Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ giám sát trong công trình xây dựng

Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ giám sát trong công trình xây dựng cung cấp kiến thức chuyên sâu và thực tiễn về giám sát thi công, quản lý chất lượng, an toàn lao động và môi trường. Hướng dẫn chi tiết cho các chuyên viên, kỹ sư nâng cao kỹ năng quản lý và đảm bảo chất lượng công trình. Đọc ngay để nắm vững nghiệp vụ giám sát và bảo vệ công trình xây dựng của bạn!

CHUYÊN ĐỀ 1: VĂN BẢN QUY PHẠM PHÁP LUẬT (VBQPPL) ĐIỀU CHỈNH HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH VÀ VẬN DỤNG VBQPPL TRONG GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH

I. Tổng quan về các VBQPPL điều chỉnh hoạt động đầu tư xây dựng công trình

1. Những nội dung cơ bản của Luật Xây dựng

Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng của Luật Xây dựng

Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng

Luật Xây dựng quy định về hoạt động xây dựng; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân đầu tư XDCT (XDCT) và hoạt động xây dựng.

Đối tượng xây dựng

Tổ chức, cá nhân trong nước; tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư XDCT và hoạt động xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam. Trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam ký kết hoặc gia nhập có quy định khác với Luật này, thì áp dụng quy định của điều ước quốc tế đó.

Kết cấu và nội dung cơ bản của Luật Xây dựng

Luật Xây dựng bao gồm 9 chương, 123 điều. Cụ thể như sau:

1.1. Chương 1: Những quy định chung gồm 10 điều (từ Điều 1 đến Điều 10)

Chương này quy định về phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, giải thích từ ngữ, quy định loại và cấp công trình, quy chuẩn xây dựng, tiêu chuẩn xây dựng, năng lực nghề nghiệp, năng lực hoạt động xây dựng, chính sách khuyến khích trong xây dựng, vai trò của Hội đồng dân tộc, các UB của Quốc hội, Đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân, Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp và Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong giám sát thực hiện pháp luật về xây dựng; các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xây dựng.

1.2. Chương 2: Quy hoạch xây dựng gồm 5 mục, 24 điều (từ Điều 11 đến Điều 34).

Quy hoạch xây dựng là cơ sở để triển khai hoạt động đầu tư XDCT, kiểm soát quá trình phát triển đô thị, hình thành các khu đô thị mới, khu dân cư, bảo đảm trật tự, kỷ cương trong hoạt động xây dựng; phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội. Đây cũng là một trong những vấn đề bức xúc, liên quan chặt chẽ đến hoạt động xây dựng hiện nay. Vì vậy, cần thiết phải quy định nội dung này trong Luật Xây dựng. Quy hoạch xây dựng phải phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch phát triển ngành, đảm bảo an ninh, quốc phòng.

1.2.1. Mục 1 – Quy định chung gồm 4 điều (từ Điều 11 đến Điều 14)

Mục này quy định về quy hoạch xây dựng, phân loại quy hoạch xây dựng, yêu cầu chung đối với quy hoạch xây dựng, điều kiện đối với tổ chức, cá nhân thực hiện thiết kế quy hoạch xây dựng để đảm bảo chất lượng của đồ án quy hoạch.

1.2.2. Mục 2 – Quy hoạch xây dựng vùng gồm 4 điều (từ Điều 15 đến Điều 18)

Mục này quy định nhiệm vụ, nội dung quy hoạch xây dựng; thẩm quyền lập thẩm định, phê duyệt quy hoạch xây dựng vùng và điều chỉnh quy hoạch xây dựng vùng.

1.2.3. Mục 3- Quy hoạch chung xây dựng đô thị gồm 9 điều (từ Điều 19 đến Điều 27)

Mục này quy định nhiệm vụ, nội dung quy hoạch chung xây dựng đô thị, thẩm quyền lập, phê duyệt quy hoạch chung xây dựng đô thị, điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng đô thị; nhiệm vụ, nội dung quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, thẩm quyền phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị, điều chỉnh quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị và thiết kế đô thị. Luật quy định việc phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng đô thị phải được Hội đồng nhân dân cùng cấp thông qua nhằm đảm bảo tính dân chủ,công khai chất lượng của đồ án quy hoạch. Thiết kế đô thị phải được thực hiện trong giai đoạn quy hoạch chung xây dựng đô thị và quy hoạch chi tiết xây dựng đô thị nhằm quản lý kiến trúc, cảnh quan chung của toàn đô thị cũng như từng khu vực, từng đường phố.

1.2.4. Mục 4 – Quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn gồm 4 điều (từ Điều 28 đến Điều 31)

Mục này quy định nhiệm vụ, nội dung, thẩm quyền lập, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn, nhằm phân rõ trách nhiệm của các cấp chính quyền trong việc đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn làm cơ sở quản lý xây dựng theo quy hoạch, tạo ra mỗi vùng, miền có kiến trúc mang bản sắc văn hóa địa phương, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.

1.2.5. Mục 5 – Quản lý quy hoạch xây dựng gồm 3 điều (từ Điều 32 đến Điều 34)

Mục này quy định công bố quy hoạch, cung cấp thông tin về quy hoạch xây dựng và nội dung quản lý quy hoạch xây dựng.

1.3. Chương 3: Dự án đầu tư XDCT gồm 11 điều (từ Điều 35 đến Điều 45).

Chương này quy định các nội dung như: Các yêu cầu đối với dự án đầu tư XDCT; nội dung của dự án đầu tư XDCT; điều kiện để lập dự án đầu tư XDCT; việc thẩm định, cho phép quyết định đầu tư XDCT; điều chỉnh dự án đầu tư XDCT; quyền và nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân có liên quan đến đầu tư XDCT; quản lý chi phí dự án đầu tư XDCT, hình thức quản lý dự án đầu tư xây dựng.

1.4 Chương 4: Khảo sát, thiết kế xây dựng gồm 2 mục, 16 điều (từ Điều 46 đến Điều 61)

1.3.1. Mục 1 – Khảo sát xây dựng gồm 6 điều (từ Điều 36 đến Điều 41)

Mục này quy định yêu cầu đối với khảo sát xây dựng; nội dung báo cáo kết quả khảo sát xây dựng; điều kiện thực hiện khảo sát xây dựng; quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia khảo sát xây dựng.

1.3.2. Mục 2 – Thiết kế XDCT gồm 8 điều (từ Điều 42 đến Điều 49)

Mục này quy định yêu cầu, nội dung, điều kiện thực hiện thiết kế XDCT; quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia thiết kế XDCT; thẩm định, phê duyệt và thay đổi thiết kế XDCT.

1.5. Chương 5: Xây dựng công trình gồm 5 mục, 33 điều (từ Điều 62 đến Điều 94)

1.5.1. Mục 1 – Giấy phép xây dựng gồm 7 điều (từ Điều 62 đến Điều 68)

Mục này quy định những vấn đề liên quan đến giấy phép xây dựng: hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng; điều kiện cấp giấy phép xây dựng; nội dung giấy phép và thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng, trách nhiệm của cơ quan cấp giấy phép xây dựng; quyền và nghĩa vụ của người yêu cầu cấp giấy phép xây dựng.

1.52. Mục 2 – Giải phóng mặt bằng gồm 3 điều (từ Điều 69 đến Điều 71)

Mục này quy định về yêu cầu đối với giải phóng mặt bằng xây dựng, nguyên tắc chủ yếu trong đền bù giải phóng mặt bằng và việc tổ chức giải phóng mặt bằng xây dựng.

1.5.3. Mục 3 – Thi công xây dựng gồm 15 điều (từ Điều 72 đến Điều 86)

Mục này quy định điều kiện để khởi công XDCT, điều kiện hoạt động của nhà thầu xây dựng, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể tham gia thi công XDCT.

1.5.4. Mục 4 – Giám sát thi công xây dựng bao gồm 4 điều (từ Điều 87 đến Điều 90)

Mục này quy định về yêu cầu của việc giám sát thi công (GSTC) xây dựng, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể GSTC xây dựng.

1.5.5. Mục 5 – Xây dựng các công trình đặc thù gồm 4 điều (từ Điều 91 đến Điều 94)

Mục này quy định các loại công trình đặc thù và việc xây dựng các công trình đặc thù như công trình bí mật Nhà nước, CTXD theo lệnh khẩn cấp, công trình tạm.

1.6. Chương 6: Lựa chọn nhà thầu và hợp đồng xây dựng gồm 13 điều (từ Điều 83 đến Điều 95)

1.6.1. Mục 1 – Lựa chọn nhà thầu xây dựng gồm 12 điều (từ Điều 95 đến Điều 106)

Mục này quy định chung về lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng, yêu cầu lựa chọn nhà thầu và các hình thức lựa chọn nhà thầu, yêu cầu đối với đấu thầu trong hoạt động xây dựng: quy định về đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, lựa chọn nhà thầu thiết kế kiến trúc CTXD, lựa chọn tổng thầu trong hoạt động xây dựng, quyền và nghĩa vụ của các bên tham gia mời thầu, dự thầu và trách nhiệm của người quyết định đầu tư XDCT trong lựa chọn nhà thầu.

1.6.2. Mục 2 – Hợp đồng trong hoạt động xây dựng gồm 4 điều (từ Điều 107 đến Điều 110)

Mục này quy định hợp đồng trong hoạt động xây dựng từ lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư XDCT, khảo sát xây dựng, thiết kế công trình, GSTC XDCT, quản lý dự án XDCT và các công việc khác trong hoạt động xây dựng, nội dung chủ yếu của hợp đồng, điều chỉnh hợp đồng thưởng phạt vi phạm hợp đồng và giải quyết tranh chấp hợp đồng trong hoạt động xây dựng.

1.7. Chương 7: Quản lý dự án về xây dựng gồm 8 điều (từ Điều 111 đến Điều 118)

Chương này quy định nội dung, thẩm quyền quản lý nhà nước về xây dựng, cơ quan quản lý Nhà nước về xây dựng, thanh tra xây dựng và khiếu nại, tố cáo.

1.8. Chương 8: Khen thưởng và xử lý vi phạm gồm 2 điều (từ Điều 119 đến Điều 120)

1.9. Chương 9: Điều khoản thi hành gồm 3 điều (từ Điều 121 đến Điều 123)

Luật số 38/2009/QH12 ngày 19/6/2009 sửa đổi, bổ sung một số điều liên quan đến đầu tư xây dựng cơ bản

Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xây dựng

Sửa đổi bổ sung điều 7;

“Điều 7. Năng lực hoạt động xây dựng, năng lực hành nghề xây dựng

Sửa đổi bổ sung điều 40;

“Điều 40. Điều chỉnh dự án đầu tư XDCT có sử dụng 30% vốn nhà nước trở lên

Bổ sung Điều 40a vào sau Điều 40 ;

“Điều 40a. Giám sát, đánh giá dự án đầu tư XDCT

Sửa đổi, bổ sung điều 43;

“Điều 43. Quản lý chi phí dự án đầu tư XDCT”

Sửa đổi, bổ sung điều 54;

“Điều 54. Các bước thiết kế XDCT”

Sửa đổi, bổ sung điều 55;

“Điều 55. Thi tuyển, tuyển chọn thiết kế kiến trúc công trình xây dựng”

Sửa đổi, bổ sung điều 59;

“Điều 59. Thẩm định, phê duyệt thiết kế XDCT”

Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đấu thầu.

Sửa đổi, bổ sung khoản 30 và khoản 39 Điều 4;

Sửa đổi, bổ sung điều 11;

Sửa đổi, bổ sung điểm c, điểm đ khoản 1 và khoản 3 Điều 20;

Sửa đổi, bổ sung khoản 1 và khoản 3 Điều 29;

Sửa đổi, bổ sung khoản 5 Điều 31;

Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 33;

Sửa đổi, bổ sung khoản 4 Điều 38;

Sửa đổi, bổ sung Điều 39;

Sửa đổi, bổ sung Khoản 1 Điều 40;

Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 41;

Sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 42;

Sửa đổi, bổ sung khoản 2 Điều 43

Sửa đổi, bổ sung Điều 46;

Sửa đổi, bổ sung khoản 2 và khoản 3 Điều 57;

Sửa đổi, bổ sung Điều 60;

Bổ sung các khoản 13, 14 và 15 vào Điều 61;

Sửa đổi, bổ sung điểm c khoản 1 Điều 70;

Sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 2 Điều 170 của Luật doanh nghiệp;

Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đất đai

Sửa đổi, bổ sung khoản 20 Điều 4;

Bổ sung khoản 10 vào Điều 49;

Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật nhà ở

Sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 132;

2. Nghị định số 12/2009/NĐ-CP của Chính phủ về quản lý đầu tư XDCT.

2.1. Về bố cục của Nghị định số 12/2009/NĐ-CP ngày 12/02/2009

Nghị định gồm 5 chương, 58 điều, cụ thể như sau:

2.1.1. Chương I: Những quy định chung gồm 4 điều (từ Điều 1 : 4)

2.1.2. Chương II: Lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư XDCT gồm 11 điều (từ Điều 5 : 15)

Nội dung chủ yếu của chương này quy định về lập Báo cáo đầu tư XDCT: lập, thẩm định, phê duyệt dự án đầu tư XDCT; điều chỉnh dự án đầu tư XDCT; Báo cáo kinh tế – kỹ thuật XDCT; thi tuyển thiết kế kiến trúc CTXD.

2.1.3. Chương III: Thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình gồm 20 điều (từ Điều 16 : 35)

Nội dung chủ yếu của chương này quy định về thiết kế XDCT; giấy phép xây dựng; quản lý thi công XDCT; các hình thức quản lý dự án đầu tư XDCT.

2.1.4. Chương IV: Điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân trong hoạt động xây dựng gồm 21 điều (từ Điều 36 : 56)

Nội dung chủ yếu của chương trình quy định về điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân trong hoạt động xây dựng, chứng chỉ hành nghề, quyền và nghĩa vụ của cá nhân được cấp chứng chỉ hành nghề; điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề; điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động xây dựng tại Việt Nam

2.1.5. Chương V: Điều khoản thi hành

Một số nội dung mới chỉnh sửa, bổ sung đưa vào Nghị định

a) Giám sát, đánh giá đầu tư (Điều 4)

b) Về nội dung thiết kế XDCT và thẩm định, phê duyệt thiết kế XDCT

Về nội dung thiết kế cơ sở (Điều 8) và nội dung thẩm định thiết kế cơ sở (khoản 2 Điều 11):

Trong thực tế hiện nay còn có những cách hiểu và thực hiện khác nhau về nội dung thiết kế cơ sở và nội dung thẩm định thiết kế cơ sở, đặc biết là đối với các dự án sử dụng vốn ODA. Do đó, nghị định lần này bổ sung một số quy định nhằm làm rõ thêm về nội dung thiết kế cơ sở và nội dung thẩm định thiết kế cơ sở cho phù hợp với từng loại công trình để dễ áp dụng trong thực tế.

Về công trình thiết kế 3 bước (khoản 1 Điều 16)

Có ý kiến cho rằng ngoài những công trình phải lập dự án và có quy mô là cấp đặc biệt, cấp I và cấp II có kỹ thuật phức tạp được thiết kế 3 bước thì một số công trình có quy mô nhỏ hơn nhung có kỹ thuật hoặc tính chất chuyên ngành phức tạp cũng cần phải thiết kế 3 bước; đồng thời, cần làm rõ thêm trường hợp thiết kế một bước đối với công trình chỉ yêu cầu lập Báo cáo kinh tế – kỹ thuật và khái niệm từng bước thiết kế.

Về thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công (Điều 18)

c) Về điều chỉnh dự án (khoản 1 Điều 14)

d) Về thi tuyển kiến trúc CTXD (Điều 15)

đ) Về giấy phép xây dựng

Các trường hợp không phải xin giấy phép xây dựng (khoản 1 Điều 19)

Hồ sơ xin giấy phép xây dựng (khoản 3 Điều 20)

Điều chỉnh giấy phép xây dựng (Điều 23)

e) Về kinh doanh các dịch vụ trong hoạt động xây dựng (khoản 2 Điều 36)

Các thông tư hướng dẫn

Thông tư số 03/2009/TT-BXD ngày 26/03/2009 về Quy định chi tiết một số nội dung của Nghị định số 12/2009/NĐ-CP

Thông tư số 05/2009/TT-BXD ngày 15/04/2009 Hướng dẫn điều chỉnh dự toán XDCT

Thông tư số 12/2009/TT-BXD ngày 24/06/2006 Hướng dẫn chi tiết về cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng

Thông tư số 22/2009/TT-BXD ngày 06/07/2009 Quy định chi tiết về điều kiện năng lực trong hoạt động xây dựng

Thông tư số 23/2009/TT-BXD ngày 16/07/2009 Hướng dẫn thi tuyển và tuyển chọn phương án thiết kế kiến trúc CTXD

Nghị định 121/202013/NĐ-CP ngày 24/12/2013 về xử phạt hành vi vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng, kinh doanh bất động sản, khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, quản lý phát triển nhà và công sở. Nội dung cơ bản của Nghị định về xử phạt hành chính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở

Thông tư hướng dẫn số 02/2014/TT-BXD ngày 12/02/2014.

Nghị định 180/2007NĐ-CP ngày 07/12/2007 Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Xây dựng về xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị

Các quy định của pháp luật về quản lý chất lượng và GSTC XDCT

3. Nghị định số 15/2013/NĐ-CP ngày 6/2/2013 Quản lý chất lượng CTXD

3.1. Bố cục và nội dung của Nghị định

Nghị định về quản lý chất lượng CTXD bao gồm 8 chương, 48 Điều và 1 phụ lục, cụ thể như sau:

3.1.1. Chương I: Những quy định chung

Chương này quy định về phạm vi và đối tượng áp dụng; hệ thống tiêu chuẩn xây dựng; giám sát của nhân dân về chất lượng CTXD

3.1.2. Chương II: Quản lý chất lượng khảo sát xây dựng gồm 05 điều (từ Điều 12 :16)

Chương này quy định về nhiệm vụ khảo sát xây dựng, phương án kỹ thuật khảo sát xây dựng; nội dung báo cáo kết quả khảo sát xây dựng; bổ sung nhiệm vụ khảo sát xây dựng; trách nhiệm của nhà thầu khảo sát xây dựng về bảo vệ môi trường và các CTXD trong khu vực khảo sát; giám sát công tác khảo sát xây dựng; nghiệm thu báo cáo kết quả khảo sát xây dựng

3.1.3. Chương III: Quản lý chất lượng thiết kế xây dựng công trình gồm 6 điều (từ Điều 17 : 22)

Chương này quy định thiết kế kỹ thuật; thiết kế bản vẽ thi công; yêu cầu về quy cách hồ sơ thiết kế; nghiệm thu hồ sơ thiết kế; thay đổi thiết kế XDCT.

3.1.4. Chương IV: Quản lý chất lượng thi công xây dựng công trình gồm 11 điều (từ Điều 23 : 33)

Chương này quy định tổ chức quản lý chất lượng thi công XDCT; quản lý chất lượng của nhà thầu thi công xây dựng của tổng thầu khi thực hiện hình thức tổng thầu thi công xây dựng; giám sát chất lượng thi công xây dựng của chủ đầu tư; giám sát tác giả; tổ chức nghiệm thu CTXD; bản vẽ hoàn công; nghiệm thu công việc xây dựng;…

3.1.5. Chương V: Bảo hành công trình xây dựng gồm 2 điều (từ Điều 34 : 35)

3.1.6. Chương VI: Sự cố trong thi công xây dựng và khai thác sử dụng công trình xây dựng gồm 5 điều (từ Điều 36 : 40)

3.1.7. Chương VII: Quản lý nhà nước về chất lượng công trình xây dựng gồm 6 điều(từ Điều 41 : 46)

3.1.8. Chương VIII: Điều khoản thi hành gồm 2 Điều (từ Điều 47 : 48)

Các văn bản hướng dẫn Nghị định 15/2013/NĐ-CP;

Thông tư số 10/2013/TT-BXD ngày 25/07/2013 quy định chi tiết một số nội dung về quản lý chất lượng công trình xây dựng.

4. Điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân có liên quan trong thi công XDCT; chứng chỉ hành nghề GSTC XDCT.

Quy định chung về điều kiện năng lực của tổ chức, cá nhân (Điều 36 Nghị định 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của các tổ chức, cá nhân liên quan trong thi công xây dựng

Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề

Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề kiến trúc sư, kỹ sư (Điều 38, 39 – Nghị định 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề GSTC XDCT (Điều 40 – NĐ 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực cá nhân trong thi công xây dựng

Đối với Giám đốc tư vấn quản lý dự án (xem Điều 43-NĐ 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của chủ nhiệm thiết kế XDCT (xem Điều 47-NĐ 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của chủ trì thiết kế XDCT (xem Điều 48-NĐ 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của chỉ huy trưởng công trường (xem Điều 52-NĐ 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện của cá nhân hành nghề độc lập thiết kế, khảo sát, GSTC XDCT (Điều 54 – Nghị định 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của các tổ chức trong thi công xây dựng

Điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn khi làm tư vấn quản lý dự án (xem Điều 44 – Nghị định 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của bộ máy hoặc ban quản lý dự án giúp chủ đầu tư quản lý dự án (xem Điều 11 – Thông tư 03/2009/TT-BXD)

Điều kiện năng lực bộ máy giúp chủ đầu tư quản lý dự án khi không thành lập ban quản lý dự án

Điều kiện năng lực Ban quản lý dự án

Chủ đầu tư giao cho Ban quản lý dự án hiện có để quản lý thêm dự án mới. Trường hợp Ban quản lý dự án hiện có không đủ điều kiện để quản lý thêm dự án mới thì Chủ đầu tư thành lập Ban quản lý dự án mới để quản lý thực hiện dự án.

Ban quản lý dự án do chủ đầu tư thành lập, là đơn vị trực thuộc chủ đầu tư. Quyền hạn, nhiệm vụ của Ban quản lý dự án do chủ đầu tư giao. Ban quản lý dự án có tư cách pháp nhân hoặc sử dụng pháp nhân của chủ đầu tư để tổ chức quản lý thực hiện dự án.

Cơ cấu tổ chức của Ban quản lý dự án bao gồm giám đốc (hoặc Trưởng ban), các phó giám đốc (hoặc Phó trưởng ban) và lực lượng chuyên môn, nghiệp vụ. Cơ cấu bộ máy của Ban quản lý dự án phải phù hợp với nhiệm vụ được giao và bảo đảm dự án được thực hiện đúng tiến độ, chất lượng và tiết kiệm chi phí. Các thành viên của Ban quản lý dự án làm việc theo chế độ chuyên trách hoặc kiêm nhiệm.

Một Ban quản lý dự án có thể được giao đồng thời quản lý thực hiện nhiều dự án nhưng phải bảo đảm từng dự án được theo dõi, ghi chép riêng và quyết toán kịp thời theo đúng quy định của pháp luật.

Ban quản lý dự án hoạt động theo Quy chế do chủ đầu tư ban hành, chịu trách nhiệm trước chủ đầu tư và pháp luật theo nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Trường hợp Ban quản lý dự án có tư cách pháp nhân và năng lực chuyên môn thì có thể được giao nhiệm vụ quản lý thực hiện dự án của chủ đầu tư khác khi cơ quan thành lập ra Ban quản lý dự án chính là cấp quyết định đầu tư của dự án đó. Trong trường hợp này cấp quyết định đầu tư phải có quyết định phân giao nhiệm vụ cụ thể và ban hành cơ chế phối hợp giữa chủ đầu tư và Ban quản lý dự án để bảo đảm dự án được thực hiện đúng tiến độ, chất lượng và hiệu quả. Sau khi công tác xây dựng hoàn thành, Ban quản lý dự án bàn giao công trình cho chủ đầu tư khai thác, sử dụng. Ban quản lý dự án loại này có thể được nhận
thầu làm tư vấn quản lý dự án cho chủ đầu tư khác nếu có đủ các điều kiện theo quy định của pháp luật và được cơ quan quyết định thành lập ra Ban quản lý dự án cho phép.

Điều kiện năng lực khi chủ đầu tư hoặc Ban quản lý dự án tự thực hiện những công việc thuộc dự án; Chủ đầu tư (trong trường hợp sử dụng bộ máy hiện có của mình để trực tiếp tổ chức quản lý thực hiện dự án), Ban quản lý dự án nếu có đủ điều kiện năng lực theo quy định tại Nghị định số 12/2009/NĐ-CP và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan thì được tự thực hiện những công việc thuộc dự án như: lập, thẩm định thiết kế, dự toán; lựa chọn nhà thầu; GSTC xây dựng; kiểm định chất lượng CTXD,… Chủ đầu tư, Ban quản lý dự án được thuê các tổ chức, cá nhân tư vấn để thực hiện những công việc thuộc phạm vi quản lý thực
hiện dự án.

Điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn khi thiết kế XDCT (xem Điều 49 – Nghị định 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của tổ chức thi công xây dựng khi thi công XDCT (xem Điều 53- Nghị định 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của tổ chức tư vấn khi GSTC XDCT (Điều 51-Nghị định 12/2009/NĐ-CP)

Điều kiện năng lực của tổ chức khi thực hiện các công việc, thi công hạng mục công trình, CTXD có yêu cầu đặc biệt. Công việc, hạng mục công trình hoặc công trình có yêu cầu đặc biệt (xem Điều 7 – Thông
tư 22/2009/TT-BXD)

Điều kiện năng lực của tổ chức khi thực hiện các công việc, thi công hạng mục công trình, CTXD có yêu cầu đặc biệt (xem Điều 8 – Thông tư 22/2009/TT-BXD)

Các loại công trình đặc biệt yêu cầu khi thi công phải có chuyên ngành phù hợp (xem Điều 9 – Thông tư 22/2009/TT-BXD)

Điều kiện năng lực của tổ chức khi thực hiện kiểm định chất lượng công trình xây dựng (xem Điều 5 – Thông tư 22/2009/TT-BXD)

Điều kiện năng lực của tổ chức khi thực hiện chứng nhận sự phù hợp về chất lượng công trình xây dựng (xem Điều 6 – Thông tư 22/2009/TT-BXD)

Chứng chỉ hành nghề giám sát thi công xây dựng

Đối tượng được cấp chứng chỉ hành nghề GSTC xây dựng (Điều 1 – Thông tư 12/2009/TT – BXD)

Chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng (Điều 2 – Thông tư 12/2009/TT-BXD)

Chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng gồm các nội dung sau:

Thẩm quyền cấp chứng chỉ hành nghề: Giám đốc Sở Xây dựng cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng và quản lý hoạt động hành nghề tại địa phương theo quy định của Nghị định 12/2009/NĐ-CP, hướng dẫn của Thông tư 12/2009/TT-BXD và pháp luật khác có liên quan.

Chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng có hiệu lực trong thời hạn 5 năm, khi hết hạn phải làm thủ tục cấp lại.

Hội đồng tư vấn xét cấp chứng chỉ hành nghề (xem Điều 3-Thông tư 12/2009/TT-BXD) Xác định thời gian có kinh nghiệm nghề nghiệp để xét cấp chứng chỉ hành nghề (Điều 4-Thông tư 12/2009/TT-BXD)

Quyền và nghĩa vụ của người xin cấp chứng chỉ hành nghề (Điều 5-Thông tư 12/2009/TT-BXD)

4.1. Người xin cấp chứng chỉ hành nghề có các quyền và nghĩa vụ sau đây:

4.1.1. Quyền:

a) Yêu cầu cung cấp thông tin về việc cấp chứng chỉ hành nghề;

b) Được hoạt động hành nghề trong phạm vi cả nước theo quy định của pháp luật;

c) Khiếu nại, tố cáo những hành vi vi phạm các quy định của Nghị định 12/2009/NĐ-CP và của Thông tư này;

4.1.2. . Nghĩa vụ:

a) Khai báo trung thực hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề theo quy định tại Thông tư này; chịu trách nhiệm trước pháp luật về sự chính xác của hồ sơ; nộp lệ phí theo quy định;

b) Hành nghề đúng với nội dung chứng chỉ được cấp, nhận và thực hiện các công việc hoạt động xây dựng trong phạm vi cho phép của chứng chỉ hành nghề và tuân thủ các quy định của pháp luật về xây dựng và pháp luật khác có liên quan;

c) Không được cho người khác thuê, mƣợn hoặc sử dụng chứng chỉ để hành nghề;

d) Không được tự ý tẩy xoá, sửa chữa chứng chỉ;

đ) Không vi phạm đạo đức nghề nghiệp;

e) Xuất trình chứng chỉ và chấp hành các yêu cầu về thanh tra, kiểm tra khi các cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.

Điều kiện cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng (Điều 6-Thông tư 12/2009/TTBXD)

Hồ sơ xin cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng (Điều 7-Thông tư 12/2009/TTBXD)

Trình tự, thủ tục cấp chứng chỉ hành nghề hoạt động xây dựng (Điều 8-Thông tư 12/2009/TT-BXD)

Quyền và nghĩa vụ của các chủ thể trong GSTC XDCT

Quyền và nghĩa vụ của chủ đầu tư XDCT trong việc GSTC XDCT (Điều 89-Luật Xây dựng)

4.1.3. Chủ đầu tư XDCT trong việc GSTC XDCT có các quyền sau đây:

a) Được tự thực hiện giám sát khi có đủ điều kiện năng lực GSTC xây dựng;

b) Đàm phán, ký kết hợp đồng, theo dõi, giám sát việc thực hiện hợp đồng;

c) Thay đổi hoặc yêu cầu tổ chức tư vấn thay đổi người giám sát trong trường hợp người giám sát không thực hiện đúng quy định;

d) Đình chỉ thực hiện hoặc chấm dứt hợp đồng GSTC XDCT theo quy định của pháp luật;

đ) Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

4.1.4. Chủ đầu tư XDCT trong việc GSTC XDCT có các nghĩa vụ sau đây:

a) Thuê tư vấn giám sát trong trường hợp không đủ điều kiện năng lực GSTC xây dựng để tự thực hiện;

b) Thông báo cho các bên liên quan về quyền và nghĩa vụ của tư vấn giám sát;

c) Xử lý kịp thời những đề xuất của người giám sát;

d) Thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ đã thoả thuận trong hợp đồng GSTC xây dựng;

đ) Không được thông đồng hoặc dùng ảnh hưởng của mình để áp đặt làm sai lệch kết quả giám sát;

e) Lưu trữ kết quả GSTC xây dựng;

g) Bồi thường thiệt hại khi lựa chọn tư vấn giám sát không đủ điều kiện năng lực GSTC xây dựng, nghiệm thu khối lượng không đúng, sai thiết kế và các hành vi vi phạm khác gây thiệt hại do lỗi của mình gây ra;

h) Các nghĩa vụ khác theo quy định của pháp luật.

4.2. Quyền và nghĩa vụ của nhà thầu GSTC XDCT (Điều 90-Luật Xây dựng)

4.2.1. Nhà thầu GSTC XDCT có các quyền sau đây:

a) Nghiệm thu xác nhận khi công trình đã thi công bảo đảm đúng thiết kế, theo quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng và bảo đảm chất lượng;

b) Yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng thực hiện theo đúng hợp đồng;

c) Bảo lưu các ý kiến của mình đối với công việc giám sát do mình đảm nhận;

d) Từ chối yêu cầu bất hợp lý của các bên có liên quan;

đ) Các quyền khác theo quy định của pháp luật.

4.2.2. Nhà thầu GSTC XDCT có các nghĩa vụ sau đây:

a) Thực hiện công việc giám sát theo đúng hợp đồng đã ký kết;

b) Không nghiệm thu khối lượng không bảo đảm chất lượng và các tiêu chuẩn kỹ thuật theo yêu cầu của thiết kế công trình;

c) Từ chối nghiệm thu khi công trình không đạt yêu cầu chất lượng;

d) Đề xuất với chủ đầu tư XDCT những bất hợp lý về thiết kế để kịp thời sửa đổi;

đ) Mua bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp;

e) Không được thông đồng với nhà thầu thi công xây dựng, với chủ đầu tư XDCT và có các hành vi vi phạm khác làm sai lệch kết quả giám sát;

g) Bồi thường thiệt hại khi làm sai lệch kết quả giám sát đối với khối lượng thi công không đúng thiết kế, không tuân theo quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng nhưng người giám sát không báo cáo với chủ đầu tư XDCT hoặc người có thẩm quyền xử lý, các hành vi vi phạm khác gây thiệt hại do lỗi của mình gây ra;

h) Các gh a vụ khác theo quy định của pháp luật.

CHUYÊN ĐỀ 2: NGHIỆP VỤ GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH, NỘI DUNG GIÁM SÁT THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH

I. Giám sát chất lượng

1. Kiểm tra các điều kiện khởi công xây dựng công trình theo quy định tại Điều 72 của Luật Xây Dựng.

Giám sát sự phù hợp năng lực của nhà thầu thi công xây dựng công trình với hồ sơ dự thầu và hợp đồng xây dựng.

Giám sát chất lượng vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình do nhà thầu thi công xây dựng công trình cung cấp theo yêu cầu của thiết kế.

Giám sát và nghiệm thu trong quá trình thi công xây dựng công trình.

II. Giám sát khối lượng

Giám sát thi công xây dựng công trình theo khối lượng của thiết kế được duyệt.

Tính toán và xác nhận khối lượng thi công xây dựng mà nhà thầu thi công xây dựng đã hoàn thành theo thời gian hoặc giai đoạn thi công và đối chiếu với khối lượng thiết kế được duyệt để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán theo hợp đồng.

Xem xét, xử lý khối lượng phát sinh ngoài thiết kế, dự toán xây dựng công trình được duyệt để chủ đầu tư báo cáo người quyết định đầu tư xem xét, quyết định.

Khối lượng phát sinh được chủ đầu tư, người quyết định đầu tư chấp thuận, phê duyệt là cơ sở để thanh toán, quyết toán công trình.

Chịu trách nhiệm khi khai khống, khai tăng khối lượng hoặc thông đồng giữa các bên tham gia dẫn đến làm sai khối lượng thanh toán nhằm mục đích vụ lợi.

III. Giám sát tiến độ thi công

Kiểm tra việc nhà thầu thi công xây dựng công trình lập tiến độ thi công xây dựng trước khi triển khai thi công xây dựng công trình. Tiến độ thi công xây dựng công trình phải phù hợp với tổng tiến độ của dự án đã được phê duyệt.

Sau ngày thông báo trúng thầu thi công, nhà thầu giao nộp kế hoạch tiến độ công trình cho Chủ đầu tư phê duyệt và phải coi đó là một bộ phận của hợp đồng. Kỹ sư giám sát thi công xây dựng theo tiến độ đã phê duyệt.

Kiểm tra việc lập tiến độ xây dựng công trình cho từng giai đoạn, tháng, quý, năm đối với công trình xây dựng có quy mô lớn và thời gian thi công kéo dài

Kiểm tra việc nhà thầu thi công xây dựng công trình lập tiến độ thi công xây dựng chi tiết, bố trí xen kẽ kết hợp các công việc cần thực hiện.

Theo dõi, giám sát tiến độ thi công xây dựng công trình. Nếu tiến độ thi công của nhà thầu không kịp kế hoạch tiến độ được duyệt thì phải yêu cầu nhà thầu tìm biện pháp để đuổi kịp kế hoạch tiến độ đã được duyệt.

Đề xuất với chủ đầu tư, nhà thầu thi công xây dựng và các bên có liên quan điều chỉnh tiến độ trong trường hợp tiến độ thi công xây dựng ở một số giai đoạn bị kéo dài. Trường hợp xét thấy tổng tiến độ của dự án bị kéo dài thì chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư để quyết định việc điều chỉnh tổng tiến độ của dự án.

Đề xuất chủ đầu tư xét thưởng theo hợp đồng cho nhà thầu thi công xây dựng khi đẩy nhanh tiến độ xây dựng đem lại hiệu quả cao hơn cho dự án nhưng vẫn đảm bảo chất lượng công trình.

Đề xuất chủ đầu tư phạt và yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng công trình bồi thường thiệt hại khi kéo dài tiến độ xây dựng gây thiệt hại. Nếu sự kéo dài tiến độ của nhà thầu do những nguyên nhân ngoài bản thân nhà thầu thì kỹ sư giám sát dựa vào điều kiện hợp đồng duyệt kéo dài thời gian, nếu không nhà thầu sẽ bị đình chỉ thanh toán hoặc bồi thường tổn thất do sai tiến độ.

IV. Giám sát an toàn lao động

Kiểm tra việc nhà thầu thi công xây dựng công trình lập các biện pháp an toàn cho người và công trình trên công trường xây dựng.

Yêu cầu các bên thỏa thuận biện pháp an toàn khi liên quan đến nhiều bên.

Yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng công trình phải được thể hiện công khai trên công trường xây dựng các biện pháp an toàn, nội quy về an toàn để mọi người biết và chấp hành, ở những vị trí nguy hiểm trên công trường yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng phải bố trí người hướng dẫn, cảnh báo đề phòng tai nạn.

Kiểm tra giám sát công tác an toàn lao động trên công trường.

Nhắc nhở nhà thầu thi công xây dựng và các bên có liên quan phải thường xuyên kiểm tra giám sát công tác an toàn lao động trên công trường.

Đề xuất để chủ đầu tư đình chỉ thi công xây dựng khi phát hiện có vi phạm về an toàn lao động. Người để xảy ra vi phạm về an toàn lao động thuộc phạm vi quản lý của mình phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Kiểm tra việc nhà thầu xây dựng đào tạo, hướng dẫn, phổ biến các quy định về an toàn lao động.

Kiểm tra việc cấp giấy chứng nhận đào tạo an toàn lao động cho người lao động đối với một số công việc yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động thì phải cương quyết không cho nhà thầu thi công xây dựng sử dụng người lao động chưa được đào tạo và chưa được hướng dẫn về an toàn lao động.

Kiểm tra việc nhà thầu thi công xây dựng cấp các trang bị bảo hộ lao động, an toàn lao động cho người lao động theo quy định khi sử dụng lao động trên công trường.

Tổ chức cùng nhà thầu thi công xây dựng và các bên có liên quan xử lý và báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về an toàn lao động theo quy định của pháp luật khi có sự cố về an toàn lao động.

V. Giám sát môi trường xây dựng trong thi công xây dựng công trình

Kiểm tra việc nhà thầu thi công xây dựng thực hiện các biện pháp đảm bảo về môi trường cho người lao động trên công trường và bảo vệ môi trường xung quanh, bao gồm các biện pháp chống bụi, chống ồn, xử lý phế thải va thu dọn hiện trường. Đối với những công trình xây dựng trong khu vực đô thị thì còn phải yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng công trình trong khu vực đô thị còn phải yêu cầu nhà thầu thi công xây dựng thực hiện các biện pháp bao che, thu dọn phế thải đưa đến nơi quy định.

Kiểm tra biện pháp che chắn của nhà thầu thi công xây dựng, nhà thầu cung cấp vật liệu trong quá trình vận chuyển vật liệu xây dựng, phế thải để đảm bảo an toàn, về sinh môi trường.

Kiểm tra giám sát việc thực hiện bảo vệ môi trường xây dựng nhà thầu thi công xây dựng

Đề xuất với chủ đầu tư đình chỉ thi công xây dựng và yêu cầu nhà thầu thực hiện đúng biện pháp về bảo vệ môi trường khi nhà thâu thi công xây dựng không tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường

Tổ chức công tác giám sát thi công xây dựng trên công trường

Chủ đầu tư phải tổ chức Giám sát thi công xây dựng công trình. Trường hợp Chủ đầu tư không có đủ điều kiện năng lực thì phải thuê tổ chức tư vấn giám sát thi công xây dựng công trình có đủ điều kiện năng lực hoạt động xây dựng thực hiện.

Giám sát thi công xây dựng công trình cần phải chấp hành đúng quy định của thiết kế công trình đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, tiêu chuẩn kỹ thuật, các cam kết về chất lượng
theo hợp đồng giao nhận thầu.

VI. Nhiệm vụ đối với kỹ sư giám sát thi công:

1. Ở giai đoạn trước thi công

Phải kiểm tra hồ sơ thi công và năng lực thi công của các nhà thầu.

Phải kiểm tra vật tư, vật liệu đem về công trường. Mọi vật tư, vật liệu không đúng tính năng sử dụng, phải đưa khỏi phạm vi công trường mà không được phép lưu giữ trên công trường. Những thiết bị không phù hợp với công nghệ và chưa qua kiểm định không được đưa vào sử dụng hay lắp đặt. Khi thấy cần thiết, có thể yêu cầu lấy mẫu kiểm tra lại chất lượng vật liệu, cấu kiện và phế phẩm xây dựng .

2. Trong giai đoạn xây lắp

Phải theo dõi, giám sát thường xuyên công tác thi công xây lắp và lắp đặt thiết bị. Kiểm tra hệ thống đảm bảo chất lượng, kế hoạch chất lượngcủa nhà thầu nhằm đảm bảo việc thi
công xây lắp theo đúng hồ sơ thiết kế đã được duyệt.

Kiểm tra biện pháp thi công, tiến độ thi công, biện pháp an toàn lao động mà nhà thầu đề xuất. Kiểm tra xác nhận khối lượng hoàn thành, chất lượngcông tác đạt được và tiến độ thực hiện các công tác. Lập báo cáo tình hình chất lượng và tiến độ phục vụ giao ban thường kỳ của chủ đầu tư. Phối hợp các bên thi công và các bên liên quan giải quyết những phát sinh trong quá trình thi công. Thực hiện nghiệm thu các công tác xây lắp. Lập biên bản nghiệm thu theo bảng biểu qui định .

Những hạng mục, bộ phận công trình mà khi thi công có những dấu hiệu chất lượng không phù hợp với yêu cầu kỹ thuật đã định trong tiêu chí chất lượng của bộ hồ sơ mời thầu hoặc những tiêu chí mới phát sinh ngoài dự kiến (như độ lún quá qui định), trước khi nghiệm thu phải lập văn bản đánh giá tổng thể về sự cố, và đề xuất của đơn vị thiết kế và của các cơ quan chuyên môn được phép .

Ở giai đoạn hoàn thành xây dựng công trình

Phải kiểm tra, tập hợp toàn bộ hồ sơ pháp lý và tài liệu về quản lý chất lượng.

Lập danh mục hồ sơ, tài liệu hồ sơ hoàn thành công trìnhxây dựng. Khi kiểm tra thấy công trình hoàn thành đảm bảo chất lượng, phù hợp với yêu cầu của thiết kế và tiêu chuẩn về nghiệm thu công trình, chủ đầu tư tổ chức tổng nghiệm thu lập thành biên bản. Biên bản tổng nghiệm thu là cơ sở pháp lý để làm bàn giao đưa công trình vào khai thác sử dụng và là cơ sở để quyết toán công trình.

Quy trình, phương pháp và biện pháp kiểm tra, giám sát

3. Trình tự giám sát thi công xây dựng

3.1. Sơ đồ trình tự giám sát chất lượng công trình xây dựng

Công tác giám sát thi công xây dựng công trình được thực hiện với phương pháp và biện pháp như trong bảng sau

Kiểm tra điều kiện khởi công xây dựng công trình

Có mặt bằng xây dựng để bàn giao toàn bộ hoặc từng phần theo tiến độ xây dựng do Chủ đầu tư và nhà thầu thỏa thuận; Có giấy phép xây dựng đối với những công trình theo quy định phải có giấy phép xây
dựng.

Có thiết thiết kế bản vẽ thi công của hạng mục, công trình đã được phê duyệt; Có hợp đồng xây dựng; Có đủ nguồn vốn để bảo đảm tiến độ xây dựng công trình theo tiến độ đã được phê duyệt trong Dự án đầu tư xây dựng công trình; Có biện pháp để bảo đảm an toàn, vệ sinh môi trường trong quá trình thi công xây dựng;

Đối với khu đô thị mới, tùy theo tính chất, quy mô, phải xây dựng xong toàn bộ hoặc từng phần các công trình hạ tầng kỹ thuật thì mới được khởi công xây dựng công trình.

Kiểm tra sự phù hợp năng lực của nhà thầu thi công xây dựng công trình với hồ sơ dự thầu và hợp đồng xây dựng

Kiểm tra về nhân lực, thiết bị thi công của nhà thầu thi công đưa vào công trường; Kiểm tra hệ thống quản lý chất lượng của nhà thầu thi công;

Kiểm tra giấy phép sử dụng các máy móc, thiết bị, vật tư có yêu cầu an toàn phục vụ thi công;

Kiểm tra phòng thí nghiệm và các cơ sở sản xuất vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng phục vụ thi công của nhà thầu.

Kiểm tra chất lượng vật tư, vật liệu và thiết bị trước khi lắp đặt vào công trình

Kiểm tra giấy chứng nhận chất lượng của nhà sản xuất, kết quả thí nghiệm của các phòng thí nghiệm hợp chuẩn và kết quả kiểm định chất lượng thiết bị của các tổ chức được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận đối với vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình trước khi đưa vào xây dựng công trình; Khi nghi ngờ các kết quả kiểm tra chất lượngvật liệu, thiết bị lắp đặt vào công trình do nhà thầu thi công cung cấp thì Chủ đầu tư thực hiện kiểm tra trực tiếp vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình xây dựng.

Kiểm tra và giám sát trong quá trình thi công xây dựng công trình

Kiểm tra biện pháp thi công của nhà thầu thi công; Kiểm tra và giám sát thường xuyên có hệ thống quá trình nhà thầu thi công triển khai các công việc tại hiện trường.

Kết quả kiểm tra đều phải ghi nhật ký giám sát của Chủ đầu tư hoặc biên bản kiểm tra theo quy định; Xác nhận bản vẽ hoàn công; Tổ chức nghiệm thu công trình theo quy định; Tập hợp, kiểm tra tài liệu phục vụ nghiệm thu công việc xây dựng, giai đoạn thi công, nghiệm thu thiết bị, nghiệm thu hoàn thành từng hạng mục công trình và hoàn thành công trình; Phát hiện sai sót, bất hợp lý về thiết kế để điều chỉnh hoặc yêu cầu nhà thầu thiết kế điều chỉnh; Tổ chức kiểm định lại chất lượng bộ phận công trình, hạng mục công trình và công trình khi có nghi ngờ về chất lượng; Chủ trì, phối hợp với các bên liên quan giải quyết những vướng mắc, phát sinh trong thi
công xây dựng công trình.

Nghiệm thu công việc xây dựng, bộ phận công trình, giai đoạn xây dựng, nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình và công trình xây dựng

4. Nghiệm thu công việc xây dựng

4.1. Căn cứ

Phiếu yêu cầu nghiệm thu của nhà thầu;

Hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công được Chủ đầu tư phê duyệt và những thay đổi thiết kế đã được chấp thuận;

Quy chuẩn, tiêu chuẩn xây dựng được áp dụng;

Tài liệu chỉ dẫn kỹ thuật kèm theo hợp đồng xây dựng;

Các kết quả kiểm tra, thí nghiệm chất lượng vật liệu, thiết bị được thực hiện trong quá trình xây dựng;

Nhật ký thi công, nhật ký giám sát của Chủ đầu tư và các văn bản khác có liên quan đến đối tượng nghiệm thu;

Biên bản nghiệm thu nội bộ công việc xây dựng của nhà thầu.

Nội dung và trình tự nghiệm thu

Kiểm tra đối tượng nghiệm thu tại hiện trường: công việc xây dựng, thiết bị lắp đặt tĩnh tại hiện trường;

Kiểm tra các kết quả thử nghiệm, đo lường mà nhà thầu thi công phải thực hiện để xác định chất lượngvà khối lượng của vật liệu, cấu kiện xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình;

Đánh giá sự phù hợp của công việc xây dựng và việc lắp đặt thiết bị so với thiết kế, thi công xây dựng và tài liệu chỉ dẫn kỹ thuật;

Nghiệm thu cho phép thực hiện công việc tiếp theo. Kết quả nghiệm thu phần xây dựng được lập thành biên bản theo mẫu quy định. Những người trực tiếp nghiệm thu phải ký tên và ghi rõ họ tên trong biên bản nghiệm thu.

4.2. Thành phần trực tiếp nghiệm thu

Người giám sát thi công của Chủ đầu tư hoặc người giám sát thi công của tổng thầu đối với hình thức hợp đồng tổng thầu;

Người phụ trách kỹ thuật thi công trực tiếp của nhà thầu.

Trường hợp tổng thầu, người giám sát thi công của Chủ đầu tư tham dự để kiểm tra công tác nghiệm thu công việc của tổng thầu đối với nhà thầu phụ.

Trường hợp công việc không được nghiệm thu do lỗi của nhà thầu thi công thì nhà thầu phải khắc phục hậu quả và chịu mọi chi phí kể cả chi phí kiểm định phúc tra. Trường hợp công việc không được nghiệm thu do lỗi của Chủ đầu tư thì Chủ đầu tư phải có trách nhiệm khắc phục hậu quả và đền bù phí tổn cho nhà thầu.

5. Nghiệm thu bộ phận công trình, giai đoạn thi công

5.1. Căn cứ

Các tài liệu quy định như đối với công việc xây dựng và các kết quả thí nghiệm khác;

Biên bản nghiệm thu các công việc xây dựng thuộc bộ phận công trình, giai đoạn thi công được nghiệm thu;

Bản vẽ hoàn công bộ phận công trình;

Biên bản nghiệm thu bộ phận công trình và giai đoạn thi công hoàn thành của nội bộ nhà thầu;

Công tác chuẩn bị các công việc để triển khai giai đoạn thi công tiếp theo.

Nội dung và trình tự nghiệm thu

Kiểm tra đối tượng nghiệm thu tại hiện trường: bộ phận công trình, giai đoạn thi công, chạy thử đơn động và liên động không tải;

Kiểm tra các kết quả thử nghiệm, đo lường do nhà thầu đã thực hiện;

Kiểm tra bản vẽ hoàn công bộ phận công trình;

Kết luận về sự phù hợp với tiêu chuẩn và thiết kế xây dựng được phê duyệt; cho phép chuyển giai đoạn thi công. Kết quả nghiệm thu lập thành biên bản theo mẫu quy định.

5.2. Thành phần trực tiếp nghiệm thu

Người phụ trách bộ phận giám sát thi công của Chủ đầu tư hoặc người phụ trách bộ phận giám sát thi công của tổng thầu do nhà thầu phụ thực hiện;

Người phụ trách thi công trực tiếp của nhà thầu thi công;

Trường hợp tổng thầu, người phụ trách bộ phận giám sát thi công của Chủ đầu tư tham dự để kiểm tra công tác nghiệm thu của tổng thầu đối với các nhà thầu phụ.

6. Nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình XD đưa vào sử dụng

6.1. Căn cứ

Các tài liệu quy định như đối với công việc xây dựng;

Biên bản nghiệm thu bộ phận công trình, giai đoạn thi công;

Kết quả thí nghiệm, hiệu chỉnh, vận hành liên động có tải hệ thống thiết bị công nghệ;

Bản vẽ hoàn công công trình xây dựng;

Biên bản nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình, công trình xây dựng của nội bộ nhà thầu thi công;

Văn bản chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về phòng chống cháy, nổ; an toàn môi trường; an toàn vận hành theo quy định.

Nội dung và trình tự nghiệm thu

Kiểm tra hiện trường;

Kiểm tra bản vẽ hoàn công công trình xây dựng;

Kiểm tra kết quả thử nghiệm, vận hành thử đồng bộ hệ thống máy móc thiết bị công nghệ;

Kiểm tra các văn bản chấp thuận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền về phòng chống cháy, nổ, an toàn môi trường, an toàn vận hành;

Kiểm tra quy trình vận hành và quy trình bảo trì công trình xây dựng;

Chấp thuận nghiệm thu để đưa công trình xây dựng vào khai thác sử dụng. Biên bản nghiệm thu được lập theo mẫu quy định.

6.2. Thành phần trực tiếp nghiệm thu

6.2.1. Phía Chủ đầu tư:

Người đại diện theo pháp luật và người phụ trách bộ phận GSTC của Chủ đầu tư;

Người đại diện theo pháp luật và người phụ trách bộ phận GSTC của nhà thầu GSTC.

6.2.2. Phía nhà thầu:

Người đại diện theo pháp luật;

Người phụ trách thi công trực tiếp.

6.2.3. Phía nhà thầu thiết kế theo yêu cầu của Chủ đầu tư:

Người đại diện theo pháp luật;

Chủ nhiệm thiết kế.

7. Xác định khối lượng thi công xây dựng

Việc thi công xây dựng công trình phải được thực hiện theo khối lượng của thiết kế được duyệt.

Khối lượng thi công được tính toán, xác nhận giữa Chủ đầu tư, nhà thầu thi công, tư vấn giám sát theo thời gian hoặc giai đoạn thi công và được đối chiếu với khối lượng thiết kế được duyệt để làm cơ sở nghiệm thu, thanh toán theo hợp đồng.

Khối lượng phát sinh được Chủ đầu tư hoặc người quyết định đầu tư chấp thuận, phê duyệt là cơ sở để thanh toán, quyết toán công trình.

Nghiêm cấm việc khai khống, khai tăng khối lượng hoặc thông đồng giữa các bên tham gia dẫn đến làm sai khối lượng thanh toán.

Chế độ trách nhiệm đối với Kỹ sư giám sát về mặt khối lượng:

Tính toán khối lượng thanh toán: Tính toán khối lượng công trình mà nhà thầu đã hoàn thành;

Thay đổi công trình: Mọi sự thay đổi công trình đều được kỹ sư giám sát thông qua, đồng thời xác định giá cả và điều kiện thay đổi công trình.

Chi phí bồi thường thiệt hại: Nhà thầu dựa vào các quy định có liên quan của điều kiện hợp đồng, thông qua kỹ sư giám sát yêu cầu với chủ công trình để được chi trả thích đáng ngoài giá hợp đồng

Điều chỉnh giá cả: Dựa theo sự thay đổi của thị trường, theo phương pháp quy định của hợp đồng, điều chỉnh giá cả đối với vật liệu, lao động và thiết bị.

8. Lập hồ sơ hoàn thành công trình

Hồ sơ hồ sơ hoàn thành công trình bao gồm các tài liệu có liên quan tới đầu tư và xây dựng công trình từ chủ trương đầu tư; Dự án đầu tư xây dựng hoặc báo cáo KT – KT; khảo sát xây dựng; thiết kế xây dựng đến thi công; nghiệm thu công việc xây dựng, bộ phận công trình, giai đoạn xây dựng, hạng mục công trình, công trình xây dựng.

Danh mục, quy cách Hồ sơ hồ sơ hoàn thành công trình được hướng dẫn tại Phụ lục 7 của Thông tư số 27/2009/TT-BXD ngày 31/7/2009.

Chủ đầu tư chịu trách nhiệm tổ chức lập hồ sơ hoàn thành công trình. Số lượng hồ sơ hồ sơ hoàn thành công trình do Chủ đầu tư quyết định trên cơ sở thỏa thuận với các nhà thầu và các bên có liên quan.

Hồ sơ hoàn thành công trình phải được lập đầy đủ trước khi đưa hạng mục công trình hoặc công trình vào khai thác, vận hành.

Chủ đầu tư có trách nhiệm nộp lưu trữ hồ sơ thiết kế, bản vẽ hoàn công và lưu trữ hồ sơ hoàn thành công trình theo quy định. Riêng hồ sơ thiết kế, bản vẽ hoàn công và các tài liệu có liên quan tới vận hành, khai thác, bảo trì, nâng cấp, cải tạo, sửa chữa công trình sau này phải được lưu trữ hết tuổi thọ công trình hoặc v nh viễn. Trường hợp chủ quản lý, chủ sử dụng công trình không phải là Chủ đầu tư thì chủ quản lý, chủ sử dụng công trình có trách nhiệm lưu trữ các tài liệu nêu trên.

Các nhà thầu có trách nhiệm lưu trữ các tài liệu liên quan tới các phần việc do mình thực hiện với thời hạn lưu trữ tối thiểu là 10 năm.

PHỤ LỤC 7 (Kèm theo Thông tư số 27/2009/TT-BXD ngày 31 tháng 7 năm 2009)

8.1. Hồ sơ hoàn thành công trình bao gồm:

Danh mục hồ sơ hoàn thành công trình

Hồ sơ chuẩn bị đầu tư xây dựng – hợp đồng (9 nội dung)

Hồ sơ khảo sát xây dựng – Thiết kế xây dựng công trình (8 nội dung)

Hồ sơ thi công – nghiệm thu công trình xây dựng (16 nội dung)

Hình thức, quy cách hồ sơ hoàn thành công trình

Hệ thống Quản lý chất lượng công trình xây dựng của nhà thầu

Lập hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với yêu cầu, tính chất, quy mô công trình xây dựng, trong đó quy định trách nhiệm của từng cá nhân, bộ phận thi công trong việc quản lý chất lượng công trình xây dựng;

Thực hiện các thí nghiệm kiểm tra vật liệu, cấu kiện, vật tư, thiết bị công trình, thiết bị công nghệ trước khi xây dựng và lắp đặt vào công trình xây dựng theo tiêu chuẩn và yêu cầu thiết kế;

Lập và kiểm tra thực hiện biện pháp thi công, tiến độ thi công;

Lập và ghi nhật ký thi công theo quy định;

Kiểm tra an toàn lao động, vệ sinh môi trường bên trong và bên ngoài công trường;

Nghiệm thu nội bộ và lập bản vẽ hoàn công cho bộ phận công trình, hạng mục công trình và công trình hoàn thành;

Báo cáo Chủ đầu tư tư về tiến độ, chất lượng, khối lượng, an toàn lao động và vệ sinh môi trường theo yêu cầu của Chủ đầu tư;

Chuẩn bị tài liệu làm căn cứ nghiệm thu theo quy định và lập phiếu yêu cầu Chủ đầu tư tổ chức nghiệm thu.

Nhà thầu thi công xây dựng công trình phải chịu trách nhiệm trước Chủ đầu tư và pháp luật về chất lượng công việc do mình đảm nhận; bồi thường thiệt hại khi vi phạm hợp đồng, sử dụng vật liệu không đúng chủng loại, thi công không bảo đảm chất lượng hoặc gây hư hỏng, gây ô nhiễm môi trường và các hành vi khác gây ra thiệt hại.

Nhà thầu giám sát của Chủ đầu tư phải bồi thường thiệt hại do vi phạm hợp đồng; chịu trách nhiệm trước pháp luật và Chủ đầu tư khi nghiệm thu không bảo đảm chất lượng theo tiêu chuẩn và chỉ dẫn kỹ thuật được áp dụng, sai thiết kế và các hành vi khác gây ra thiệt hại.

Quản lý chất lượng công trình theo ISO 9000 ở Việt Nam

Thực trạng

Trên 70% các doanh nghiệp sản xuất vật liệu xây dựng đã được cấp chứng chỉ 30% các doanh nghiệp thiết kế, thi công xây dựng đã được cấp chứng chỉ

Các tổ chức được phép cấp chứng chỉ ISO 9000: BSI, LNOYD (Anh),ABS (Mỹ), RWTUD,TUVNORD (CHLB Đức), BVQI (Pháp ),QUACERT(VN)

8.2. Một số khó khăn trong việc áp dụng ISO ở Việt nam

Điều kiện để đạt được chất lượng ISO 9000: Tiêu chí:”Viết ra tất cả những gì mình định làm và làm tất cả những gì mình đã viết”

Trong điều kiện hiện nay ở nước ta, việc áp dụng ISO 9000 còn có một số khó khăn sau:

• Sự tham gia của mọi người
• Doanh nghiệp nhỏ, chi phí lớn
• Các tiêu chuẩn ISO yêu cầu trình độ quản lý cao
• Yêu cầu của ISO 9000 về các thủ tục điều hành và thao tác hết sức chặt chẽ, qui củ và chuẩn xác
• Kiến thức, kinh nghiệm, trình độ quản lý còn thấp
• Văn bản quy phạm pháp luật còn thiếu và chưa đồng bộ
• Tiêu cực nhiều, tham nhũng trong xây dựng thành tệ nạn
• Thiếu quan tâm của lãnh đạo các cấp
• Bốn bước để xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo mô hình ISO 9000:2000
• Phân tích tình hình và lập kế hoạch
• Sự cam kết của lãnh đạo
• Lập kế hoạch thực hiện, lập ban chỉ đạo, nhóm công tác
• Chọn tư vấn bên ngoài (nếu cần)
• Xây dựng nhận thức về ISO 9000 trong doanh nghiệp
• Đào tạo về Xây dựng hệ thống tài liệu
• Khảo sát hệ thống hiện có
• Lập kế hoạch thực hiện chi tiết
• Viết tài liệu của hệ thống
• Viết tài liệu
• Phổ biến, đào tạo
• Bước 3: Thực hiện và cải tiến
• Công bố và áp dụng
• Đánh giá
• Bước 4: Chứng nhận
• Tiếp xúc với tổ chức chứng nhận
• Đánh giá sơ bộ
• Đánh giá chính thức
• Quyết định chứng nhận
• Giám sát chứng nhận và đánh giá lại

CHUYÊN ĐỀ 3: HỆ THỐNG QUY CHUẨN, TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT, ĐIỀU KIỆN KỸ THUẬT THI CÔNG VÀ NGHIỆM THU

I. Tổng quan về hệ thống quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật của Việt Nam và Quốc tế

1. Khái niệm về quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng

Quy chuẩn kỹ thuật: là quy định về mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý mà sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, quá trình, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế – xã hội phải tuân thủ để bảo đảm an toàn, vệ sinh, sức khoẻ con người; bảo vệ động vật, thực vật, môi trường; bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia, quyền lợi của người tiêu
dùng và các yêu cầu thiết yếu khác.

Quy chuẩn xây dựng (Building Code): là văn bản pháp quy kỹ thuật quy định các yêu cầu tối thiểu mang tính bắt buộc tuân thủ đối với mọi hoạt động liên quan đến xây dựng cơ bản và tình trạng sức khoẻ của người ở trong công trình xây dựng.

Theo luật xây dựng thì Quy chuẩn xây dựng là các quy định bắt buộc áp dụng trong “hoạt động xây dựng”(*) do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền về xây dựng ban hành. (*) bao gồm: lập quy hoạch xây dựng, lập dự án đầu tư xây dựng công trình, kỹ sư xây dựng, thiết kế xây dựng công trình, tiêu chuẩn xây dựng công trình, giám sát TCXD công trình, quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình, lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng và các hoạt động khác có liên quan đến xây dựng công trình.

Tiêu chuẩn: là quy định về đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý dùng làm chuẩn để phân loại, đánh giá sản phẩm, hàng hoá, dịch vụ, môi trường và các đối tượng khác trong hoạt động kinh tế – xã hội nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của các đối tượng này.

Tiêu chuẩn xây dựng (Construction Standard): là những quy định nguyên tắc, nguyên lý chung, các định mức, các hướng dẫn về kinh tế – kỹ thuật cụ thể có liên quan đến hoạt động xây dựng; bao gồm những quy định thống nhất được được trình bày dưới dạng văn bản pháp quy kỹ thuật, theo một thể thức nhất định, trong một khung cảnh nhất định, nhằm đạt được một mức độ để làm căn cứ đánh giá đối với một vấn đề kinh tế – kỹ thuật cụ thể hoặc tiềm ẩn trong xây dựng.

Theo luật xây dựng thì Tiêu chuẩn xây dựng là các quy định về chuẩn mực kỹ thuật, định mức kinh tế – kỹ thuật, trình tự thực hiện các công việc kỹ thuật, các chỉ tiêu, các chỉ số kỹ thuật và các chỉ số tự nhiên được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền ban hành hoặc công nhận để áp dụng trong hoạt động xây dựng.

Phân loại quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng

Hệ thống quy chuẩn kỹ thuật của Việt Nam bao gồm:

Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, ký hiệu là QCVN;

Quy chuẩn kỹ thuật địa phương, ký hiệu là QCĐP.

Quy chuẩn xây dựng có hai dạng cơ bản:

Quy chuẩn mục tiêu: là các quy định hướng dẫn cơ bản chung, thiết lập các yêu cầu tối thiểu hướng tới mục tiêu cần đạt được.

Quy chuẩn cụ thể: là các quy định được xây dựng trên cơ sở các mục tiêu, có bao gồm các yêu cầu cụ thể, trong trường hợp cần thiết có các hướng dẫn chi tiết rõ ràng nhằm giảm thiểu các hiểu nhầm khi áp dụng quy chuẩn.

Hiện có 04 Quy chuẩn đã ban hành, gồm:

• Quy chuẩn xây dựng Việt Nam (có 3 tập)
• Quy chuẩn xây dựng Việt Nam Tập 1 – 1996
• Quy chuẩn xây dựng Việt Nam Tập 2 – 1997
• Quy chuẩn xây dựng Việt Nam Tập 3 – 1997
• Quy chuẩn cấp thoát nước công trình xây dựng – 1999
• Quy chuẩn xây dựng đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng – 2002
• Quy chuẩn sử dụng nang lượng có hiệu quả – 2005
• Quy chuẩn xây dựng Việt Nam (kèm thao QĐ số 682/BXD ngày 14/12/2006).
  • Quy chuẩn xây dựng Việt Nam (3 tập) ban hành đề cập tới những yêu cầu bắt buộc trong xây dựng các công trình công nghiệp và dân dụng từ các khâu khảo sát, thiết kế, thi công và nghiệm thu.
  • Quy chuẩn hệ thống cấp thoát nước trong nhà và công trình ban hành đề cập tới những yêu cầu bắt buộc khi khảo sát, thiết kế, thi công và nghiệm thi thu hệ thống cấp thoát nước trong nhà và công trình.
  • Quy chuẩn XDCT để đảm bảo người tàn tật tiếp cận sử dụng, ban hành đề cập tới những yêu cầu bắt buộc khi xây dựng các công trình công cộng phải đảm bảo cho người tàng tật tiếp cận sử dụng dễ dàng.
  • Quy chuẩn xây dựng các công trình xây dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả, ban hành quy định những yêu cầu bắt buộc để tiết kiệm năng lượng trong xây dựng.

Trên cơ sở rà soát bộ Quy chuẩn 3 tập ban hành năm 1996 -1997, dự kiến trong những năm tiếp theo Bộ Xây dựng ban hành các Quy chuẩn sau:

Quy chuẩn về quy hoạch xây dựng

Quy chuẩn xây dựng nhà và công trình

Quy chuẩn về điều kiện tự nhiên trong xây dựng

Quy chuẩn xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật đô thị

Quy chuẩn an toàn, phòng chống cháy cho công trình xây dựng

Quy chuẩn xây dựng các công trình giao thông

Quy chuẩn xây dựng các công trình thuỷ lợi

Quy chuẩn xây dựng các công trình công nghiệp

Hệ thống tiêu chuẩn của Việt Nam bao gồm:

• Tiêu chuẩn nhà nước: TCVN.
• Tiêu chuẩn xây dựng: TCXD.
• Tiêu chuẩn ngành: TCN.
• Các tiêu chuẩn xây dựng được quy định thành 2 loại hình áp dụng sau:
  

1.1. Bắt buộc áp dụng (b t buộc toàn bộ và bắt buộc từng phần).

1.1.1. Tự nguyện áp dụng.

Các tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam: được hình thành theo 11 nhánh nội dung chủ yếu, bao quát đầy đủ và toàn diện theo công nghệ quá trình xây dựng, bao gồm:

1- Những vấn đề chung : đề cập tới các vấn đề như thuật ngữ, đại lượng, số liệu, kích thước, nguyên lý, an toàn ..v.v

2- Quy hoạch, khảo sát xây dựng: gồm các tiêu chuẩn đề cập tới các loại hình quy hoạch, các phương pháp trắc địa, khảo sát.

3- Thiết kế công trình: tiêu chuẩn thiết kế về nhà ở, công trình công cộng, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông, thuỷ lợi và dầu khí.

4- Kết cấu xây dựng: tiêu chuẩn đề cập từ công tác đất, đến nền, móng, các loại kết cấu như : gạch, đá, bê tông, kim loại, gỗ..v.v.

5- Công nghệ thi công và thiết bị xây dựng: các tiêu chuẩn đề cập tới thi công nghiệm thu các loại kết cấu, công trình và một số thiết bị thi công.

6- Vật liệu xây dựng: bao gồm các tiêu chuẩn về yêu cầu kỹ thuật các loại sản phẩm VLXD như xi măng, gốm sứ, gạch ngói, bê tông, gỗ..v.v.

7- Hệ thống trang thiết bị kỹ thuật công trình xây dựng : gồm các tiêu chuẩn về thiết bị cấp thoát nước, chiếu sáng, điều hoà thông gió, sưởi, khí đốt.

8- Các phương pháp thử: gồm các tiêu chuẩn thử các loại VLXD, các chỉ tiêu khí hậu, môi trường ..v.v.

9- Kinh tế, kế hoạch, tổ chức, quản lý: các tiêu chuẩn quản lý, bảo trì công trình, định giá, dự toán, đấu thầu, hợp đồng..v.v

10- Giao thông vận tải: các tiêu chuẩn xây dựng cầu, đường, hầm..v.v

11- Xây dựng thuỷ lợi: các tiêu chuẩn từ khảo sát, quy hoạch, nền móng, tính toán, kết cấu, vật liệu ..v.v. Số tiêu chuẩn xây dựng hiện hành liên quan đến 11 nhánh nội dung trên hiện có hơn 950 tiêu chuẩn (TCVN và TCXDVN). Nhìn chung các tiêu chuẩn trên đã đáp ứng phần lớn yêu cầu quản lý kỹ thuật trong xây dựng.

Trong chương trình xây dựng hệ thống văn bản Quy chuẩn, tiêu chuẩn Bộ Xây dựng đang tập trung rà soát hoàn thiện để đến năm 2010 sẽ có khoảng 16 Quy chuẩn và 1300 tiêu chuẩn phủ kín toàn bộ hoạt động quản lý kỹ thuật xây dựng.

1.2. Cấu trúc của Quy chuẩn xây dựng Việt nam có 3 cấp:

1.2.1. Mục tiêu.

Các yêu cầu kỹ thuật.

Các giải pháp kỹ thuật được chấp thuận.

Cấu trúc của quy chuẩn xây dựng Việt Nam

Mục tiêu của Quy chuẩn xây dựng:

Nhằm tạo hành lang pháp lý kỹ thuật,

Nhằm đảm bảo quá trình phát triển xây dựng đạt hiệu quả về mọi mặt,

Hạn chế các tác động có hại và đảm bảo các yêu cầu tối thiểu sau:

Bảo vệ lợi ích của toàn bộ xã hội, bao gồm: an toàn, bảo vệ sức khoẻ, môi trường sống,

cảnh quan, sử dụng hợp lý tài nguyên và đảm bảo an ninh, quốc phòng.

Đảm bảo lợi ích cho bản thân người đầu tư, sử dụng công trình, bao gồm: an toàn, tiện nghi, bảo vệ sức khoẻ.

1.3. Các yêu cầu kỹ thuật của Quy chuẩn xây dựng:

1.3.1. Yêu câu kỹ thuật tối thiểu:

Do quy chuẩn xây dựng được áp dụng chung cho mọi nguồn vốn và mọi hình thức xây dựng, nên chỉ kiểm soát các yêu cầu tối thiểu cần đạt được và các yêu cầu tối đa không được vượt.

Yêu cầu phải có tính khả thi:

Là một văn bản pháp quy nên khi quy chuẩn xây dựng được ban hành thì các quy định trong đó hoàn toàn có thể thực thi trên toàn quốc.

Phải kế thừa hệ thống kỹ thuật, tiêu chuẩn hiện hành và để phù hợp với những tiến bộ về kỹ thuật, kinh tế, xã hội, thì sau 4 đến 5 năm phải rà soát chỉnh sửa cho phù hợp.

1.3.2. Các giải pháp kỹ thuật được chấp thuận:

Các giải pháp được nêu trong quy chuẩn xây dựng

Những giải pháp này dựa trên một số tiêu chuẩn Việt Nam hiện hành.

Khi một tiêu chuẩn nào trong số này được thay thế thì tiêu chuẩn được thay thế sẽ mặc nhiên được chấp thuận trong quy chuẩn xây dựng (ví dụ: TCVN 5592: 1991 và TCXDVN 391: 2007;…)

Khi có khác biệt giữa quy chuẩn xây dựng và Tiêu chuẩn thì phải tuân theo quy chuẩn xây dựng.

Hoặc những giải pháp không được nêu trong quy chuẩn xây dựng nhưng được cấp có thẩm quyền thẩm định là đạt yêu cầu Quy chuẩn (các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài).

Các thiết kế điển hình của cấu kiện, chi tiết, bộ phận xây dựng do Bộ xây dựng ban hành.

Phân biệt giữa quy chuẩn và tiêu chuẩn

Điểm cơ bản để phân biệt về quản lý giữa QC &TC là :

Về thẩm quyền ban hành:

Quy chuẩn xây dựng do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành.

Tiêu chuẩn xây dựng :

Các tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam(TCXDVN) do Bộ trưởng Bộ Xây dựng ban hành;

Các Tiêu chuẩn xây dựng liên quan đến các chuyên ngành (Y tế, giao thông, giáo dục đào tạo …v.v) có thể do các Bộ, Ngành khác ban hành sau khi có sự thoả thuận nhất trí của Bộ Xây dựng.

Về nội dung và hình thức áp dụng:

Quy chuẩn là văn bản pháp quy kỹ thuật quy định các yêu cầu tối thiểu, các ngưỡng, các mức bắt buộc phải được tuân thủ trong mọi hoạt động xây dựng trên phạm vi toàn quốc.

Tiêu chuẩn là văn bản kỹ thuật trong đó các nội dung quy định không được trái với Quy chuẩn; Đa phần tiêu chuẩn ban hành dưới dạng tự nguyện áp dụng, một số ít tiêu chuẩn được xếp vào loại bắt buộc áp dụng;

Phạm vi áp dụng của các tiêu chuẩn phụ thuộc vào sự lựa chọn của chủ đầu tư các công trình xây dựng.

1.4. Tóm lại:

Quy chuẩn xây dựng quy định các yêu cầu phải đạt được, các yêu cầu này có thể là tối thiểu, có thể là tối đa tuỳ theo từng đặc trong công việc.

Tiêu chuẩn xây dựng hướng dẫn cách thức để đạt được các yêu cầu của Quy chuẩn xây dựng.

Quan hệ giữa quy chuẩn và tiêu chuẩn

2. Hệ thống quy chuẩn và tiêu chuẩn xây dựng ở Việt Nam

1- Các tiêu chuẩn về công tác trắc địa và khảo sát: TCVN 9399 : 2012 – Nhà và công trình xâu dựng – Xác định chuyển dịch ngang bằng phương pháp trắc địa.

2- Các tiêu chuẩn về thi công cọc và nền móng công trình: TCXDVN 326 : 2004 – Cọc khoan nhồi. Tiêu chuẩn thi công và nghiệm thu.

3- Các tiêu chuẩn về thi công kết cấu gạch đá: TCVN 4085 : 1985- Kết cấu gạch đá.

Quy phạm thi công và nghiệm thu

4- Các tiêu chuẩn về thi công kết cấu bê tông và bê tông cốt thép:

TCVN 4453 : 1995- Kết cấu bêtông cốt thép toàn khối. Quy phạm thi công và nghiệm thu.

TCXDVN 305 : 2004 -Bê tông khối lớn. Quy phạm thi công và nghiệm thu

5- Các tiêu chuẩn về thi công kết cấu thép và kim loại:

TCXDVN 330 : 2004- Nhôm hợp kim định hình dùng trong xây dựng – Yêu cầu kỹ thuật và phương pháp kiểm tra chất lƣƣợng sản phẩm

6- Các tiêu chuẩn về thi công lắp đặt thiết bị và hệ thống kỹ thuật:

TCVN 7447-5- 51 : 2004 Hệ thống lắp đặt điện của các toà nhà. Phần 5-51: Lựa chọn và lắp đặt thiết bị điện. Quy tắc chung

7- Các tiêu chuẩn về thi công nhà cao tầng:

TCXD 194 : 2006- Nhà cao tầng. Công tác khảo sát địa kỹ thuật

TCXD VN 296: 2004- Dàn giáo – Các yêu cầu về an toàn

8- Các tiêu chuẩn về hoàn thiện và bảo vệ công trình:

TCVN 9377 – 2: 2012 – Công tác hoàn thiện trong xây dựng – Thi công và nghiệm thu – Phần 2: Công tác trát trong xây dựng.

TCVN 9377 – 3: 2012 – Công tác trát hoàn thiện trong xây dựng – Thi công và nghiệm thu – Phần 3: Công tác ốp trong xây dựng.

3. Tính pháp lý và phạm vi áp dụng quy chuẩn, tiêu chuẩn

Luật xây dựng là văn bản pháp luật cao nhất nhằm quản lý trong ngành xây dựng. Văn bản quy phạm pháp lý (Nghị định, quyết định, thông tư) là văn bản dưới luật, quy định cụ thể các thủ tục hành chính, các chính sách cụ thể, các chi phí điều kiện để áp dụng trong quá trình thực hiện các hoạt động XDCT.

Quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành dưới dạng văn bản để bắt buộc áp dụng.

Quy chuẩn xây dựng là văn bản pháp quy nêu các yêu cầu về kỹ thuật tối thiểu bắt buộc phục vụ cho việc xây dựng, là các quy định bắt buộc dùng trong mọi hoạt động xây dựng (quy hoạch, đầu tư xây dựng), mọi nguồn vốn đầu tư, mọi hình thức xây dựng (Pháp chế – bắt buộc):

Là cơ sở kỹ thuật cho việc lập dự án đầu tư ; Thiết kế; Thẩm định và phê duyệt các dự án về quy hoạch, đồ án thiết kế kỹ thuật công trình xây dựng.

Là quy phạm để kiểm tra quá trình thực hiện xây dựng và nghiệm thu, cho phép sử dụng công trường cho đúng mục đích, tính năng, các quy định về an toàn.

Tiêu chuẩn được áp dụng trên nguyên tắc tự nguyện. Toàn bộ hoặc một phần tiêu chuẩn cụ thể trở thành bắt buộc áp dụng khi được viện dẫn trong văn bản quy phạm pháp luật, quy chuẩn kỹ thuật.

Tiêu chuẩn cơ sở được áp dụng trong phạm vi quản lý của tổ chức công bố tiêu chuẩn.

Việc tự nguyện áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật ở đây không có ngh a “thả nổi” mà tự nguyện lựa chọn tiêu chuẩn (có thể là tiêu chuẩn nước ngoài) để đăng ký, công bố trong việc sản xuất và ký kết hợp đồng.

Tiêu chuẩn xây dựng (khuyến khích – tự nguyện): Do chủ đầu tư quyết định lựa chọn trên cơ sở tư vấn dự án soạn thảo đệ trình.

Là cơ sở để lập, thẩm tra, phê duyệt thiết kế chi tiết công trình xây dựng.

Là cơ sở để kiểm tra, giám sát, nghiệm thu, cho phép công trình được tiếp tục xây dựng khi chuyển giai đoạn hay đưa vào sử dụng nhằm đảm bảo công trình an toàn về kết cấu ổn định và an toàn trong sử dụng.

Các tiêu chuẩn quốc tế, tiêu chuẩn nước ngoài có thể được áp dụng vào khảo sát, thiết kế, thi công các công trình xây dựng ở Việt Nam, những tiêu chuẩn này đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật, Quy định trong Quy chuẩn xây dựng.

Lưu ý: Khi lựa chọn áp dụng tiêu chuẩn cho một dự án thì phải đồng bộ từ thiết kế, chế tạo, lắp dựng và bảo trì.

4. Các lĩnh vực phải áp dụng tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam

Những nội dung thuộc 8 lĩnh vực sau đây đã được Bộ Xây dựng ban hành thành Quy chuẩn, một số tiêu chuẩn chưa được ban hành thành tiêu chuẩn thì cũng được coi là:”Bắt buộc áp dụng“:

Số liệu khí hậu xây dựng.

Số liệu địa chất thủy văn.

Phân vùng động đất.

Phòng chống cháy, nổ.

Phòng chống sét.

Bảo vệ môi trường.

An toàn công trình dưới tác động khí hậu địa phương.

An toàn lao động.

Tính bắt buộc có thể được quy định cho toàn bộ hoặc từng phần của tiêu chuẩn xây dựng.

Nếu là tiêu chuẩn xây dựng bắt buộc áp dụng, thì tại phần đầu của tiêu chuẩn sẽ được ghi: Tiêu chuẩn này là bắt buộc áp dụng (TCXDVN296:2004, TCVN 5308 : 1991,..). Nếu bắt buộc áp dụng từng phần của tiêu chuẩn, thì tại phần đó sẽ ghi: (bắt buộc áp dụng) trong dấu ngoặc đơn (TCVN 4453:1995,…).

Đối với những nội dung tiêu chuẩn xây dựng là bắt buộc áp dụng thì tất cả mọi công trình xây dựng trên lãnh thổ Việt Nam đều phải áp dụng trong quá trình khảo sát, quy hoạch, thiết kế, sản xuất, thi công và nghiệm thu.

Đối với những nội dung thuộc lĩnh vực bắt buộc áp dụng nếu chưa có tiêu chuẩn Việt Nam thì được phép áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài, nhưng phải phù hợp với điều kiện của Việt Nam (Thông tư số 40/2009/TT-BXD). Cũng có thể áp dụng các tiêu chuẩn kỹ thuật

xây dựng khác tương tự của nước ngoài nhưng phải có trình độ kỹ thuật và an toàn bằng hoặc cao hơn tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam.

Những tiêu chuẩn xây dựng không thuộc các lĩnh vực bắt buộc áp dụng được coi là tiêu chuẩn tự nguyện áp dụng. Bộ Xây dựng khuyến khích áp dụng các tiêu chuẩn xây dựng thuộc lĩnh vực tự nguyện áp dụng.

Các tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam về vật liệu xây dựng được khuyến khích triệt để áp dụng. Trong trường hợp thiếu các tiêu chuẩn xây dựng trong nước về lĩnh vực này thì có thể áp dụng các tiêu chuẩn nước ngoài, nhưng phải được chấp thuận.

5. Áp dụng TCXD nước ngoài

Nguyên tắc áp dụng TCXD nước ngoài (Thông tư số 40/2009/TT-BXD).

Đảm bảo tạo ra các công trình, sản phẩm xây dựng:

An toàn sử dụng cho người, công trình và công trình lân cận;

Đáp ứng các quy định của VN về an toàn sinh thái, bảo vệ môi trường;

Đạt hiệu quả kinh tế kỹ thuật.

Đảm bảo tính đồng bộ và khả thi trong quá trình XD từ thiết kế, thi công, nghiệm thu đối với CT và trong tổng thể CT.

Phải sử dụng các số liệu đầu vào có liên quan đến điều kiện đặc thù VN được quy định trong các QCXDVN thuộc các lĩnh vực sau:

Điều kiện tự nhiên, khí hậu;

Điều kiện địa chất, thuỷ văn;

Phân vùng động đất, cấp động đất;

TCXD nước ngoài áp dụng phải đáp ứng với yêu cầu và quy định của QCXDVN hiện hành.

Điều kiện TCXD NN được lựa chọn áp dụng

Bảo đảm các nguyên tắc áp dụng;

Phải là những TCXD hiện hành;

Các quy định phải đáp ứng với QCXDVN hiện hành;

Phải được CĐT xem xét lựa chọn và quyết định áp dụng trước khi lập hồ sơ thiết kế cơ sở;

Đối với CT sử dụng vốn NSNN, khi có TCXDVN thuộc lĩnh vực liên quan phải sử dụng tiêu chuẩn của VN. Trong trường hợp đặc biệt áp dụng TCXD nước ngoài cần được BXD hoặc Bộ quản lý các CTXD chấp thuận.

Thẩm quyền chấp thuận.

Người quyết định đầu tư: xem xét và có thẩm quyền quyết định áp dụng tiêu chuẩn xây dựng nước ngoài.

II. Điều kiện kỹ thuật thi công và nghiệm thu

1- Nghị định về quản lý chất lượng CTXD số 15 – 2013/NĐ – CP ngày 06/02/2013 và thông tư số 10/2013/TT-BXD ngày 25 tháng 7 năm 2013 được ban hành là cơ sở quản lý chất lượng (QLCL) xây dựng hiệu quả ở thời kỳ kinh tế thị trường và hội nhập.

2- Trong tiêu chuẩn kỹ thuật thi công và nghiệm thu, cách thức nghiệm thu chất lượng thi công CTXD đã tuân theo nguyên tắc cơ bản của QLCL bằng cách phân chia việc nghiệm thu thành 3 quá trình từ đơn giản đến phức tạp, từ Quy mô nhỏ đến lớn, từ cụ thể đến tổng hợp: nghiệm thu công việc, nghiệm thu bộ phận và nghiệm thu hạng mục.

3 – Trong quá trình TCXD công trình, người kỹ sư tư vấn giám sát phải thực hiện các bước nghiệm thu sau:

Nghiệm thu vật liệu, thiết bị, sản phẩm chế tạo sẵn trước khi sử dụng vào công trình.

Nghiệm thu từng công việc xây dựng;

Nghiệm thu bộ phận công trình xây dựng, giai đoạn TCXD;

Nghiệm thu hoàn thành hạng mục công trình xây dựng, công trình xây dựng để bàn giao đưa vào sử dụng…”

Nhưng lại không xác định rõ các khái niệm hạng mục CT, bộ phận CT và công việc XD.

Hạng mục công trình được hiểu là một công trình xây dựng cụ thể có đủ điều kiện để thi công độc lập, khi hoàn thành thi công có thể vận hành độc lập. Ví dụ một đoạn đường, một ngôi nhà (hoặc một số ngôi nhà) cùng với cơ sở hạ tầng tương ứng,… có thể là một hạng mục. Một công trình xây dựng có thể chỉ có một hạng mục hoặc có nhiều hạng mục.

Bộ phận công trình được hiểu là các phần của một hạng mục công trình và được phân theo tính năng, theo công nghệ xây dựng,…

CHUYÊN ĐỀ 4: QUÁ TRÌNH VÀ NỘI DUNG GIÁM SÁT TIẾN ĐỘ, AN TOÀN LAO ĐỘNG VÀ VỆ SINH MÔI TRƯỜNG TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH

I. Tóm lược

1. Yêu cầu chung khi lập và quản lý tiến độ thi công
2. Mục đích, vai trò của việc lập và quản lý tiến độ.
3. Phân loại tiến độ.
4. Căn cứ lập tiến độ.
5. Các bước lập tiến độ.
6. Các phương pháp lập tiến độ.
7. Các biện pháp rút ngắn thời hạn thi công.
8. Các yêu cầu cụ thể cần đảm bảo khi lập và đánh giá tiến độ.
9. Quan hệ giữa tiến độ với chất lượngvà chi phí.
10. Quản lý và kiểm soát tiến độ.

1. Quản lý tiến độ của Dự án đầu tư xây dựng công trình

Công trình xây dựng trước khi triển khai phải được lập tiến độ thi công xây dựng.

Tiến độ thi công xây dựng công trình do Nhà thầu lập phải phù hợp với tổng tiến độ của dự án đã được phê duyệt.

Đối với công trình xây dựng có quy mô lớn và thời gian thi công kéo dài thì tổng tiến độ xây dựng công trình phải được lập cho từng giai đoạn, tháng, quý, năm.

Tiến độ thi công là một nội dung, một phần tài liệu kèm theo hợp đồng thi công ký giữa chủ đầu tư và nhà thầu trúng thầu.

Chủ đầu tư, nhà thầu thi công, tư vấn giám sát và các bên có liên quan có trách nhiệm theo dõi, giám sát tiến độ thi công xây dựng công trình và điều chỉnh tiến độ trong trường hợp tiến độ thi công xây dựng công trình ở một số giai đoạn bị kéo dài nhưng không được làm ảnh hưởng đến tổng tiến độ của dự án.

Trường hợp đẩy nhanh tiến độ xây dựng đem lại hiệu quả cao hơn dự án thì nhà thầu được xét thưởng theo hợp đồng.

Khuyến khích việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng trên cơ sở đảm bảo chất lượng công trình.

Trường hợp xét thấy tổng tiến độ của dự án bị kéo dài thì chủ đầu tư phải báo cáo người quyết định đầu tư để quyết định việc điều chỉnh tổng tiến độ của dự án.

Trường hợp kéo dài tiến độ xây dựng gây thiệt hại thì bên vi phạm phải bồi thường thiệt hại và bị phạt vi phạm hợp đồng.

Phân loại kế hoạch tiến độ

Theo giai đoạn lập và mức độ chi tiết:

Tiến độ dự án.

Tiến độ thực hiện dự án.

Tiến độ xây dựng.

Tiến độ thi công công trình (tổng tiến độ thi công công trình).

Tiến độ thi công hạng mục công trình.

Tiến độ tác nghiệp và điều độ sản xuất: là những bảng số liệu (hay còn gọi là phiếu công việc).

Theo hình thức thể hiện:

Tiến độ thể hiện theo bảng.

Tiến độ thể hiện theo sơ đồ:

+ Sơ đồ ngang (Gantt Chart);

+ Sơ đồ xiên (Cyklogram);

+ Sơ đồ mạng (Network Diagram): mạng sự kiện (PERT), mạng mũi tên công việc (AOA), mạng nút công việc (AON).

Căn cứ lập kế hoạch tiến độ

2. Kiểm tra tiến độ thi công do nhà thầu lập

2.1. Căn cứ kiểm tra

Tiến độ thực hiện dự án có trong dự án khả thi

Biện pháp tổ chức thi công và tiến độ thi công trong hồ sơ dự thầu

Hợp đồng thi công đã kỹ giữa A và B

Thiết kế tổ chức thi công công trình do nhà thầu lập để chính thức quản lý thi công công trình.

Yêu cầu về thời gian của tổng tiến độ, các mốc khống chế tiến độ ở từng giai đoạn thi công và các điều kiện đáp ứng cho thi công của chủ đầu tư.

Các điều kiện thực tế của địa điểm thi công

2.2. Nội dung cần kiềm tra

Kiểm tra danh mục đầu việc cần lên tiến độ: Số lượng đầu việc và phạm vi công việc của đầu việc được thiết lập phù hợp với đặc điểm công trình và cấp độ quản lý thi công

Danh mục đầu việc phải đầy đủ, không trùng lặp, được sắp xếp theo trình tự công nghệ và tổ chức thực hiện.

Cần có đầu việc về các công tác chuẩn bị và được đặt ở phần đầu của bản tiến độ, có thể phải tách ra các công việc cụ thể và công tác chuẩn bị.

Kiểm tra các thông số định lượng đi kèm từng đầu việc

Kiểm tra sự sắp xếp các công việc trên tiến độ: Đây là công việc khó nhất trong lập tiến độ và kiểm tra tiến độ. Khi kiểm tra cần làm rõ:

Những đầu việc hay công việc chiếm địa vị quan trọng, then chốt theo mục tiêu chung và mục tiêu đưa từng phần của dự án vào khai thác, sử dụng, logic công nghệ và giải pháp đáp ứng nguồn lực cho từng đầu việc này.

Trình tự thực hiện các công việc còn lại theo quan điểm kỹ thuật và sử dụng các nguồn lực hợp lý hoặc theo lợi ích riêng của nhà thầu.

Bố trí thời gian ngừng chờ kỹ thuật không thỏa đáng làm ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

Ấn định khối lượng công việc và thời gian phải hoàn thành trong một đợt thi công không thích hợp có thể dẫn đến chất lượng kém, thậm chí gây ảnh hưởng đến chất lượng công trình.

3. Giám sát thực hiện tiến độ thi công

3.1. Căn cứ giám sát:

Tiến độ thi công tổng thể và tiến độ tác nghiệp tháng đã duyệt

Bản vẽ thi công hợp lệ

Quy chẩn, tiêu chuẩn có liên quan

Hợp đồng A – B

3.2. Yêu cầu và nội dung giám sát:

Căn cứ vào tiến độ tổng thể, kiểm tra đôn đốc các nhà thầu khởi công và hoàn thành đúng thứ tự và thời gian đã ấn định cho từng đầu việc trong tổng tiến độ.

Luôn để mắt đến đường găng và tiến độ thực hiện các công việc găng.

Giám sát thực hiện tiến độ của nhà thầu thông qua công tác lập kế hoạch tác nghiệp tháng và điều độ sản xuất hàng ngày.

II. Kiểm tra giám sát kế hoạch nguồn lực của nhà thầu để đáp ứng yêu cầu tiến độ

1. Nguồn lực trong thi công và những yêu cầu đáp ứng nguồn lực cho tiến độ

Đây là yêu cầu xác định các nguồn lực đáp ứng thực hiện tiến độ đã được phê duyệt.

Kiểm tra các loại nguồn lực chính cho tiến độ.

Căn cứ vào các bảng tổng hợp hoặc các biểu đồ sử dụng nguồn lực đã được xác định

Nhu cầu và điều kiện sử dụng vật liệu chính theo tiến độ (có thể tính mức bình quân cho từng giai đoạn thi công để thuận lợi cho cung ứng và dự trữ vật tư).

Nhu cầu và điều kiện sử dụng xe, máy, thiết bị thi công cho từng công việc và tổng hợp cho từng giai đoạn.

Nhu cầu và điều kiện sử dụng các loại vật tư kỹ thuật phụ trợ đáp ứng thi công thường xuyên.

Nhu cầu và điều kiện sử dụng vốn trong thi công và kế hoạch dự trù tiền vốn đáp ứng yêu cầu thi công.

Điều chỉnh tiến độ thi công theo yêu cầu sử dụng các nguồn lực hợp lý.

Làm cho tiến độ thực hiện khối lượng công tác phù hợp điều kiện cấp vốn xây dựng.

Làm cho sử dụng nguồn lực đồng đều và liên tục.

Làm cho mức sử dụng nguồn lực không vượt ngưỡng cho phép.

2. Biện pháp kiểm tra nguồn lực

Từ nhu cầu nguồn lực đã được xác định theo tiến độ đã nêu trên, cần kiểm tra, giám sát nhà thầu về các mặt sau:

Lên kế hoạch nguồn lực

Thực hiện giải pháp cung cấp và dự trữ phù hợp yêu cầu của tiến độ

Bố trí năng lực sản xuất phụ trợ đáp ứng giai đoạn thi công cao điểm nhất

III. Kiểm soát các mốc tiến độ quan trọng, các giai đoạn thi công trọng yếu

1. Thế nào là mốc tiến độ hay giai đoạn thi công trọng yếu

Mốc trọng yếu hay giai đoạn trọng yếu bao gồm:

Thời gian phải hoàn thành, bàn giao công trình hay hoàn thành gói thầu theo hợp đồng thi công đã ký giữa A và B.

Thời gian phải hoàn thành để bàn giao một hạng mục hay một số hạng mục có liên quan để đưa vào sử dụng trước từng phần.

Các mốc thời gian hoàn thành một chuỗi từng phần hạng mục.

Mốc thời igan phải khởi công hay phải hoàn thành liên quan đến yếu tố tự nhiên của địa điểm xây dựng.

Hoàn thành giai đoạn thi công để chuyển sang giai đoạn công nghệ tiếp theo.

2. Cách thức kiểm tra và giám sát thực hiện

Kiểm tra sự đầy đủ và tin cậy của tiến độ đã lập.

Kiểm tra biện pháp bảo đảm các loại nguồn lực đáp ứng tiến độ.

Đôn đốc, kiểm tra nhà thầu lập kế hoạch tài nguyên sản xuất hàng tháng và khống chế thực hiện các chỉ tiêu khối lượng và tiến độ đã đặt ra trong tháng.

Nhắc nhở chủ đầu tư đáp ứng về vốn và các điều kiện có liên quan.

IV. Quản lý và giám sát an toàn lao động và vệ sinh môi trường trong thi công xây dựng.

Trước khi phê duyệt bản vẽ thi công, hoặc biện pháp thi công để cho tiến hành thi công thì TVGS cần kiểm tra và đánh giá tính khả thi, hợp lý để đảm bảo tuyệt đối an toàn lao động và đảm bảo vệ sinh môi trường:

1. Về con người:

Đề ra các nội quy, quy định, quy trình có liên quan đến sử dụng thiết bị, khu vực lao động làm việc, quản lý nhân sự, quản lý năng lực hành nghề (lưu ý các công nhân hành nghề có điều kiện và làm việc trên cao và trong hầm sâu…)

Công tác tuyên truyền, khẩu hiệu.

Công tác khám sức khỏe lao động, lao động nữ, trang bị bảo hộ lao động, đào tạo về an toàn lao động.

Tủ thuốc và cơ số thuốc.

2. Kiểm tra, kiểm định khí thải.

Sự phù hợp giữa biện pháp thi công với quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuât an toàn lao động và vệ sinh môi trường:

Kiểm tra đảm bảo an toàn cháy nổ đối với các kho vật liệu, vận chuyển và bảo quản vật liệu cháy nổ trên công trường, như: thuốc nổ, xăng dầu, sơn PU, xốp, gỗ…

Kiểm tra hệ thống thu lôi tiếp địa của các thiết bị vận chuyển lên cao, các công trình thi công lên cao, như: cần cẩu tháp, thi công nhà cao tầng, trụ tháp..

Thử tải các thiết bị nâng hạ lần đầu sử dụng và định kỳ trước ca làm việc.

Nội quy, quy trình kiểm soát công nhân ra vào, quản lý giờ làm việc tối đa liên tục của công nhân.

3. Bảng tính toán, thiết kế biện pháp thi công được người có đủ năng lực lập và cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Chứng chỉ nghề (nếu có yêu cầu).
Tiêu chuẩn tính toán, thiết kế.
Tải trọng tính toán, thiết kế.

Sự chuẩn xác của các số liệu đầu vào, lưu ý các số liệu của thiết bị thi công và hoạt tải thi công.

4. Tính toán gia cường và biện pháp gia cường.

Chứng chỉ kiểm định dụng cụ, thiết bị về an toàn, bảo hộ lao động.

Chứng chỉ kiểm định máy móc thiết bị áp lực, thiết bị nâng – hạ còn hiệu lực.

Sự hợp lý về trình tự thi công giữa các công việc, hạng mục công việc.

Sự hợp lý về chọn hướng thi công.

Sự hợp lý về sử dụng nguồn lực.

Sự hợp lý, an toàn về khả năng công suất máy móc thiết bị chủ đạo và khả năng đảm bảo vận chuyển lên cao.

Biện pháp đảm bảo an toàn về môi trường: độ ồn của thiết bị; hàng rào và lưới che chắn khi thi công trên cao; biện pháp vận chuyển phế thải xuống và bảo quản vận chuyển ra ngoài công trường…

Sự hợp lý về bố trí tổng mặt bằng thi công,…

Phân công nhân viên trực, giám sát an toàn lao động trên công trường giữa các bên có liên quan.

Quy chế phối hợp, nghĩa vụ của các chủ thể tham gia thi công trong quá trình giám sát,

kiểm tra công tác an toàn lao động và đảm bảo vệ sinh môi trường. Có các ứng phó kịp thời, các biện pháp khắc phục, kiến nghị phát sinh và các bài học thu được, nhằm đạt được các mục tiêu đề ra

Sau khi kiểm tra sự hợp lý thì trình người có thẩm quyền phê duyệt.

CHUYÊN ĐỀ 5: GIÁM SÁT CÔNG TÁC KHẢO SÁT XÂY DỰNG

I. Giám sát công tác trắc địa công trình

Các căn cứ để giám sát công tác khảo sát trắc địa công trình bao gồm:

– Khung tiêu chuẩn của dự án (định hướng của Chủ đầu tư đối với dự án) như cấp công trình, loại công trình. (Có thể tham khảo nghị định 209/2004/NĐ-CP)

– Đề cương khảo sát do đơn vị tư vấn thiết kế lập được phê duyệt bởi chủ đầu tư.

II. Giám sát công tác khảo sát địa chất công trình, địa kỹ thuật

1. Giai đoạn thiết kế cơ sở

Khảo sát ĐCCT lập BCNCKT phải được tiến hành trên tất cả các phương án đề xuất, trong đó cần tập trung vào phương án kiến nghị khả thi nhất. Khối lượng của công tác khảo sát ĐCCT sau đây là ấn đinh cho phương án kiến nghị như đã nói ở trên. Còn đối với phương án phụ thì cần cân nhắc giảm bớt cho phù hợp.

1.1. Kháo sát địa chất công trình (ĐCCT) cho nền đường

1.1.1. Loại nền đường thông thường

+ Điều tra đo vẽ ĐCCT nền đường thông thường được tiến hành trên dải băng rộng về mỗi bên 25-50 mét trên bản đồ địa hình từ 1/2.000 đến 1/10.000. Nội dung điều tra đo vẽ cần được thể hiện trên bản đồ tỷ lệ nói trên.
+ Công tác thăm dò ĐCCT được tiến hành như sau:
– Đối với nền đường đắp là tuyến đường làm mới, cứ 1km bố trí tối thiểu một lỗ khoan sâu từ 5 đến 7 mét. Trong trường hợp điều kiện ĐCCT phức tạp thì cự ly lỗ khoan có thể giảm, cụ thể do Chủ nhiệm nghiệp vụ đề xuất với chủ đầu tư để có quyết định.
– Đối với nền đường đào: Tại những khu vực có điều kiện ĐCCT đơn giản thì cứ cách 2 km bố trí 1 lỗ khoan sâu trung bình 5 mét. Chiều sâu này có thể thay đổi tuỳ thuộc vào chiều dầy của tầng phủ. Tại khu vực có điều kiện ĐCCT phức tạp thì cự ly này có thể ngắn hơn. Trong tất cả các trường hợp cần phải đánh giá mức độ kiên cố của tầng đá cơ bản để có cơ sở thiêt kế mái dốc nền đào cho phù hợp.

1.1.2. Loại nền đường đặc biệt

+ Nền đường đăc biệt là nền đường có đất yếu. Sau khi đã tiến hành khoan thông thương mà phát hiện đất yếu thì tiến hành khoanh vùng và bố trí lỗ khoan trên tim tuyến với khoảng cách từ 250 đến 500 mét (nếu cần thiết có thể bổ xung điểm thăm dò như : cắt cánh, xuyên v.v..nhưng không lấy mấu thí nghiệm). Không khoan trên mặt cắt ngang.
+ Khi khảo sát nền đường đào hoặc đắp mà gặp các hiện tượng địa chất động lực (ĐCĐL) cần bổ sung một khối lượng lỗ khoan sao cho thích hợp và có đủ tài liệu đánh giá ảnh hưởng xấu của chúng tới điều kiện ổn định của tuyến. Quy trình này không quy định cụ thể, khối lượng bổ sung do Chủ nhiệm nghiệp vụ quyết định. Cần kết hợp khoan với các phương pháp thí nghiệm hiện trường như xuyên tĩnh, cắt cánh. Khối lượng cụ thể sẽ do

Thiết kế đề nghị và được Chủ đầu tư chấp thuận.

1.2. Khảo sát ĐCCT cho cống

Giai đoạn này không tiến hành khảo sát ĐCCT cho cống. Cần tận dụng các tài liệu khảo sát ĐCCT nền đường áp dụng cho cống. Vì vậy khi bố trí các lỗ khoan nền đường làm sao kết hợp với các vị trí cống để có thể tận dụng các tài liệu này.Khi lập mặt cắt dọc ĐCCT cho tuyến cần chú trọng các vị trí cống và trong báo cáo ĐCCT, khi thuyết minh theo Km cần chú trong đánh giá điều kiện ĐCCT tại các vị trí cống xem như nó được nội suy từ các tài liệu ĐCCT của nền đường.

Khảo sát ĐCCT cho cầu nhỏ

Đối với mỗi một cầu nhỏ, cần bố trí 2 lỗ khoan tại hai vị trí mố cầu. Độ sâu lỗ khoan đến tầng đất cứng (khoảng từ 15 đến 30 mét tuỳ thuộc vào mức độ phức tạp của địa tầng).

Trong trường hợp đá lộ rõ ràng thì chỉ cần điều tra đo vẽ kết hợp với các dụng cụ đơn giản để xác định cao độ mặt đá và các yếu tố khác và lấy mẫu đất đá v.v…Toàn bộ công tác này phải đủ để cung cấp cho thiết kế lập DAKT.

1.3. Khảo sát ĐCCT cho cầu trung và cầu lớn

+ Đối với mỗi một cầu trung, cần bố trí 3 lỗ khoan (kết hợp với SPT). Vị trí của các lỗ khoan này phải chia đều trên mặt cắt ngang sông. Trong trường hợp điều kiện ĐCCT hai bên bờ khác nhau nhiều thì có thể bố trí lỗ khoan lệch đi và sẽ do Kỹ sư Chủ nhiệm nghiệp vụ quyết định. Độ sâu lỗ khoan từ 20 đến 40 mét và phải tới tầng chịu lực hoặc khoan vào tầng đá cơ bản từ 3 đến 5 mét.

+ Tầng chịu lực ở đây được định ngh a là tầng đất có N=50. Cũng có thể xác định tầng chịu lực là cát lẫn cuội sỏi, cuội sỏi, đá tảng, hoặc các loại đất dính ở trạng thái dẻo cứng, nửa cứng hoặc cứng. Đối với mỗi một cầu lớn cần bố trí 3 lỗ khoan ( Kết hợp SPT) trên mặt cắt ngang sông tại phương án kiến nghị. Vị trí lỗ khoan cũng được quy định như đối với cầu trung. Đối với các phương án so sánh khác thì tuỳ thuộc vào điều kiện ĐCCT mà bố trí lỗ khoan.sao cho có đủ tài liệu để so sánh. Độ sâu lỗ khoan cho công trình cầu lớn từ 30 đến 50 mét, cá biệt đến 90 mét tuỳ thuộc vào điều kiện ĐCCT khu vực. Các điều kiện cần và đủ để kết thúc lỗ khoan cũng được quy đinh như đối với cầu trung.

1.4. Khảo sát ĐCCT nơi có hiện tượng địa chất động lực (ĐCĐL)

Trong giai đoạn này không tiến hành khảo sát ĐCCT tại các vị trí có các hiện tượng ĐCĐL. Để đánh giá điều kiện ổn đinh của tuyến cũng như để tìm hiểu bản chất của các hiện tượng này cần kết hợp các lỗ khoan tuyến với điều tra đo vẽ ĐCCT và đã được ấn định trong các khối lượng khảo sát các hạng mục công trình từ điều 9.2 đến điều 9.9.

G. Khảo sát ĐCCT các mỏ vật liệu xây dựng (VLXD)

+ Tuỳ theo chiều dài tuyến cũng như quy m”của công trình mà ấn đinh số lượng các mỏ VLXD cần khảo sát. Cần phân chia ra hai loại mỏ: mỏ đang khai thác và mỏ chưa khai thác. Các mỏ VLXD gồm: mỏ đá, mỏ cát sỏi, mỏ đất đắp được sử dụng cho tất cả các đối tượng.xây dựng.

+ Đối với mỏ VLXD đã khai thác thì cần xác đinh vị trí, cự ly của mỏ so với tuyến, quy trình khai thác, điều kiện trang thiết bị, khả năng cung cấp, giá thành, chất lượng, trữ lượng.

Toàn bộ các số liệu nói trên cần thể hiện trong các văn bản hợp thức.

– Đối với các mỏ VLXD chưa khai thác thì cần sơ hoạ vị trí mỏ VLXD (hoặc lập bình đồ vị trí mỏ), xác định cự ly vận chuyển, trữ lƣơng, chất lượng căn cứ vào kết quả thí nghiệm mẫu. Tại mỗi vị trí mỏ lấy 1 mẫu đá ,đất đắp hoặc cát sỏi.

Toàn bộ kết quả khảo sát cần được thể hiện trong hồ sơ khảo sát VLXD.

1.5. lấy mẫu và thí nghiệm đất đá

+ Đối với nền đường, tuỳ theo tính chất nguyên dạng và tính đồng nhất của đất cần thí nghiệm với một khối lượng mẫu đủ cho công tác chỉnh lý tãi liệu. Các chỉ tiêu cơ-lý cần xác định gồm:độ ẩm (W%),thành phần hạt (p%), dung trọng thiên nhiên (), tỷ trọng (), các giới hạn chẩy, góc ma sát trong (), lực dính (C), hệ số nén lún (a), hệ số cố kết (Cv);góc nghỉ khi khô và ướt của cát, hệ số rỗng nhỏ nhất và lớn nhất của cát,các chỉ tiêu dẫn xuất còn lại tính toán từ các chỉ tiêu thí nghiệm.

– Đối với cầu, cần tận dụng số lượng mẫu đã lấy được tiến hành thí nghiệm với các chỉ tiêu như đối với nền đường và bổ sung thí nghiệm SPT đối với cầu trung và cầu lớn.

– Đối với VLXD cần thí nghiệm các chỉ tiêu sau:

– Đối với đất đắp và cát cuội sỏi: W%, P%,  , các giới hạn chẩy, đầm nén (c max, c min ), CBR.

Đối với đá: thành phần thạch học, dung trọng, tỷ trọng, cường đọ nén cực hạn khi khô và ướt, hệ số hoá mềm, độ dính bám, độ mài mòn Los Angeles, độ Soundness.

Chỉnh lý và lập hồ sơ khảo sát

+ Chỉnh lý và thống kê các chỉ tiêu cơ lý của đất thực hiện theo Quy trình hiện hành.

+ Hồ sơ khảo sát gồm: hình trụ lỗ khoan, các mặt cắt ĐCCT ngang và dọc, các tài liệu thống kê chỉ tiêu cơ-lý theo lớp, thuyết minh ĐCCT theo Km và thuyết minh tổng hợp.

2. Giai đoạn thiết kế xây dựng

2.1. Giai đoạn thiết kế kỹ thuật và thiết kế kỹ thuật thi công

2.1.1. Chuẩn bị khảo sát

Trước khi tiến hành khảo sát phục vụ cho thiết kế kỹ thuật cần phải tiến hành công tác chuẩn bị như sau:

– Nghiên cứu các văn bản phê duyệt DAKT;

– Hệ thống hoá các tài liệu thu thập và khảo sát ở giai đoạn trước;

– Chính xác hoá các tãi liệu đã có, nghiên cứu các vấn đề còn tồn tại chưa được giải quyết trong giai đoạn trước;

– Lập kế hoạch và chương trình khảo sát ở ngoài trời, ấn đinh khối lượng của công tác khảo sát ngoài trời v.v…

2.1.2. Khảo sát địa chất công trình các loại nền đường

B1. Nền đường thông thường

+ Công tác đo vẽ ĐCCT dọc tuyến được tiến hành trên cơ sở bản đồ địa hình, có thể từ 1/5000 đến 1/2000. Phạm vi đo vẽ trên dải băng rộng 50-100 mét.

+ Công tác thăm dò ĐCCT được tiến hành bằng các lỗ khoan thăm dò. Thông thường cứ 1km bố trí 1 đến 2 lỗ khoan xen kẽ vào các lỗ khoan ở giai đoạn trước. Chiều sâu thăm dò từ 5 đến 7 mét. Cũng có thể thay thế một số lượng lỗ khoan bằng hố đào trong trường hợp không thể di chuyển máy khoan được. Trong khi lập hồ sơ khảo sát cần phối hợp lỗ khoan ở giai đoạn này với lỗ khoan ở giai đoạn trƣơc. Cũng cần hạn chế thí nghiệm mẫu ở giai đoạn này mà phải kết hợp với kết quả thí nghiệm mẫu ở giai đoạn trước.

B2. Nền đường đặc biệt, nền đường đất yếu

+ Đối với nền đường có phân bổ đất yếu, sau khi đã khoanh vùng thì cần tiến hành điều tra đo vẽ ĐCCT. Nội dung và phương pháp điều tra như quy đinh đối với nền đừơng thông thường. Công tác thăm dò ĐCCT bằng những lỗ khoan được bố trí cách nhau thông thường từ 50 đến 100 mét trên tim tuyến (kể cả khối lượng đã tiến hành ở bước DAKT).Trong trường hợp đặc biệt cự ly này có thể rút ngắn hơn. Cứ cách 100-150 mét tiến hành 1 mặt cắt ĐCCT trên đó có 3 lố khoan. Độ sâu lỗ khoan cần phải sâu hết lớp đất yếu.Trong mọi trường hợp phải tiến hành thí nghiệm cắt cánh hiện trường. Thí nghiệm này có thể được tiến hành độc lâp hoặc trong lỗ khoan. Số lượng và độ sâu thí nghiệm sẽ do Chủ nhiệm nghiệp vụ quyết đinh và được Chủ đầu tư chấp thuận.

+ Công tác lấy mầu đất đối với nền đừơng thông thường và nền đường có đất yếu là giống nhau. Đối với việc thí nghiệm các chỉ tiêu cơ -lý đối với đát yếu cần thận trọng bảo vệ tính nguyên dạng của mẫu, đồng thời chọn sơ đồ thí nghiệm cắt cho phù hợp với điều kiện làm việc của nền đường cũng như điều kiện thi công.

+ Công tác chỉnh lý và lập hồ sơ khảo sát cũng theo nội dung và trình tự như quy định trong điều 9.14.

B3. Nền đường ngập nước và đường qua bãi sông

+ Đối với nền đường ngập nước và đường qua bãi sông thì cần tiến hành như đối với nền đừơng đắp thông thường, nhưng cần chú trong các vấn đề sau:

– Xác định độ bền vững của đất nền; Nếu là đất yếu thì theo điều 14.4

– Phối hợp với nghiệp vụ thuỷ văn để xác đinh các yếu tố thuỷ văn có ảnh hưởng tới sự ổn định của mái dốc;

– Tìm kiếm và sử dụng đất đắp có chất lượng thích hợp khi ngâm nước cũng như các giải pháp kè, công trinh phòng hộ.

B4. Nền đường đào sâu

+ Đối với nền đường đào sâu là những nền đường khi thi công mái dốc có chiều cao trên 12 mét đã được xác định trong giai đoạn DAKT cần được khảo sát kỹ lƣỡng do không tiến hành khảo sát trong giai đoạn trước.Mục đích của khảo sát là phát hiện xem phải thi công trong đất đá có độ ổn định như thế nào.Công tác điều tra đo vẽ ĐCCT như quy định đối với nền đường thông thường nhưng cần phải làm sáng tỏ những vấn đề sau:

– Đối với những vùng đá cứng ổn định, thi cần xác định bề dầy tầng phủ,tính chất ổn định của tầng phủ;đặc điểm địa chất thuỷ văn (ĐCTV);

– Đối với những vùng đá cứng và nửa cứng nứt nẻ, vỡ vụn cần xác định thế nằm của đá, mức độ nứt nẻ và hướng phát triển của nứt nẻ v.v…

– Đối với những đoạn đất loại sét không ổn định, cần lưu ý các yếu tố địa mạo, điều kiện ĐCTV, tính chất đối với nước của đất v.v…Đặc biệt đối với sét có tính chất trương nở thì cần phải láy mẫu để phân tích trong phòng thí nghiệm.

+ Công tác thăm dò ĐCCT được tiến hành đặc biệt với các lỗ khoan cách nhau từ 50 đến 100 mét. Cách 100-150 mét bố trí 1 mặt cắt ĐCCT với 3 lỗ khoan. Chiều sâu lỗ khoan tuỳ thuộc vào bề dầy tầng phủ. Không cần thiết phải khoan tới cao độ đường đỏ.

+ Công tác lấy mẫu vá thí nghiệm đất đá cũng tiến hành như đối với nền đường thông thường.Công tác chỉnh lý và lập hồ sơ khảo sát cũng tương tư như đối với công trình khác.

B5. Nền đường đắp cao

+ Công tác khảo sát nền đường đắp cao – là nền đắp có chiều cao trên 12 mét- cần tập trung vào những vấn đề sau :

– Đánh giá điều kiện ổn định của nền và mái dốc nền đường;

– Chọn vật liệu đắp thích hợp;

– Gia cố phòng hộ mái dốc.

+ Công tác đo vẽ ĐCCT như đối với nền đường thông thường. Công tác thăm dò được tiến hành bằng các lỗ khoan trên tim tuyến với cự ly từ 50 đến 100 mét. Không bố trí lỗ khoan trên mặt cắt ĐCCT. Mục đích chủ yếu của công tác khoan là phát hiện tầng đất yếu.Công tác lấy mẫu đất đá, thí nghiệm cũng như chỉnh lý và lập hồ sơ khảo sảt cũng tương tự như đôi với nền đường đào sâu.

+ Công tác điều tra khảo sát và đánh giá chất lượng của VLXD phải xác định được loại vật liệu xây dựng ổn định trong trường hợp đắp cao.

B6. Đoạn đường có hiện tượng địa chất động lực (ĐCĐL)

+ Các hiện tượng ĐCĐL gồm: dòng lũ bùn đá, mương xói, cácxtơ, trượt, đổ v.v…Mục đích của khảo sát nhằm đánh giá ảnh hưởng của chúng tới điều kiện ổn định của tuyến. Vì vậy, ngoài khối lượng khảo sát đối vối nền đường thông thường cần phải bố trí một khối lượng khoan thích hợp. Khối lượng này gồm những lỗ khoan bố trí trên các mặt cắt ĐCCT trong khu vực có các hiện tượng ĐCĐL. Số lượng lỗ khoan cũng như mặt cắt ĐCCT do Kỹ sư chủ nhiệm nghiệp vụ quyết định.

+ Trong khi tiến hành công tác thăm dò, luôn luôn phải kết hợp với công tác đo vẽ ĐCCT, trong nhiều trường hợp lấy công tác đo vẽ ĐCCT làm chính. Đối với hiện tượng dòng lũ bùn đá, mương xói, trượt đổ cần xác định phạm vi phân bố, quy mô, khả năng phát triển, xác định nguyên nhân phát sinh của chúng, ảnh hưởng tới ổn định của tuyến v.v nhằm có thể đưa ra được những giải pháp xử lý hoặc kiến nghị tránh tuyến.

Đối với hiện tương các-tơ, cần xác định phạm vi phân bố, khả năng phát triển v.v.. trên cơ sở tài liệu thu thập từ kết quả điều tra đo vẽ ĐCCT. Trong trường hợp cần thiết có thể bố trí thăm dò địa vật lý (ĐVL). Phương pháp dùng phổ biến là thăm dò điện và thăm dò địa chấn. Tuỳ theo mức độ phát triển của cacxtơ và tính chất quan trọng của công trình mà lấy khoảng cách giữa các điểm đo từ 2 đến 5 mét. Không tiến hành công tác khoan.

+ Công tác lấy mẫu đất đá, ngoài như đối với nền đường thông thường còn phải chú trọng làm sao để phân tích những nguyên nhân phát sinh và khả năng phát triển của chúng.

Đối với hiện tượng trượt cần lấy mẫu xác định độ ẩm tại mặt trượt của chúng. v.v…Công tác chỉnh lý thống kê và lập hồ sơ khảo sát theo những quy định hiện hành.

B7. Đoạn đường dự kiến xây dựng tường chắn và tường phòng hộ

+ Khảo sát ĐCCT nơi dự kiến xây dựng tường chắn và tường phòng hộ cần kết hợp với khảo sát nền đường. Mục đích của khảo sát là:

– Xác định khả năng chịu tải của nền thiên nhiên;

– Xác định chiều sâu đá gốc và độ sâu đặt móng công trình.

Công tác điều tra đo vẽ ĐCCT kết hợp với tuyến, nhưng chú trọng tại vị trí tim công trình, ảnh hưởng của điều kiện ĐCTV, khả năng thi công, mức độ khó dễ của điều kiện địa hình tới cao trình đặt móng.

+ Công tác thăm dò được tiến hành bằng những lỗ khoan trên tim công trình dự kiến và trên các mặt cắt ngang ĐCCT. Cự ly giữa các lỗ khoan (kết hợp SPT) từ 10 m đến 30 m trên tim công trình. Trên mặt cắt ngang, cự ly lỗ khoan từ tim tường chắn đến lỗ khoan < 5m. Độ sâu của các lỗ khoan phải tới đá gốc hoặc vào tầng chịu lực 2-5m.

+ Công tác lấy mẫu đất đá, chỉnh lý cũng tương tự như đối với công trình khác. Cần phải lập hồ sơ khảo sát riêng cho hạng mục này.

2.1.3. Khảo sát ĐCCT cho cống

+ Công tác khảo sát ĐCCT cho cống cần được kết kợp với khảo sát nền đường. Chỉ đặt vấn đề khảo sát khi ở đó có điều kiện ĐCCT đặc biệt. Cần tận dụng các tài liệu khảo sát ở giai đoạn trước. Chỉ tiến hành khoan trong những trường hợp đặc biệt. Khối lượng nay sẽ do Chủ nhiệm nghiệp vụ quyết định nhưng không quá 1 lỗ khoan cho một vị trí cống (trừ các cống đặc biệt).

+ Công tác lấy mẫu đất đá như đối với nền đường thông thường đối với những nơi tiến hành khoan. Ngoài trường hợp này ra thì sử dụng kết quả của khảo sát nền đường. Không lập hồ sơ riêng cho hạng mục này mà lập chung hồ sơ với tuyến.

2.1.4. Khảo sát ĐCCT cho cầu nhỏ

+ Đối với cầu nhỏ, cần tận dụng các lỗ khoan đã tiến hành trong giai đoạn trước nếu vị trí các lỗ khoan đó đúng tại vị trí mố cầu trong giai đoạn này. Nếu các vị trí này không nằm đúng vị trí mố cấu nhưng xét thấy vẫn sử dụng được thì không cần bổ sung lỗ khoan. Trường hợp ngược lại thì cần bố trí lỗ 2 lỗ khoan tại vị trí mố cầu. Độ sâu lỗ khoan từ 15 đến 30 mét và cũng có điều kiện kết thúc lỗ khoan như trong giai đoạn trước.
+ Công tác lấy mẫu đất đá, thí nghiệm và chỉnh lý, lập hồ sơ khảo sát ĐCCT như trong trường hợp giai đoạn NCKT.

2.1.5. Khảo sát ĐCCT cho cầu trung và cầu lớn

+ Công tác điếu tra đo vẽ ĐCCT cho cầu trung và cầu lớn được tiến hành trên bản đồ địa hình có tỷ lệ thích hợp. Chú trọng điều tra các vết lộ, các hiện tượng ĐCĐL nhất là hiện tượng xói lở bờ, hiện tượng tiềm thực v.v…

+ Công tác khoan thăm dò được tiến hành như sau :

– Đối với cầu trung, bố trí mỗi vị trí trụ và mố một lỗ khoan (kết hợp SPT). Độ sâu lỗ khoan từ 25 đến 40 mét. Trong trường hợp đặc biệt có thể tới 90 mét tuỳ điều kiện phức tạp về ĐCCT Điều kiện kết thúc lỗ khoan cũng tương tư như đối với bước NCKT.

– Đối với cầu lớn, bố trí mỗi vị trí mố và trụ môt lỗ khoan (kết hợp SPT). Trong trường hợp điều kiện ĐCT phức tạp, địa tầng không đồng nhất, có hiện tương các-tơ, có phân bổ đá vôi thì có thể bố trí 2 lỗ khoan cho mỗi vị trí mố hoặc trụ cầu. Các lỗ khoan này có thể được bố trí so le nhau so với tim cầu. Điều kiện kết thúc lỗ khoan cũng tương tư như đối với cầu trung. Toàn bộ kết quả khoan phải xác định được độ sâu đặt móng và chỉ tiêu cơ lý của các lớp.

+ Tại mỗi cầu cần lấy một mẫu nước để phân tích, đánh giá tính chất ăn mòn của nước đối với bê tông và bê tông cốt thép.

+ Công tác lấy mẫu và thí nghiệm đất đá được tiến hành như đối với giai đoạn trước nhưng phải đảm bảo đủ số lượng mẫu để phù hợp với quy định về chỉnh lý chỉ tiêu của đất. Hồ sơ khảo sát ĐCCT cho cầu trung và cầu lớn phải được lập riêng.

2.1.6. Khảo sát ĐCCT các mỏ VLXD

+ Nghiên cứu lại hồ sơ khảo sát các mỏ VLXD ở giai đoạn trước xem trong toàn bộ số lượng mỏ đó đã đáp ứng được yêu cầu trong giai đoạn này chưa. Nếu cần bổ sung thì cùng với các mỏ đã có tiến hành theo yêu cầu của khảo sát chi tiết. Khi khảo sát thì thực hiện theo như nội dung của giai đoạn trước (điều 9.12) nhưng cần phải chính xác hoá hơn các số liệu điều tra, nhất là chất lượng và trữ lượng. Đối với các mỏ cát, sỏi sạn và đát đắp, trong trường hợp cần thiết có thể bố trí các lỗ khoan trên các mặt cắt. Số lượng cũng như độ sâu lỗ khoan sẽ do Kỹ sư chủ nhiệm nghiệp vụ quyết định.

2.2. Giai đoạn thiết kế kỹ thuật và thiết kế kỹ thuật thi công

+ Khảo sát ĐCCT để lập bản vẽ thi công (BVTC) được thưc hiện trong những trường hợp sau:

– Trên nhừng đoạn, nắn tuyến hoặc dịch tuyến được điều chỉnh sau khi duyệt thiết kế kỹ thuật;
– Trên nhừng đoạn tuyến thiết kế đăc biệt, xét thấy các tài liệu khảo sát cho thiết kế kỹ thuật chưa đầy đủ hoặc nhiều vấn đè còn nghi vấn cần phải được khảo sát bổ sung;

– Tại các công trình như cầu hoặc nền đường thiết kế đặc biệt có sự thay đối về kết cấu móng cũng như có sự thay đổi về phương án sử lý mà các tài liệu đã khảo sát chưa đáp ứng cho thiết kế;

– Cần khảo sát thêm các mỏ VLXD để đáp ứng đầy đủ cho thi công.

+ Nội dung chủ yếu của khảo sát lập BVTC là sử dụng các lỗ khoan hoặc các thí nghiệm hiện trường. Khối lượng khảo sát chỉ bổ sung cho bước TKKT làm ít hơn khối lượng quy định từ điều 14.2 đến 14.27. Trong trường hợp đăc biệt khi phát hiện thêm vị trí đất yếu thì có thể tăng khôí lượng khảo sát địa chất, số lượng tăng thêm do Chủ chiệm nghiệp vụ đề xuất và được Chủ đầu tư chấp thuận nhưng không vượt quá 20% khối lượng đã thực hiện ở bước TKKT.

III. CÁC QUI ĐỊNH VỀ CỌC

1. Các cọc tạm, dùng trong bước khảo sát để lập BCNCTKT và BCNCKT có thể là cọc tre hay cọc gỗ.

2. Trong bước khảo sát để lập thiết kế kỹ thuật và bản vẽ thi công quy định về quy cách cọc như sau :

+ Cọc tim tuyến :

– đối với đường mới : cọc gỗ vuông hay tròn đường kính 7cm, dài 40cm, chân cọc sơn phòng mục, mặt cọc có khấc để viết tên cọc.

– đối với đường hiện hữu : tại tim là cọc đinh sắt đường kính 1,5cm, dài 10 cm đóng chìm xuống đường, bên lề đường có cọc báo quy cách như cọc tim của đường mới.

+ Cọc đỉnh, cọc dấu cọc đỉnh, cọc mốc cao độ làm bằng bê-tông, hình tam giác mỗi cạnh 12 cm, dài 40 cm.

IV. Giám sát công tác khảo sát địa chất thủy văn

Công tác khảo sát địa chất thủy văn được coi trọng ở các công trình thủy lợi, thủy điện.

Đối với các công trình dân dụng, công trình công nghiệp được xây ở những khu vực nhạy cảm, như: ven biển. Vũng lũ, có nguy cơ sạt trượt, vùng cú mỏ húa chất cú thể gây hại cho kết cấu công trình ngầm… thì công tác khảo sát địa chất thủy văn phải được coi trọng.

Tư vấn giám sát phải giúp chủ đầu tư xem xét phê duyệt đề cương khảo sát địa chất thủy văn cho dự án. Cụ thể:

Sự tuân thủ các Quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật của dự án đó được duyệt.

Khối lượng công tác khảo sát. Lưu ý đến khối lượng các chỉ tiêu thí nghiệm để không được thừa và cũng không được thiếu. Về vấn đề này TVGS cần trao đổi kỹ bằng văn bản với chủ nhiệm thiết kế của dự án.

Trước khi phê duyệt phương án và đề cương khảo sát, cần thiết phải có được số liệu địa chất thủy văn do cơ quan khí tượng thủy văn cung cấp. Cần tham khảo kỹ tần suất khí tượng thủy văn trong 10-20 năm gần đây, vỡ hiện nay hiện tượng biễn đổi thời tiết rất phức tạp. Các số liệu quan trắc và thực tế đó diễn ra ở các công trình xây dựng đều phản ảnh số liệu thời tiết thủy văn đều có tần suất rất cao. Điều náy tác dộng rất lớn đến địa chất thủy văn của khu vực đặt công trình xây dựng.

Cần quan tâm nhiều đến độ thấm nước trong hố khoan, vỡ chiều cao cột nước và việc nền các công trình có lớp thấm nước cần được cảnh báo sớm để tư vấn thiết kế xử lý.

Ngoài ra với khảo sát địa chất thủy văn phải chú ý một số vấn đề sau :

Nền là đất sét bão hòa, khi đắp đập có thể sinh áp lực khe rỗng nên phải co giải pháp thoát nước trong nền và tốc độ đắp đập phải từ từ.

Khi trong nền cú các loại muối hòa tan phải cú biện phỏp ngăn ngừa xói rửa nền.

Khi nền là cuội, sỏi, cỏt to cần phải ỏp dụng các biện pháp chống thấm cho nền (làm sân trước, tường răng, màn phun xi măng – sét).

V. Giám sát công tác khảo sát mỏ vật liệu

Trong thời gian chuẩn bị thi công, Tư vấn giám sát phải tiến hành giám sát khảo sỏt khối lượng và chất lượng các mỏ vật liệu, bao gồm:

Giám sát việc triển khai đề cương khảo sát đó được chủ đầu tư phê duyệt theo đúng khối lượng;

Giám sát công tác an toàn lao động.

Kiểm tra năng lực của chủ trỡ khảo sỏt và phương pháp lấy mẫu, quy trình bảo quản mẫu.

Đánh giá khối lượng vật liệu có thể khai thác được tại các mỏ theo các cấp A, B, C và hệ số dự trữ vật liệu theo từng giai đoạn.

Tại các mỏ vật liệu yêu cầu Nhà thầu lấy mẫu thí nghiệm đại biểu để kiểm tra lại một số tính chất cơ lý lực học, húa học và các thụng số chủ yếu khỏc của vật liệu, đối chiếu với yêu cầu thiết kế. Đối với đất đặc biệt có thể phải làm các thí nghiệm bổ sung nhằm xác định lại tính trương nở, co ngót, lún ướt, áp lực khe rỗng, độ mài mũn, các thành phần húa…

Riêng về vật liệu đắp đập đất phải đảm bảo: Đáp ứng được yêu cầu về ổn định trong mọi điều kiện làm việc của đập, đảm bảo điều kiện ổn định thấm trong nền đập, thân đập và hai vai đập, đảm bảo đầy đủ chiều cao an toàn có kể đến phũng lỳn.

CHUYÊN ĐỀ 6: GIÁM SÁT CÔNG TÁC THÍ NGHIỆM, QUAN TRẮC, ĐO ĐẠC TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH

Mục tiêu của chuyên đề là cung cấp cho học viên một số nội dung thiết yếu về công tác thí nghiệm và đo đạc xây dựng mà người kỹ sư tư vấn phải tập trung trong quá trình giám sát chất lượng công trình.

Chuyên đề chỉ giới hạn ở nội dung liên quan trực tiếp đến nhiệm vụ giám sát chất lượng công trình mà công tác thí nghiệm, quan trắc, đo đạc là nội dung rất cơ bản. Những công việc khác cũng liên quan mật thiết đến quản lý chất lượng như thực hiện kiểm tra quy trình – công nghệ thi công…sẽ không đề cập đến trong chuyên đề này.

I. KIỂM TRA ĐIỀU KIỆN NĂNG LỰC PHÕNG THÍ NGHIỆM

Phòng thí nghiệm chuyên ngành xây dựng là đơn vị chức năng thực hiện việc kiểm tra, đánh giá các đặc trong kỹ thuật của đất xây dựng, vật liệu, kết cấu, cấu kiện phục vụ cho việc thiết kế, thi công và đánh giá chất lượng công trình.

Kiểm tra phòng thí nghiệm là nhiệm vụ của Tư vấn giám sát – Theo quy định tại Quyết định số 11/2008/QĐ-BXD. Mục tiêu cơ bản của việc kiểm tra là Tư vấn giám sát phải xác minh một cách khách quan xem phòng thí nghiệm do nhà thầu chọn làm nơi đặt hàng thí nghiệm có thực sự đảm bảo độ tin cậy hay không. Để hoàn thành nhiệm vụ này, Tư vấn giám sát phải tiếp cận trực tiếp với phòng thí nghiệm. Qua đó, đánh giá về nội dung hoạt động của nó xem có đáp ứng những yêu cầu về thí nghiệm kiểm tra chất lượng vật liệu mà công trình sử dụng thi công.

Có 03 nội dung chủ yếu sau đây khi tiến hành kiểm tra phòng thí nghiệm

1. Về mặt pháp lý

Phòng thí nghiệm phải được công nhận là phòng thí nghiệm hợp chuẩn. Trong quyết định công nhận phòng thí nghiệm phải ghi rõ thời hạn hoạt động và kèm theo là danh sách tên các thí nghiệm được phép thực hiện. Điều này rất quan trọng, bởi giấy phép chỉ có thời hạn nhất định, phù hợp với tình trạng về năng lực của phòng thí nghiệm khi công nhận hay lần kiểm tra gia hạn hoạt động lần gần nhất. Việc xem xét kỹ danh sách các phép thử được phép thực hiện nhằm kiểm tra xem phòng thí nghiệm mà nhà thầu chọn có đủ khả năng thực hiện tất cả những thí nghiệm đối với các chủng loại vật liệu sẽ sử dung thi công công
trình hay không.

Trường hợp phát hiện có vấn đề không thỏa mãn, Tư vấn giám sát sẽ yêu cầu nhà thầu tìm hiểu phòng thí nghiệm nào khác, nơi có đầy đủ năng lực thực hiện các thí nghiệm yêu cầu để đặt hàng.

Ghi chú: cho đến đầu năm 2010, số phòng thí nghiệm chuyên ngành trên toàn quốc mà Bộ XD cấp phép hoạt động vào khoảng 800 phòng, nhưng năng lực mỗi phòng thí nghiệm rất khác nhau.

2. Điều kiện về năng lực nhà xưởng và trang thiết bị thí nghiệm

Phòng thí nghiệm phải đảm bảo nhà xưởng với điều kiện về không gian cùng các tiện nghi phù hợp khác theo quy định. Mỗi loại vật liệu phải được thực hiện thí nghiệm trên một hệ thống máy thí nghiệm chuyên dùng. Hoạt động của thiết bị thí nghiệm phải trong thời hạn kiểm định do cơ quan có chuyên môn phù hợp đối với loại thiết bị đó chứng nhận.

Trong thực tế có thể xảy ra trường hợp số lượng máy móc thí nghiệm trang bị cho phòng thí nghiệm không phù hợp với số phép thử được phép thực hiện có ghi trong danh sách được công nhận. Sở d như vậy là vì :

Trong quá trình hoạt động, thiết bị có thể hư hỏng mà phòng thí nghiệm chưa kịp mua sắm thay thế. Cũng có thể máy móc đã quá cũ, kết quả kiểm định phát hiện thấy không đủ điều kiện vận hành bình thường, không đảm bảo độ chuẩn xác theo yêu cầu thí nghiệm nên không thể tiếp tục cấp phép hoạt động v.v.

3. Điều kiện về năng lực chuyên gia thực hiện thí nghiệm

Phòng thí nghiệm có thể đáp ứng đầy đủ những yêu cầu về điều kiện cơ sở vật chất như nêu trên, nhưng kết quả thí nghiệm nhận được có đạt độ chuẩn xác, độ tin cậy hay không lại phụ thuộc rất nhiều vào năng lực của chuyên gia thực hiện thí nghiệm. Trong đó, bao gồm trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực hiện của đội ngũ thí nghiệm viên, của chuyên gia xử lý số liệu, chuyên gia đánh giá và kết luận đối với kết quả thí nghiệm. Tóm lại, năng lực của một phòng thí nghiệm phải được đánh giá thông qua sự hoạt động mang tính chuyên nghiệp của phòng thí nghiệm đó.

4. Trách nhiệm giám sát của chủ đầu tư

Vị trí của Tư vấn giám sát trong hệ thống quản lý chất lượng thi công công trình xây lắp giữ vị trí đầu mối, người làm nhiệm vụ phối hợp với các bên : Ban quản lý dự án – Nhà thầu xây lắp – Tư vấn thiết kế.

Nội dung việc giám sát bao gồm:

Kiểm tra phòng thí nghiệm và các cơ sở sản xuất vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng… trước khi đưa chúng vào sử dụng thi công mà nhà thầu thực hiện.

Giám sát chất lượng vật tư, vật liệu và thiết bị lắp đặt vào công trình do nhà thầu thi công cung cấp theo yêu cầu của thiết kế.

Kiểm tra các chứng chỉ kỹ thuật xác nhận chất lượng của nhà sản xuất, kết quả thí nghiệm và ĐĐ của các phòng thí nghiệm hợp chuẩn đối với vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng … trước khi sử dụng lắp đặt vào công trình.

Khi có nghi ngờ về các kết quả kiểm tra chất lượng vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng…, thì thực hiện kiểm tra trực tiếp đối với vật tư, vật liệu, cấu kiện và sản phẩm đó.

Tổ chức KĐ lại chất lượng bộ phận công trình, hạng mục công trình và công trình xây dựng khi có nghi ngờ về chất lượng.

Kiểm tra các kết quả thử nghiệm trên vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng… theo những quy định của thiết kế và tiêu chuẩn tương ứng.

Kiểm tra và xác nhận hồ sơ bản vẽ hoàn công.

Tổ chức nghiệm thu công trình xây dựng theo từng giai đoạn thi công với đầy đủ hồ sơ kỹ thuật xác định chất lượng phù hợp.

Theo những nội dung nêu trên, khi giám sát chất lượng vật liệu và cấu kiện thì Tư vấn giám sát phải tập trung chủ yếu vào việc kiểm tra năng lực của phòng thí nghiệm, năng lực của nhân viên thí nghiệm, quá trình thực hiện có theo đúng quy trình không. Đặc biệt là tất cả các kết quả thí nghiệm, kết quả KĐ mà nhà thầu thực hiện, Tư vấn giám sát phải kiểm tra kỹ càng và ký xác nhận, xem chúng có thỏa mãn, đáp ứng yêu cầu quy định của thiết kế hay không trước khi đem sử dụng. Chỉ khi phát hiện có sự nghi ngờ, giám sát có thể yêu cầu nhà thầu thực hiện thí nghiệm và ĐĐ lại hoặc có mặt để giám sát cụ thể một số nội dung thí nghiệm và ĐĐ khi xét thấy

II. YÊU CẦU VÀ NỘI DUNG GIÁM SÁT CÔNG TÁC THÍ NGHIỆM, KIỂM ĐỊNH

Nhiệm vụ chính đối với việc thực hiện những thí nghiệm trong quá trình thi công là thuộc phía nhà thầu. Trong đó bao gồm :

Đặt hàng thí nghiệm với phòng thí nghiệm hợp chuẩn.

Thực hiện lấy mẫu và gia công mẫu thử đối với vật liệu sử dụng thi công.

Đưa mẫu thử vật liệu đến phòng thí nghiệm và theo dõi việc thực hiện các thí nghiệm.

Nhận kết quả thí nghiệm kiểm tra chất lượng vật liệu trước khi sử dụng chúng vào thi công kết cấu công trình.

Trong khi đó, Tư vấn giám sát phải tập trung thực hiện những nội dung sau đây:

Tiến hành các công việc chuẩn bị

Bao gồm :

Lập danh sách những vật liệu sử dụng thi công các kết cấu chịu lực để quan tâm giám sát thí nghiệm kiểm tra chất lượng của chúng.

Tìm hiểu, tập hợp danh sách những tiêu chuẩn thí nghiệm hiện hành liên quan đến những vật liệu sử dụng thi công. Việc này có thể kết hợp tìm hiểu qua phòng thí nghiệm LAS.

Kiểm tra sự chuẩn bị các phương tiện phục vụ lấy mẫu, gia công, bảo quản mẫu …của nhà thầu.

Lập số theo dõi giám sát kết quả thí nghiệm vật liệu theo tiến độ thi công.

Thống nhất với nhà thầu ở các khâu theo dõi giám sát đối với việc thực hiện thí nghiệm

kiểm tra chất lượng vật liệu trong các giai đoạn thi công.

III. GIÁM SÁT CÔNG TÁC QUAN TRẮC TRONG CÔNG TRÌNH XÂY DỰNG

Bất kỳ một công trình nào cũng đứng trên một mảnh đất có địa chỉ và ranh giới riêng biệt rõ ràng. Khi lập phương án xây dựng, từ việc chọn xem vị trí công trình đặt ở đâu, quy mô công trình với kích thước mặt bằng và hình khối ra sao… người thiết kế trước hết phải dựa vào một tài liệu chứa đựng thông tin kỹ thuật quan trọng nhất và không thể thiếu: Đó là báo cáo kết quả khảo sát địa chất công trình. Trong đó, ngoài những số liệu về độ dầy các lớp đất nền, về các tính năng cơ lý của chúng… Còn có cả những thông tin về sự tồn tại hay không của mực nước ngầm, tình trạng biến động của chúng ra sao…

Chính vì vậy công tác gắn mốc để quan trắc công trình cần phải có sự giám sát của Tư vấn giám sát. Ngoài việc chúng ta phải thu được một kết quả quan trắc chính xác và phù hợp với yêu cầu của Thiết kế thì việc tiếp nhận và có những ứng xử với kết quả quan trắc đối với Tư vấn giám sát là rất quan trọng. Cóc nhiều sự cố công trình gây hậu quả nghiêm trọng là do Tư vấn giám sát không quan tâm đến vấn đề này.

1. Giám sát quan trắc ảnh hưởng của công trình liền kề.

Trong giai đoạn thi công, nếu bên cạnh có một công trình đồng thời mọc lên, sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp do công trình đó truyền sang thì phải tiến hành gắn mốc quan trắc lún.

Tùy thuộc quy mô và đặc điểm kết cấu của công trình liền kề mà công trình chịu ảnh hưởng nhiều hay ít. Chúng có thể xảy ra ngay trong giai đoạn thi công và có thể trong một thời gian kéo dài sau đó. Ảnh hưởng thường gặp nhất là biến dạng sụt lún không đều. Hiện tượng này xảy ra với độ chênh đủ lớn có thể gây nên nghiêng, nứt hay trôi trượt cục bộ hay tổng thể công trình. Trường hợp bản thân công trình có kết cấu móng nông, môi trường nền đất bên dưới lại phức tạp thì mức độ ảnh hưởng này sẽ càng nặng nề.

Khi thi công phần ngầm của công trình, không tránh khỏi những ảnh hưởng do tác dụng truyền sang bởi áp lực đó. Đấy là chưa kể những sự cố có thể xẩy ra đối với công trình cũ kề bên mà đơn vị thi công phải giải quyết, như biến dạng lún nứt, gây không ít phiền hà ảnh hưởng đến tốc độ công trình đang thi công.

2. Giám sát quan trắc ảnh hưởng do những tác động bất thường khác.

Các tác động bất thường có thể kể đến như sự cố đỗ vỡ, động đất, cháy nổ, gió lốc, bão lũ v.v. Chúng gây nên những hư hỏng, phá hủy cục bộ hay tổng thể công trình mà ngay bản thân tiêu chuẩn thiết kế cũng không lường đến và dự liệu trước được, vì vậy cũng phải gắn mốc quan trắc. Tình trạng sự cố đối với công trình do những tác động bất thường này, mang một số đặc trong riêng, có thể không khó khăn trong việc phân biệt chúng với những ảnh hưởng do các tác động thông thường khác.

Việc xem xét những ảnh hưởng đến công trình do các tác động khác nhau là rất quan trọng trong quá trình thực hiện kiểm định. Mỗi một loại ảnh hưởng có những tác động gây hậu quả theo một quy luật nhất định đối với công trình. Khi thực hiện quan trắc để có kết quả xử lý thông tin, nếu làm rõ được phạm vi ảnh hưởng của chúng đối với công trình thi việc xác định, đánh giá nguyên nhân sự cố chắc chắn sẽ đạt độ chuẩn xác cao, cho phép đưa ra giải pháp xử lý khắc phục một cách hiệu quả và triệt để.

3. Giám sát công tác sử dụng hệ tọa độ quốc gia

Cần xác định hệ qui chiếu, làm cơ sở cho để xác định các đại lượng đo.

Phương thẳng đứng, nằm ngang

Phương thẳng đứng song song với phương của lực hút trái đất và với đường dây dọi.

Phương nằm ngang vuông góc với phương của lực hút trái đất, vuông góc với đường dây dọi.

4. Giám sát công tác xây dựng lưới thi công

Lưới khống chế quốc gia

Mốc trắc địa
Là vật đánh dấu ngoài thực địa, không thay đổi vị trí theo thời gian

5. Nội dung hồ sơ, báo cáo lưới trắc địa

– Đề cương kỹ thuật thiết kế xây dựng lưới
– Bảng thống kế tọa độ và độ chính xác các điểm khống chế
-Sơ dồ vị trí mốc

IV. GIÁM SÁT CÔNG TÁC ĐO ĐẠC TRONG THI CÔNG XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH

1. Giám sát công tác định vị công trình

Lên phương án tính toán số liệu cho công tác bố trí và các công tác trắc địa khác trong quá trình xây dựng

Xác định vị trí của công trình trên thực địa bằng cách bố trí các trục chính

Xác định đường biên đào móng, độ sâu của móng. với móng cọc phải xác định vị trí cọc, chỉnh cọc thẳng đứng, đo độ cao đỉnh cọc v.v.

2. Giám sát công tác đo đạc trong thi công xây dựng công trình

Chuyển trục lên sàn tầng 1 (cốt 0) và các tầng trên trong quá trình xây dựng

Chuyển độ cao lên các tầng

Cân chỉnh các cấu kiện xây dựng vào vị trí mặt bằng và vị trí không gian của chúng

Đo vẽ hoàn công sau từng công đoạn xây dựng để xác định vị trí thực tế của các chi tiết công trình đã được xây lắp.

Độ chính xác yêu cầu của công tác bố trí phụ thuộc vào dạng công trình xây dựng

Cơ quan tiêu chuẩn quốc tế (ISO) đã đưa ra các công thức xác định sai số bố trí như sau:

– Đô chính xác bố trí độ dài giữa 2 điểm thuộc công trình xây dựng

Trong đó: L – khoảng cách giữa 2 điểm tính bằng mét
K – hệ số phụ thuộc vào phương pháp thi công, với công trình lắp ghép K=1; công trình đỗ tại chỗ K = 2

– Độ chính xác bố trí góc được tính theo công thức

– Độ chính xác bố trí độ cao

H =  2,0mm với công trình đổ tại chỗ

H =  0,8mm với công trình lắp ghép

– Khi chuyền trục lên tầng cao

CT =  0,8 L (mm)

V. TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG VIỆT NAM TCXD 203 : 1997

Nhà cao tầng – Kỹ thuật đo đạc phục vụ công tác thi công

1. Giám sát công tác đo vẽ hoàn công

1.1. Đo vẽ hoàn công

Mục đích của đo vẽ hoàn công là xác định lại vị trí mặt bằng và độ cao, kích thước thực tế của công trình vừa được xây dựng xong từng công đoạn. Nó là cơ sở để giải quyết mọi vấn đề trong quá trình xây dựng như tổ chức những biện pháp khắc phục các hiện tượng sai hỏng, bố trí những công trình mới không vi phạm những công trình cũ đã có, nhất là khi xây dựng các công trình ngầm. Bản vẽ hoàn công toàn phần cũng được hoàn thành cùng lúc khi xây dựng xong công trình. Đây là cơ sở, là số liệu pháp qui để giải quyết những nhiệm vụ kỹ thuật khác, sữa chữa, mở rộng công trình v.v.

Vị trí tổng thể của công trình được xác định từ lưới không chế trắc địa bằng các phương pháp đo vẽ bản đồ thông thường. Kích thước giữa các trục, vị trí các cấu kiện, các chi tiết của công trình được xác định độc lập trong phạm vi công trình.

Phương pháp đo vẽ hoàn công về mặt bằng áp dụng các phương pháp như toạ độ cực, toạ độ vuông góc, giao hội góc, giao hội cạnh. Về độ cao áp dụng phương pháp đo cao hình học.

Về nguyên tắc, tất cả các số liệu ghi trên bản vẽ thiết kế đề được xác định lại trên thực tế đã xây dựng và được ghi trực tiếp lên bản vẽ và để trong dấu ngoặc đơn. Trong đó cần đặc biệt chú ý các trường hợp sau:

– Đối với các công trình ngầm phải tiến hành đo vẽ kịp thời trước khi lấp đất. Chú ý xác định vị trí các đỉnh góc ngoặt, tâm các giếng thăm, chỗ giao nhau với các công trình khác, độ cao của đáy công trình v.v.

– Vị trí trục móng, các cấu kiện của móng cần được xác định ngay sau khi xây dựng xong và kịp thời có những nhận xét, kết luận về sai số cho phép.

– Độ chính xác của công tác đo vẽ hoàn công tối thiểu phải đạt được tương đường với độ chính xác của công tác bố trí đẫ tiến hành.

2. Giám sát công tác đo biến dạng công trình

2.1. Những khái niệm chung

Như chúng ta đã biết một công trình xây dựng khi thiết kế được tính toán dựa vào các số liệu khảo sát và tải trọng làm việc. Những số liệu khảo sát gồm có điều kiện địa chất, thuỷ văn, tính chất cơ lý của đất nền, chế độ mưa, gió, động đất v.v. Các tải trọng tác động lên công trình gồm có trọng lượng bản thân công trình, người, đồ vật khi sử dụng công
trình.

Các yếu tố trên mặc dù đã được tính đến nhưng người ta không thể tính hết được một cách hoàn toàn chính xác. Trong quá trình xây dựng và khai thác còn rất nhiều yếu tố ngẫu nhiên tác động lên công trình.

Các công trình nếu chịu quá tải trọng cho phép sẽ bị biến dạng, hậu quả là công trình bị lún, nghiêng, cong, võng, nứt hoặc có thể nghiêm trọng hơn là sụp đổ. Do vậy trong quá trình thi công và thời kỳ đầu của quá trình khai thác người ta cần phải theo do sự biến dạng để xem xét khả năng làm việc ổn định của công trình. Các số liệu quan trắc trong quá trình xây dựng sẽ giúp người xây dựng xử lý kịp thời các trường hợp bất thường. Thí dụ có thể điều chỉnh tiến độ thi công nếu tốc độ lún quá nhanh, thay đổi thiết kế hoặc có biện pháp gia cố kịp thời nếu thấy mức độ biến dạng của công trình không phù hợp với dự tính ban đầu trong thiết kế.

Để xác định độ biến dạng của công trình có rất nhiều phương pháp, trong đó trắc địa là một trong những phương pháp được áp dụng nhiều. Trong trắc địa cũng có nhiều phương pháp khác nhau:

– Phương pháp ảnh mặt đất: Bằng kỹ thuật đo chụp người ta tiến hành chụp ảnh công trình qua các thời điểm, đo chúng để xác định độ biến dạng. Phương pháp này được áp dụng cho những công trình lớn như đập nước, nhà máy thuỷ điện.

– Phương pháp chọn các điểm cần quan trắc trên công trình, dùng các kỹ thuật đo (góc, độ dài, độ cao) trong trắc đại để xác định vị trí của chúng qua các chu kỳ, so sánh chúng và tính được độ biến dạng.

Biến dạng thực chất là chuyển vị không gian của các điểm trên công trình qua một chu ký thời gian. Vì chúng ta không thể quan trắc hết được tất cả các điểm của công trình nên cần thiết phải chọn một số điểm có khả năng chuyển vị nhiều nhất. Ví dụ với nhà khung chịu lực, các điểm trên cột chắc chắn sẽ lún nhiều hơn. Những điểm trên công trình được chọn để theo dõi chuyển vị qua các chu kỳ thới gian được gọi là các điểm quan trắc.

Để xác định vị trí của các điểm quan trắc người ta phải đo nối chúng với một hệ thống điểm được cố định kiên cố nằm ngoài phạm vi biến dạng của công trình gọi là các mốc chuẩn. Các mốc này được định ký đo và bình sai, tính toán trọng một hệ qui chiếu thống nhất. Từ hệ thống mốc chuẩn và các kết quả đo tính được toạ độ và độ cao của các điểm quan trắc. Công tác quan trắc biến dạng được tiến hành với độ chính xác đo đạc rất cao và tính toán bình sai chặt chẽ.

Cũng như các công tác trắc địa khác, người ta chia chuyển vị của các điểm quan trắc thành hai thành phần: chuyển vị thẳng đứng được gọi là lún và xác định bằng các phương pháp đo độ cao. Chuyển vị mặt bằng gọi tắt là chuyển dịch được xác định bằng toạ độ x, y bởi các phương pháp đo góc và độ daì

2.2. Quan trắc độ lún

TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG VIỆT NAM TCXDVN 271 : 2002

Qui trình kỹ thuật xác định độ lún công trình dân dụng và công nghiệp bằng phương pháp đo cao hình học

Việc quan trắc lún được tiến hành theo các bước sau:

– Nghiên cứu đồ án thiết kế móng và kết cấu của công trình, khảo sát hiện trường làm cơ sở cho việc lập kế hoạch và thiết kế công tác đo đạc

– Lập kế hoạch quan trắc trong đó trình bày những mục đích và nhiệm vụ, bố trí các mốc quan trắc, mốc chuẩn và lập lịch đo

– Thiết kế công tác đo đạc, các mốc chuẩn và mốc quan trắc, chọn máy móc và dụng cụ đo.

– Tiến hành công tác đo đạc trực tiếp theo quy trình và lịch trình đã thiết kế

– Xử lý các kết quả đo, thành lập bảng số liệu và đánh gía độ chính xác của các kết quả đo.

– Viết tổng kết, thể hiện các kết quả đo bằng đồ thị và có các nhận xét.

Phương pháp đo lún hiện nay chủ yếu dùng phương pháp đo cao hình học độ chính xác cao.

Quy phạm quy định sai số tuyệt đối giới hạn khi xác định độ lún như sau:

– Công trình xây dựng trên nền đá: 1mm

– Công trình xây dựng trên nền cát, sét: 2mm

– Công trình xây dựng trên nền đất đắp: 5mm

2.3. Đo chuyển dịch

Giá trị chuyển dịch của các điểm quan trắc được xác định từ các mốc chuẩn đặt phía ngoài công trình. Theo quy phạm hiện hành sai số cho phép đo chuyển vị được quy định như sau:

– 1mm với nhà và công trình xây dựng trên nền đá và nửa đá

– 3mm với nhà và công trình xây dựng trên nền cát, sét

– 5mm với các đập cao xây đá

– 10mm với nhà và công trình xây dựng trên nền đất đắp

– 15mm với công trình bằng đất

Chu kỳ đo tuỳ thuộc vào loại nền đất, dạng công trình và giá trị biến dạng dự tính, tiến độ thi công… khi công trình đã xây xong có thể chỉ cần đo 2 lần trong năm và các thời điểm mực nước ngầm cao nhất và thấp nhất.

Khi giá trị biến dạng có xu hướng tắt và chỉ còn 1-2mm/năm thì có thể ngừng quan trắc.

Nhưng việc quan trắc cũng có thể nối lại nếu điệu kiện làm việc của công trình bị thay đổi hoặc xuất hiện những biến dạng mà trong thiết kế không tính đến.

Các mốc quan trắc được gắn trên công trình sao cho càng gần các mốc chuẩn càng tốt.

Theo chu nhà và công trình các mốc quan trắc đặt cách nhau khoảng 20m, những chỗ đặc biệt có thể 10 đến 15m.

Khi quan trắc chuyển dịch cần sử dụng các tiêu ngắm, bảng ngắm đặc biệt để nâng cao độ chính xác đo góc.

TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG VIỆT NAM TCXDVN 351 : 2005

Qui trình quan trắc chuyển dịch ngang nha và công trình

2.4. Đo độ nghiêng

Những công trình có chiều cao lớn như nhà cao tầng, ống khói, tháp nước, tháp truyền hình v.v…dưới tác động của các yếu tố khác nhau trong quá trình xây dựng và khai thác có thể bị nghiêng.

Sai số giới hạn khi đo độ nghiêng được qui định như sau:

– Xác định độ nghiêng của các móng máy: 0,00001L

– Với tường nhà: 0,0001H

– Đối với ống khói, tháp: 0,0005H

Trong đó tương ứng L và H là chiều dài móng và chiều cao công trình. Có nhiều phương pháp khác nhau để đo độ nghiêng:

– Phương pháp dây dọi: Đây là phương pháp đơn giản cả về thiệt bị và cách đo. Trong điều kiện thuận lợi phương pháp dây dọi có đảm bảo độ chính xác đo độ nghiêng cho các công trình có chiều cao dưới 15m.

– Phương pháp dùng máy chiếu đứng quang học hoặc lazer. Trong điều kiện thuận lợi phương pháp này có thể đo độ nghiêng cho các công trình có chiều cao 100m với sai số 1mm

– Phương pháp toạ độ: giống như phương pháp đo chuyển dịch

– Phương pháp đo góc bằng: phương pháp này thường sử dụng đối với các công trình cao mà phần chân của nó bị che khuất. Thông thường các góc bằng được đo với độ chính xác dưới 1″.

TIÊU CHUẨN XÂY DỰNG VIỆT NAM TCXDVN 357 : 2005

Nhà và công trình dạng tháp

Qui trình quan trắc độ nghiêng bằng phương pháp trắc địa

CHUYÊN ĐỀ 7: GIÁM SÁT THI CÔNG PHẦN NỀN VÀ MÓNG CÔNG TRÌNH DÂN DỤNG, CÔNG NGHIỆP VÀ HÀ TẦNG KỸ THUẬT

I. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG TRONG GIÁM SÁT THI CÔNG NỀN MÓNG

1. Đối tượng giám sát và kiểm tra chất lượng

Đối tượng giám sát, kiểm tra chất lượngthi công nền móng bao gồm:

Nền công trình:

Nền đất tự nhiên;

Nền đất cải tạo, gia cường.

Móng công trình :

Móng nông trên nền tự nhiên và nền cải tạo, gia cường;

Móng sâu, trong đó chú trọng móng cọc.

Hố móng đào sâu, đặc biệt trong đất yếu.

Các công trình đất.

Thi công gia cường cải tạo nền đất yếu.

Tuỳ theo yêu cầu thiết kế, vật liệu móng và công nghệ thi công mà mục đích và thông số kiểm tra sẽ khác nhau.

2. Đặc điểm và các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng thi công nền móng

Khác với phần công trình trên mặt đất, thi công nền móng có những đặc điểm riêng và thường gặp những yếu tố bất lợi ảnh hưởng không tốt đến chất lượng thi công. Các đặc điểm khác biệt có thể tổng kết như sau đây.

Thường có sự sai khác giữa tài liệu khảo sát địa chất công trình, địa chất thuỷ văn nêu trong hồ sơ thiết kế thi công với tình hình đất nền thực tế lúc mở và thi công móng.

Quá trình thi công nền móng thường bị chi phối mạnh bởi sự thay đổi thời tiết (nóng khô, mưa bão, lụt ….). Điều này có ảnh hưởng lớn đến chất lượng và tiến độ công tác thi công nền móng.

Công nghệ và thiết bị thi công nền móng rất đa dạng.

Móng là kết cấu khuất sau khi thi công (như móng trên nền tự nhiên) hoặc ngay trong lúc thi công (như nền gia cố, móng cọc ….) nên cần tuân thủ nghiêm ngặt việc ghi chép (kịp thời, tỷ mỷ, trung thực) lúc thi công và lưu trữ cẩn thận theo quy định để tránh những phức tạp trong đánh giá khi có nghi ngờ về chất lượng. Căn cứ để giám sát là kế hoạch/văn bản “đảm bảo chất lượng” đã thống nhất và được chủ công trình chấp nhận.

3. Nội dung và nhiệm vụ của tư vấn giám sát

Những vấn đề chính Tư vấn giám sát cần giám sát, kiểm tra theo từng giai đoạn thi công có thể liệt kê như sau:

Trước khi khởi công:

Tư cách pháp nhân của nhà thầu (chính và phụ);

Các chứng chỉ hợp cách (hợp đồng, năng lực…) có liên quan đến công trình của nhà thầu;

Vật liệu hoặc cấu kiện đưa vào thi công;

Thiết bị máy móc dùng trong thi công;

Công nghệ và quy trình thi công;

Kế hoặch đảm bảo chất lượngcủa nhà thầu;

Biện pháp bảo vệ môi trường;

An toàn và vệ sinh lao động trong thi công.

Trong quá trình thi công:

Theo trình tự thi công để xác định các bước,các công đoạn cần kiểm tra nghiệm thu trước khi làm tiếp các bước/giai đoạn sau;

Theo hạng mục công trình móng(móng cột/tường, móng của lõi cứng…);

Theo những thông số chất lượngcủa công việc(ví dụ: đối với cọc BTCT: kích thước hình học, độ đồng nhất của bêtông, sai số cho phép,cường độ bê tông; đối với nền lu lèn: hệ số đầm chặt, mô đun biến dạng )

II. GIÁM SÁT THI CÔNG MÓNG NÔNG TRÊN NỀN TỰ NHIÊN

Thành phần các công việc giám sát thi công móng nông trên nền tự nhiên bao gồm như sau :

Giám sát thi công công tác đào hố móng và đắp lấp hố móng sau khi thi công xong móng ;

Giám sát thi công móng

Móng nông về nguyên tắc có thể đặt trên nền đất tự nhiên hoặc nền đất đã được gia cường. Vấn đề đánh giá chất lượngnền đất gia cường sẽ được trình bày trong mục giám sát thi công công tác gia cường, xử lý nến đất yếu.

Các yêu cầu kỹ thuật thi công đào và lấp hố móng nông

• Các sai lệch giới hạn cho phép được quy định bởi thiết kế hoặc tham khảo trong các tiêu chuẩn, quy trình quy phạm có hiệu lực sử dụng.

• Những vấn đề bảo vệ môi trường khi đào, lấp hố móng cần chú ý là :

Hạn chế về tiếng ồn và chấn động (theo tiêu chuẩn chung và theo qui định của địa phương);

Thu dọn, xử lý rác, bùn, thực vật mục nát;

Nơi đổ đất thải ( khi đất bị ô nhiễm );

Nước thải từ hố móng ( phòng ô nhiễm nguồn nước mặt );

Bụi bẩn / bùn đất khi vận chuyển.

Kiểm tra thi công móng

Định vị trên mặt bằng kích thước và khoảng cách, trục móng;

Kích thước hình học của ván khuôn ;

Lượng, loại và vị trí cốt thép trong móng;

Bề dày lớp bảo vệ cốt thép trong móng;

Các lỗ chờ kỹ thuật (để đặt đường ống điện, nước hoặc thiết bị công nghệ …) trong thân móng;

Các bản thép chờ đặt sẵn để liên kết với phần kết cấu khác;

Chống thấm, cách thi công và vật liệu chống thấm cho công trình ngầm;

Biện pháp chống ăn mòn kết cấu móng do nước ngầm;

Lấy mẫu thử, phương pháp bảo dưỡng bê tông;

Nhổ bản thép của tường cừ(nếu dùng) chèn khe hở giữa móng và đất xung quanh bằng đất đầm chặt hoặc vữa xi măng cát;

Nếu móng BTCT đúc sẵn hoặc móng xây bằng gạch đá phải kiểm tra theo tiêu chuẩn kết cấu BTCT hoặc kết cấu gạch đá.

Một số sai sót thường xảy ra trong giai đoạn đào hố móng và cách xử lý được trình bày trong bảng 1.

Bảng 1 Một số sai sót ,nguyên nhân và cách phòng tránh trong thi công đào móng

Nghiệm thu móng trên nền tự nhiên

Các biên bản hồ sơ đo vẽ kiểm tra hố móng;

Bản vẽ bố trí cốt thép trong móng mềm;

Nếu có hạ nước ngầm thì phải có hồ sơ bơm hút nước và tình hình biến động nước ngầm khi bơm hút (tham khảo phụ lục 3 và 4 của TCXD 79: 1980);

Những sự cố xảy ra, cách xử lý;

Bản vẽ hoàn công của móng (ghi rõ sự sai khác so với thiết kế).

III. GIÁM SÁT THI CÔNG MÓNG SÂU

1. Các vấn đề kỹ thuật cần đặt ra khi thi công các móng sâu

Thi công các hố đào sâu, đặc biệt trong điều kiện địa chất phức tạp và khu vực đông dân cư với mật độ xây dựng cao thường phải giải quyết nhiều các vấn đề kỹ thuật mà nếu không xử lý hợp lý chúng sẽ dẫn tới các sự cố không chỉ cho bản thân công trình mà còn cho môi trường và công trình lân cận. Đối với móng sâu cần thiết các biện pháp chống đỡ để thi công an toàn thì các vấn đề kỹ thuật, ngoài các vấn đề địa kỹ thuật, còn bao gồm các vấn đề thuộc kết cấu hệ thống chống đỡ.

• Các vấn đề thuộc địa kỹ thuật, bao gồm:

– Hiện tượng hạ mực thuỷ áp của nước dưới đất

– Hiện tượng mất ổn định thành hố móng

Thành hố đào có thể bị mất ổn định cục bộ hoặc tổng thể do đất bị mất trạng thái cân bằng.. Cần thiết các dự báo về sự chuyển dịch ngang của đất xung quanh hố đào và các đo đạc kiểm chứng.

– Hiện tượng lún bề mặt đất xung quanh chu vi hố đào. Cần dự báo độ lún có thể xảy ra cho mặt đất quanh hố đào và cả các công trình xây dựng trên khu vực đó cũng như cần các quan trắc quá trình lún bề mặt, các công trình lân cận và cũng phải thực thi các quan trắc liên quan đến quá trình này.

– Hiện tượng nâng, hạ đáy hố đào

Đáy hố đào có xu hướng bị nâng lên do đất dưới đáy được giảm tải.

– Hiện tượng hư hỏng nhà và công trình lân cận hố đào. Cần đánh giá hiện tượng này và có các đo đạc quan trắc kiểm chứng.

• Các vấn đề liên quan đến kết cấu của hệ thống chống đỡ

Cần các biện pháp chống đỡ để thi công an toàn, và phải được tính toán phục vụ thiết kế hệ chống đỡ cũng như cần đo đạc kiểm chứng.

Một số tiêu chí và thông số kiểm tra

Kiểm tra phương án thi công hố móng (tường cừ, thanh chống, neo, đào đất trong hố móng);

Phương án thiết kế (kết cấu tường chắn giữ, hệ thống chống bên trong hoặc neo bên ngoài);

Biện pháp bảo vệ công trình ở gần và công trình ngầm ( ống cấp và thoát nước, đường dây thông tin, cáp điện,nhà vv….);

Hạ nước ngầm, hệ thống bơm hút, hiện tượng cát chảy ….;

Kiểm tra vật liệu chống thấm và phương pháp thi công chống thấm tầng hầm.

Quan trắc hố đào và công trình lân cận là một nội dung quan trọng khi thi công hố đào.

Tuỳ theo tầm quan trọng về kỹ thuật kinh tế và môi trường mà người thiết kế chỉ định các hạng mục cần quan trắc thích hợp bằng phương án cụ thể ( có thiết kế, thi công và qui trình quan trắc), có thể tham khảo theo bảng 4.

2. Giám sát thi công móng cọc.

Cọc BTCT

Các công việc cần giám sát kỹ đối với cọc BTCT gồm có:

Giai đoạn sản xuất cọc (vật liệu và kích thước hình học);

Giai đoạn tháo khuôn, xếp kho, vận chuyển;

Chọn búa / kích để đóng/rung/ép;

Dựng và chỉnh búa/kích khi đóng/ép cọc;

Trình tự đóng rung/ép/ cọc;

Tiêu chuẩn dừng đóng/rung/ép, cọc;

Chấn động và tiếng ồn;

Nghiệm thu công tác đóng/rung/ép cọc.

Sản xuất/chế tạo cọc

Khống chế đường kính dmax của cốt liệu (dmax = 1:3 đến 1: 2,5 athép);

Cốt liệu (cát+sỏi) không có tính xâm thực và phản ứng kiềm silic;

Lượng dùng ximăng  300kg/m3, nhưng không vượt quá 500kg/m3;

Độ sụt của bê tông 8-18 cm (cố gắng dùng bê tông khô);

Dùng phụ gia với liều lượng thích hợp;

Bố trí thép ở đầu, mối nối và mũi cọc;

Các tai để cẩu móc phải đúng vị trí;

Độ võng của cốt pha cọc(thép)<1%.

Chú thích :

Lượng dùng xi măng ( theo tiêu chuẩn Mỹ ACI, 543, 1980):

Trong môi trường bình thường 335 kg/m3;

Trong môi trường nước biển 390 kg/m3;

Đổ bê tông dưới nước ( cọc nhồi ) 335 – 446 kg/m3;

Độ sụt của hỗn hợp bê tông ( theo tiêu chuẩn vừa nêu ):

Đúc tại chỗ ( cọc nhồi ) không có nước : 75 – 100mm;

Đúc sẵn : 0 – 75 mm;

Đổ bê tông dưới nước : 150 – 200 mm.

Các kiểm tra cốt liệu và ximăng theo như tiêu chuẩn kết cấu bê tông cốt thép.

Sai số về trọng lượng các thành phần của hỗn hợp bê tông không vượt quá các giá trị sau đây:

Ximăng: 2%;

Cốt liệu thô: 3%;

Nước + dung dịch phụ gia: 2%;

Hồ sơ nghiệm thu cho cọc BTCT gồm:

Bản vẽ kết cấu cọc;

Phiếu nghiệm thu cốt thép;

Phương pháp dưỡng hộ;

Phiếu kiểm tra vật liệu cọc;

Cường độ ép mẫu bê tông;

Phiếu kiểm tra kích thước cọc

Chất lượng mặt ngoài cọc phải phù hợp yêu cầu:

Mặt cọc bằng phẳng, chắc đặc, độ sâu chỗ sứt ở góc không quá 10 mm;

Độ sâu vết nứt của bê tông do co ngót không quá 20mm, rộng không quá 0,5mm;

Tổng diện tích mất mát do lẹm/sứt góc và rỗ tổ ong không được quá 5% tổng diện tích bề mặt cọc và không quá tập trung;

Đầu và mũi cọc không được rỗ, ghồ ghề, nứt/sứt.

Chất lượng cọc trước khi đóng cần kiểm tra gồm có việc xác định độ đồng nhất và cường độ bê tông (siêu âm + súng bật nẩy theo một số tiêu chuẩn hiện hành như 20TCN: 87, TCXD171: 1987, và TCXD 225: 1998), vị trí cốt thép trong cọc (cảm ứng điện từ); sai số kích thước cọc theo bảng 6.1.

Tỷ lệ % số cọc cần kiểm tra do tư vấn giám sát và thiết kế quyết định trên cơ sở công nghệ chế tạo và trình độ thành thạo nghề của nhà thầu.

• Kiểm tra việc dựng và hạ cọc

– Đánh số cọc trong bản vẽ và định vị ngoài hiện trường theo các trục móng;

Ghi chú đặc biệt khi hạ cọc(độ sâu,độ chối,độ nghiêng đối với cọc nghiêng…);

Dùng trắc đạc để chỉnh cọc trước khi đóng với độ thẳng đứng không lệch qúa 1%; nếu cọc nghiêng thì sai số góc nghiêng không quá 1,5%;

Ghi chép các thông số khống chế chất lượng khi đóng cọc như độ sâu,độ chối,tổng số nhát búa…;

Quan trắc bằng trắc đạc động thái của mặt đất và đầu cọc đã đóng trước ở gần(xem 1.8);

Quan trắc lún/nứt công trình ở gần(bằng ảnh hoặc theo dõi sự hình thành và phát triển vết nứt).

• Trình tự đóng cọc

Trình tự đóng/rung ép cọc trong công nghệ thi công móng cọc cần dựa vào các yếu tố sau đây để quyết định:

– Điều kiện hiện trường và môi trường;

– Vị trí và diện tích vùng đóng cọc;

– Công trình lân cận và tuyến đường ống ngầm;

– Tính chất đất nền;

– Kích thước cọc, khoảng cách, vị trí, số lượng, chiều dài cọc;

– Thiết bị dùng để đóng/hạ cọc;

– Số lượng đài cọc và yêu cầu sử dụng.

Việc lựa chọn cách đóng nào cần phải có sự phân tích tỷ mỷ trong từng trường hợp cụ thể theo các yếu tố nêu trên.

Thông thường, nguyên tắc để xác định trình tự đóng cọc là:

Căn cứ vào mật độ của cọc và điều kiện xung quanh:

Chia khu để nghiên cứu trình tự đóng;

Chia 2 hướng đối xứng, từ giữa đóng ra;

Chia 4 hướng từ giữa đóng ra;

Đóng theo 1 hướng.

Căn cứ độ cao thiết kế của móng: Móng sâu hơn – đóng trước, nông hơn – đóng sau;

Căn cứ quy cách cọc: Cọc lớn – đóng trước, cọc nhỏ – đóng sau; cọc dài – đóng trước, cọc ngắn – đóng sau;

Căn cứ tình hình phân bố cọc: Cọc trong nhóm – đóng trước, cọc đơn – đóng sau;

Căn cứ yêu cầu độ chính xác lúc đóng: Độ chính xác thấp – đóng trước, độ chính xác cao – đóng sau.

• Kiểm tra cọc ép (BTCT, thép)

– Khoảng cách hợp lý giữa các cọc ép và giữa cọc với công trình lân cận ;

– Chất lượng mối hàn các đoạn cọc,

– Lực ép tối đa của kích theo yêu cầu thiết kế (2 – 3 PTK);

– Tổng lực ép phải nhỏ hơn Pcọc theo vật liệu;

– Sai lệch đầu cọc so với trục móng.

Nghiệm thu công tác đóng cọc và đài

Chất lượngthi công cọc cần phải được thể hiện ở các điểm chính sau:

Chất lượng mối nối giữa các đoạn cọc (nếu có);

Sai lệch vị trí cọc so với quy định của thiết kế .

Sai lệch về độ cao đầu cọc: thường không quá 50 – 100mm;

Độ nghiêng của cọc không vượt quá 1% đối với cọc thẳng đứng và không vượt quá

1,5% góc nghiêng giữa trục cọc và đường nghiêng của búa đối với cọc nghiêng;

Bề mặt cọc: nứt, méo mó, không bằng phẳng.

(6) Kết quả thử sức chịu tải của cọc;

(7) Liên kết cọc với đài, bố trí thép và kích thước đài;

(8) Hồ sơ kiểm tra và nghiệm thu, nhật ký thi công tham khảo phụ lục 11, 12, 14 và 15 của TCXD 79:1980.

Cọc thép

Loại cọc thép thường dùng hiện nay là cọc ống tròn, cọc thép hình chữ I, chữ H.

• Kiểm tra chất lượng chế tạo

Theo chứng chỉ của nhà chế tạo, khi cần có thể lấy mẫu kiểm tra. Các hạng mục chính cần kiểm tra, gồm :

Chứng chỉ về cọc thép, thành phần kim loại chính;

Độ bền chống ăn mòn của thép (mm/năm) trong các môi trường ăn mòn khác nhau ( ăn mòn yếu, trung bình, mạnh );

Dung sai kích thước của cọc nhưng phải theo yêu cầu của người đặt hàng.

Cọc thép ngoài việc kiểm tra kích thước ngoại hình ra còn phải có :

Chất lượng hợp chuẩn chất lượng thép;

Nếu là thép nhập khẩu phải có kiểm nghiệm hợp chuẩn của cơ quan thương kiểm địa phương.

Ngoài yêu cầu độ chính xác về kích thước hình học như trên, trong thiết kế lúc xác định diện tích tiết diện chịu tải của cọc thép còn căn cứ vào độ ăn mòn và phòng chống ăn mòn do thiết kế quy định và kiểm tra việc thực hiện của nhà thầu tại hiện trường.

• Chất lượng hàn và cấu tạo mũi cọc

Chất lượng hàn là một phần quan trọng trong việc đánh giá tổng thể chất lượng thi công cọc thép, khi thi công phải chọn những công nhân có tư chất tốt, kỹ thuật thành thạo, và có những kinh nghiệm để thi công hàn.

Thiết bị hàn cũng phải có tính năng tốt và tăng cường quản lý, bảo đảm tiêu chuẩn nghiệm thu chất lượngcông trình, chất lượngmối hàn. Trong bảng 18 từ điểm 1 – 7 đều kiểm tra bằng ngoại quan khi nối bằng cách hàn do kiểm tra viên dùng các dụng cụ đo chuyên dụng để đo thực tế từng đầu mối hàn, đồng thời phải trung thực ghi vào biên bản .

Phương pháp kiểm tra chất lượng bên trong của mối hàn có dò khuyết tật bằng tia X, bằng sóng siêu âm, bằng nhuộm màu ….

Giống như cọc bê tông cốt thép, tuỳ theo điều kiện đất nền mà cọc thép có cấu tạo mũi khác nhau. Ưu điểm nổi bật của cọc thép tròn hở mũi hoặc cọc thép hình chữ H là chúng có thể đóng vào các lớp đất chịu lực cứng và ở độ sâu khá lớn và ít bị ép đẩy đất, điều này có lợi khi đóng gần công trình cũ.

• Tiêu chuẩn dừng đóng

Cọc thép phải được đóng với búa nặng thích đáng, có thể tham khảo các khống chế sau đây :
(1) Độ xuyên sâu vào đất ở những mét cuối cùng 3-4mm/nhát đập, hoặc 12-15 nhát búa/in;

(2) Số lần đánh búa ở mét cuối cùng phải lớn hơn 250 lần, ở 10 m cuối cùng dưới 1500 lần, số búa đánh khống chế dưới 3000 lần.

• Nghiệm thu cọc thép và đài cọc

Giống như đối với cọc BTCT nhưng đặc biệt chú ý :

+ Có đủ hồ sơ ghi chép và thử nghiệm mối hàn lúc thi công;

+ Phương pháp bảo vệ chống ăn mòn;

+ Sự liên kết giữa đầu cọc với đài (chống chọc thủng và chống nhổ).

Cọc nhồi

• Khái niệm chung

– Cọc khoan nhồi trong những năm gần đây đã được áp dụng nhiều trong xây dựng nhà cao tầng, cầu lớn và nhà công nghiệp có tải trọng lớn. So với cọc chế tạo sẵn, việc thi công cọc nhồi có nhiều phức tạp hơn, do đó phương pháp và cách giám sát, kiểm tra chất lượng phải làm hết sức chu đáo, tỷ mỷ với những thiết bị kiểm tra hiện đại. Trong quá trình sử dụng, nhiều công nghệ thi công thích hợp đã được áp dụng nhằm nâng cao sức mang tải của cọc nhồi và làm giảm đáng kể giá thành của móng. Có thể kể ra đây các bước phát triển sau:

+ Cọc khoan nhồi: là cọc nhồi mà lỗ cọc được thi công bằng các phương pháp khoan khác nhau như khoan gầu, khoan rửa ngược,..;

+ Cọc khoan nhồi mở rộng đáy : là cọc khoan nhồi có đường kính đáy cọc được mở rộng lớn hơn đường kính thân cọc. Sức mang tải của cọc này sẽ tăng hơn chừng 5-10% do tăng sức mang tải đằng mũi.

+ Cọc barret: là cọc nhồi nhưng có tiết diện không tròn với các hình dạng khác nhau như chữ nhật, chữ thập, chữ I, chữ H,.. và được tạo lỗ bằng gầu ngoặm. Sức mang tải của cọc này có thể tăng lên tới 30% do tăng sức mang tải bên.

+ Cọc khoan nhồi có xói rửa và bơm vữa xi măng gia cường đáy (CNRBĐ): là cọc khoan nhồi có áp dụng công nghệ rửa sạch đáy (bằng cách xói nước áp lực cao) và bơm vữa xi măng gia cường đáy (cũng với áp lực cao). Đây là bước phát triển gần đây nhất trong công nghệ thi công cọc nhồi nhằm làm tăng đột biến sức mang tải của cọc nhồi (có thể tới 200-300%), cho phép sử dụng tối đa độ bền của vật liệu bê tông cọc.

Các công đoạn thi công cọc nhồi

Các công đoạn chính thi công cọc nhồi bao gồm:

+ Tạo lỗ cọc: có thể bằng khoan, đào;

+ Rửa làm sạch đáy cọc;

+ Lắp dựng cốt thép;

+ Kiểm tra và rửa lại đáy cọc (nếu cần);

+ Đổ bê tông cọc.

• Giám sát và kiểm tra chất lượng cọc nhồi

Việc giám sát phải dựa vào công nghệ thi công và chương trình đảm bảo chất lượng đã duyệt. Trong chương trình đảm bảo chất lượng thi công của nhà thầu cần thể hiện chi tiết ở 3 khâu quan trọng sau:

– Công nghệ tạo lỗ (đào, đóng, khoan, ép,nổ mìn), cách giữ thành lỗ cọc (ống chống suốt chiều dài cọc hoặc dung dịch) và chất lượng lỗ;

– Chế tạo, lắp lồng cốt thép và giữ lồng thép ổn định trong quá trình đổ bê tông;

– Khối lượng, chất lượngvà công nghệ đổ bê tông.

Về mặt quản lý và kiểm tra chất lượng cọc thì chia làm 2 giai đoạn: trước khi thành hình cọc và sau khi đã thi công xong cọc.

Chỉ tiêu cần phải kiểm tra và đánh giá gồm có:

– Chất lượng lỗ cọc trước khi đổ bê tông(vị trí,đường kính,độ sâu,độ nghiêng, cặn lắng ở đáy, ổn định thành vách);

– Chất lượngvà khối lượng bê tông trước khi đổ vào cọc;

– Lồng cốt thép (phương pháp nối,cách định tâm lồng thép trong lỗ cọc,sự liên tục, nghiêng lệch, trồi…);

– Chất lượngbê tông cọc (độ đồng nhất, kích thước thân cọc);

– Sức chịu tải của cọc.

Nếu dùng dung dịch sét (hoặc hoá phẩm khác) để ổn định thành lỗ cọc thì cần phải quản lý chất lượngdung dịch này về các mặt:

– Không gây ô nhiễm môi trường cho đất và nước;

– Chế tạo dung dịch đạt tiêu chuẩn đã đề ra;

– Điều chỉnh dung dịch (mật độ và độ nhớt.. .) theo điều kiện địa chất công trình – địa chất thuỷ văn và công nghệ khoan cụ thể;

– Thu hồi, làm giàu và sử dụng lại dung dịch;

– Hệ thống thiết bị để kiểm tra chất lượngdung dịch tại hiện trường.

• Khối lượng kiểm tra

Khối lượng kiểm tra tuân thủ tiêu chuẩn TCXD 206: 1998″Cọc khoan nhồi – yêu cầu về chất lượng thi công

Chú thích:

Thông thường cần kết hợp từ 2 phương pháp khác nhau trở lên để tiến hành so sánh cho một thông số kiểm tra nêu ở bảng này. Khi cọc có L/D30 thì phương pháp kiểm tra qua ống đặt sẵn sẽ là chủ yếu (L-chiều dài, D-đường kính);

2) Lớp bê tông bảo vệ cốt thép cọc và hình dạng bề ngoài của cốt thép có thể kiểm tra ở chỗ đầu cọc, khi đã loại bỏ lớp bê tông cặn ở phía trên cốt đầu cọc.

Đối với những công trình có số lượng cọc trong mỗi móng là ít và tải trọng truyền lên móng lớn, kết cấu có độ nhạy cao khi lún không đều xẩy ra, người ta yêu cầu tỷ lệ đặt ống để kiểm tra khá nhiều như trình bày ở bảng 20 dưới đây.

• Kiểm tra chất lượng lỗ cọc và dung dịch giữ thành

Yêu cầu chất lượng lỗ cọc

Chất lượng lỗ cọc là một trong các yếu tố có ý ngh a quyết định chất lượng cọc. Công việc khoan và dọn lỗ cọc, sau đó là cách giữ thành vách lỗ cọc là những công đoạn quan trọng, ảnh hưởng đến chất lượnglỗ cọc tốt hay xấu. Các chỉ tiêu về chất lượng lỗ cọc gồm vị trí, kích thước hình học, độ nghiêng lệch, tình trạng thành vách và lớp cặn lắng ở đáy lỗ.

Trong bảng 21 trình bày các thông số để đánh giá chất lượngvà phương pháp kiểm tra chúng.

Các thông số cần kiểm tra về lỗ cọc (theo TCXD 206 : 1998). Trên cơ sở tham khảo các tiêu chuẩn nhiều nước và tình hình thi công thực tế ở Việt Nam, TCXD 206 : 1998 quy định sai số cho phép về lỗ cọc nhồi như trong bảng 1.1 của tiêu chuẩn này.

Bảng 2. Chỉ tiêu kỹ thuật của dung dịch sét bentonite trong sử dụng
(kinh nghiệm của Nhật)

• Kiểm tra lồng thép và lắp đặt ống đo.

Lồng cốt thép phải phù hợp với yêu cầu của thiết kế như quy cách, chủng loại, phẩm cấp que hàn, quy cách mối hàn, độ dài đường hàn, ngoại quan và chất lượng đường hàn..

• Kiểm tra chất lượng bê tông và công nghệ đổ bê tông

Thông thường sau 24h có thể thi công cọc mới cách cọc đã thi công lớn hơn 3D.

• Kiểm tra chất lượng bê tông thân cọc

Chất lượng cọc sau khi đổ xong bê tông thường thể hiện bằng các chỉ tiêu sau:

– Độ đồng nhất của bê tông thân cọc;

– Độ nguyên vẹn (sự toàn khối của cọc);

– Sự tiếp xúc giữa mũi cọc và đất nền;

Phương pháp kiểm tra:

– Siêu âm truyền qua;

– Biến dạng nhỏ PIT;

– Khoan lấy lõi.

• Kiểm tra sức chịu tải của cọc

Sức chịu tải của cọc là thông số quan trọng và có ý ngh a nhất phản ánh chất lượng của cọc đã thi công. Đối với cọc nhồi hiện nay có các phương pháp sau đây.

(a) Phương pháp thử cọc bằng nén t nh

(b) Phương pháp thử động biến dạng lớn PDA

(c) Phương pháp hộp tải trọng OSTERBERG

(d) Phương pháp thử t nh động STATNAMIC

Kiểm tra và nghiệm thu công tác cọc cần theo qui định của thiết kế và có thể dựa vào các tiêu chuẩn Việt Nam như :

TCXD 205 : 1998 – Móng cọc. Tiêu chuẩn thiết kế

TCXD 206 : 1998 – Cọc khoan nhồi. Yêu cầu về chất lượng thi công 22 TCN – 257 : Cọc khoan nhồi. Quy phạm thi công và nghiệm thu

Tổng hợp những kiểm tra chính của cọc trình bày ở bảng 26.

• Nghiệm thu cọc khoan nhồi và đài

Theo TCXD 206: 1998 trong đó cần chú ý các nội dung chính sau đây:

Phần tạo lỗ:

– Tốc độ và quá trình thi công tạo lỗ;

– Kích thước và vị trí thực của lỗ cọc (mức lệch tâm và độ thẳng đứng);

– Đường kính và độ sâu làm lỗ, đường kính và độ dài của ống chống hoặc ống định vị ở tầng mặt; độ dài thực tế của cọc, độ thẳng đứng của cọc;

– Biên bản kiểm tra chất lượng, sự cố và cách xử lý (nếu có).

Phần giữ thành và cốt thép:

– Loại dung dịch giữ thành và biện pháp quản lý dung dịch;

– Thời gian thi công cho mỗi công đoạn;

– Bố trí cốt thép, phương pháp nối đầu và độ cao đoạn đầu phần đổ bê tông;

– Biên bản kiểm tra chất lượng cọc;

– Những trục trặc và sự cố (nếu có) và cách xử lý;

– Loại thợ và số người tham gia thi công.

Phần kiểm tra chất lượng cọc:

– Báo cáo kiểm tra chất lượng cọc và sức chịu tải của cọc đơn;

– Bản vẽ hoàn công móng cọc khi đào hố móng đến cốt thiết kế và bản vẽ cốt cao đầu cọc;

Nghiệm thu đài cọc:

– Biên bản thi công và kiểm tra cốt thép bê tông đài cọc;

– Biên bản về cốt neo giữa đầu cọc với đài cọc, cự ly mép biên của cọc ở mép đài, lớp bảo vệ cốt thép đài cọc;

– Bản ghi về độ dày, bề dài và bề rộng của đài cọc và tình hình ngoại quan của đài cọc.

Nhật ký thi công cọc khoan nhồi có thể tham khảo phụ lục 16 của TCXD 79: 1980.

IV. GIÁM SÁT THI CÔNG GIA CỐ/CẢI TẠO NỀN

1. Khái niệm về đất yếu và gia cố nền đất yếu

• Đất yếu là thuật ngữ dùng để chỉ một loại đất có thành phần và tính chất đặc biệt không đáp ứng được với một số yêu cầu kỹ thuật nhằm sử dụng chúng cho mục đích xây dựng cụ thể nào đó.

• Gia cố nền đất yếu là một công việc được thực hiện bằng một số các biện pháp kỹ thuật nhằm thay đổi hoặc thành phần hoặc tính chất của đất yếu theo hướng có thể đáp ứng được với các yêu cầu sử dụng chúng như là nền, môi trường và vật liệu xây dựng các loại công trình khác nhau.

Như vậy, mục đích của gia cố nền đất yếu là tạo dựng một điều kiện, trong đó các tính chất địa kỹ thuật của nền đất yếu trở nên thích hợp với các giải pháp móng đơn giản, tránh được sự sử dụng các loại móng cọc tốn kém.

2. Các thông số kiểm tra

Cần xác định rõ các thông số kiểm tra sau:

Phạm vi gia cố (Độ sâu và phạm vi gia cố);

Các tính chất của đất nền sau khi gia cố (đánh giá hiệu quả của biện pháp gia cố);

Công nghệ kiểm tra chất lượng đất nền sau khi cải tạo/gia cố (lấy mẫu, đồng vị phóng xạ, nén tĩnh tại hiện trường, xuyên t nh/động vv…);
Mô hình tính toán nền móng tương ứng với phương pháp gia cố

3. Gia cố nền đất yếu bằng vật thoát nước thẳng đứng

Phương pháp xử lý nền đất yếu bằng vật thoát nước thẳng đứng chính là làm tăng nhanh quá trình cố kết thấm của đất dưới tải trọng bằng cách làm giảm chiều dài đường thấm của nước lỗ rỗng trong đất.

• Hiệu quả của phương pháp xử lý nền đất yếu bằng vật thoát nước thẳng đứng được quyết định bởi các yếu tố sau:

Điều kiện địa kỹ thuật. Hiệu quả cao khi đất nền có cấu tạo phân lớp xen kẽ với sự có mặt của lớp, thấu kính tính thấm cao.

Công nghệ thi công. Tránh công nghệ gây phá hoại kết cấu của đất quanh vật thoát nước khi thi công.

Tính kinh tế. So sánh kinh tế giữa các vật thoát nước thẳng đứng tự nhiên hoặc nhân tạo khác nhau và công nghệ đi kèm để chọn lựa.

Hiệu quả được đánh giá chủ yếu trên hai mặt:

Tăng nhanh quá trình lún cố kết thấm của đất nền;

Tăng độ bền (sức kháng cắt không thoát nước Cu) của đất nền.

• Dựa vào vật liệu và công nghệ thi công có thể phân biệt các loại vật thoát nước thẳng đứng sau: Giếng cát, Bản thấm bìa các tông, Bản thấm nhựa bay bấc thấm.Theo Tiêu chuẩn Việt Nam TCXD 245:2000, bấc thấm sử dụng cần có các yêu cầu kỹ thuật tối thiếu như sau:

Cường độ chịu kéo: không dưới 1.6 kN;

Độ dãn dài: lớn hơn 20%;

Khả năng thoát nước:

Dưới áp lực 10 kN/m2 và gradien thuỷ lực 0.5 là (80-140) 10-6 m3/sec

Dưới áp lực 400 kN/m2 và gradien thuỷ lực 0.5 là (60-80) 10-6 m3/sec.

• Tính toán thiết kế chính là xác định khoảng cách bố trí các vật thoát nước thẳng đứng thoả mãn thời gian và độ cố kết của nền đất xử lý. Thiết kế cũng cần phải chỉ ra giá trị lún theo thời gian của nền đất gia cố.

• Công nghệ thi công tuỳ thuộc vào loại vật thoát nước sử dụng bằng các thiết bị chuyên dụng.

Quy trình thi công xử lý nền đất yếu bằng vật thoát nước thẳng đứng

Các bước tiến hành lần lƣợt như sau:

Chuẩn bị mặt bằng khu vực cần xử lý;

Thi công lớp đệm cát trên đầu vật thoát nước với mục đích đảm bảo vận hành tốt các thiết bị thi công căm vật thoát nước;

Định vị các vật thoát nước trên mặt bằng;

Lắp đặt các thiết bị quan trắc;

Thi công cắm các vật thoát nước;

Thi công gia tải theo các giai đoạn theo thiết kế;

Đo đạc các thông số cần thiết để đánh giá qua trình xử lý.

• Các quan trắc địa kỹ thuật theo dõi quá trình xử lý

Do các tính toán thiết kế chỉ mang tính định hướng nên vấn đề theo dõi kết quả nhằm kịp thời thực thi các biện pháp điều chỉnh quá trình xử lý.

Các quan trắc bao gồm:

Quan trắc lún: bằng các mốc đo lún đặt trên bề mặt lớp đệm cát và các mốc theo chiều sâu trong khối nền đất gia cố;

Quan trắc chuyển vị ngang bằng các máy đo chuyển vị ngang. Các điểm đo chuyển vị ngang thường bố trí tại biên khu vực gia cường. Khi sử dụng chân không để gia tải, phép đo này có thể không cần thiết;

Quan trắc áp lực nước lỗ rỗng theo chiều sâu và tại các điểm đặc trong để nhận biết thời điểm kết thúc cố kết thấm. Đây là chỉ tiêu quan trọng đánh giá hiệu quả của công tác xử lý.

Ngoài ra khi cần thiết có thể thực hiện các thí nghiệm theo dõi sự tăng độ bền của đất nền

ví dụ các thí nghiệm xuyên t nh đo áp lực nước lỗ rỗng, cắt quay,..

• Kiểm tra chất lượng vật liệu bấc thấm theo các tiêu chuẩn sau:

Thi công bấc thấm ( theo TCXD 245 : 2000);

Độ xốp mao dẫn ( theo ASTM – D4751);

Độ thấm của lớp lọc ( theo ASTM – D4491 hoặc NEN 5167);

Khả năng thoát nước ( theo ASTM – D4716);

Độ bền kéo ( theo ASTM – D4595 và ASTM – D4632).

Hệ số thấm của bấc và vải địa kỹ thuật thường bắt buộc lớn hơn hoặc bằng 10 lần hệ số thấm của đất.

4. Gia cố nền đất yếu bằng cọc đất xi măng

• Gia cố nền đất yếu bằng cọc đất-ximăng (vôi) là một phương pháp gia cố sâu, trong đó một cọc được thi công tạo dựng tại chỗ từ hỗn hợp đất trộn lẫn với xi măng hoặc vôi bằng công nghệ thích hợp.

• Cọc đất-ximăng ( vôi) có thể thực hiện được các chức năng như sau:

-Làm tăng modun biến dạng của đất, ví dụ của đất nằm giữa các cọc từ 1000-1600 đến 2900-3800 kPa và có thể tới 6500 kPa nằm ở khoảng cách 15 cm từ mép cọc. Như vậy, môdun biến dạng của cả nền đất yếu nói chung cũng tăng lên và làm giảm độ lún của công trình.

-Làm tăng sức kháng cắt tổng cộng của nền đất yếu với lực dính từ 12-20 kPa lên đến 30-40 kPa và góc ma sát trong từ 13-140 đến 17-200.

-Làm giảm độ ẩm của đất tới 5%.

-Làm tăng nhanh tốc độ cố kết của đất yếu, do cọc đất-ximăng (vôi) cũng hoạt động như một vật thoát nớc thăng đứng.

• Hiệu quả của quá trình gia cố đất phụ thuộc nhiều vào sự lựa chọn thành phần và hàm lượng của hỗn hợp đất-ximăng (vôi). Thành phần và hàm lượng này phụ thuộc trước hết vào bản thân tính chất của đất yếu.

Đất loại sét được gia cố bằng ximăng cho kết quả khả quan khi hàm lượng hạt sét nhỏ hơn 20%. Các đất hạt rời cho kết quả tốt hơn. Các đất chứa vật liệu hữu cơ cho kết quả gia cố kém nhất. Theo kinh nghiệm hàm lượng ximăng thích hợp cho gia cố đất yếu trong khoảng 6-8 đến 10-12% trọng lượng đất khô. Nhỏ hơn giá trị này, hiệu quả gia cường không đáng kể còn lớn hơn trị số trên hiệu quả gia cường tăng không lớn. Theo thời gian, hiệu quả gia cường thấy rõ nhất trong giai đoạn đầu và sau đó sự phát triển độ bền giảm dần nhưng kéo dài khá lâu, ví dụ khi gia cố bằng vôi sự phát triển độ bền có thể kéo dài tới vài năm hoặc hơn.

Về nguyên tắc, hàm lượng ximăng phải được chọn lựa sao cho độ bền của bản thân vật liệu cọc không quá lớn so với đất nền để có thể sử dụng được mô hình nền đồng nhất tương đường.

Các thí nghiệm trong phòng thường được tiến hành để xác định hàm lượng ximăng (vôi) thích hợp. Tuy nhiên cần chú ý rằng hiệu quả gia cường trong thực tế thường kém hơn các đánh giá ở trong phòng.

• Cọc đất ximăng (vôi) thường được sử dụng cho các mục đích sau:

-Tường vây cho các hố đào sâu.

-Gia cố nền đất yếu cho móng các công trình dân dụng, công nghiệp, đường đắp…Mục đích làm tăng sức mang tải và giảm độ lún của nền đất dưới móng.

-Gia cố đất trong các sườn dốc để tăng độ ổn định, chống trượt cho các mái dốc. Mục đích là tăng sức kháng cắt của đất trong thể đất mái dốc.

Cọc đất -ximăng (vôi) thường có đường kính 40-80 cm với chiều dài tuỳ theo mục đích gia cố và vào khả năng thiết bị. Chiều dài cọc lớn nhất hiện nay là 20-40 m.

• Gia cố đất bằng công nghệ bơm phụt vữa xi măng

• Nguyên lý của phương pháp

Nội dung của phương pháp này là bơm vữa xi măng với áp lực bơm thích hợp vào đất rời hoặc đá nứt nẻ thông qua các hố khoan bơm với mục đích gia cường (tăng độ bền, tạo tính toàn khối) hoặc với mục đích làm giảm tính thấm của khối đất đá..Phương pháp này phổ biến trong các công trình thuỷ công được sử dụng để gia cường các đất đá dưới đáy các đập (thường được gọi là phụt xi măng gia cường), để giảm tính thấm đất đá, chống mất nước qua đáy và vai đập (thường được gọi là phụt xi măng chống thấm, phụt xi măng màn chắn).

• Các thông số kiểm tra, nghiệm thu và đánh giá chất lượng

– Chất lượng hố khoan bơm;

– Các thông số của quá trình bơm như chất lượng vữa xi măng, áp suất bơm, lượng tiêu hao vữa, thứ tự bơm,..

– Kết quả thí nghiệm kiểm tra như bơm ép nước sau khi gia cường, khoan lõi.

V. GIÁM SÁT THI CÔNG NỀN ĐẤT ĐẮP

1. Một số phương pháp làm chặt đất

Có các phương pháp sau:

Lu lèn từng lớp đất đắp;

Đầm nặng rơi từ cao lên nền đất đắp/nền tự nhiên;

Lèn chặt đất qua lỗ khoan (cọc cát, cọc đá dăm, cọc đất vôi ximăng, nổ mìn..);

Cố kết động (dynamic consolidation).

Chú thích: Kiểm tra chất lượng đất nền đắp bằng phương pháp thủy lực(phun đắp dọc theo sông biển) hoặc đắp bằng gàu cạp múc…cần theo những yêu cầu riêng.

Các công nghệ thi công nói trên hiện đã phát triển rất cao nhờ thiết bị thi công ngày càng hoàn thiện và phương pháp kiểm tra ngày càng có độ tin cậy cao.

2. Một số thí nghiệm/làm thử trước khi thi công lu lèn

Thí nghiệm đầm chặt tiêu chuẩn đề xác định độ chặt lớn nhất và độ ẩm tốt nhất;

Chọn cấp phối vật liệu đất để đạt độ chặt thiết kế;

Xử lý bề mặt đất tự nhiên (dọn cây cỏ, đánh dốc, rãnh thu thoát nước vv…) trước khi trải đất;

Lựa chọn thiết bị và tổ chức thi công thử tại hiện trường;

Xác định số lần lu lèn và tốc độ lu để đạt độ chặt thiết kế;

Lập quy trình thi công đầm chặt (chú ý: cách rải lớp, trình tự rải,phạm vi chồng phủ của các vết đầm…theo tiêu chuẩn lu lèn).

Phương pháp kiểm tra hệ số đầm chặt ở hiện trường có thể chọn 1 hoặc 2 trong những phương pháp sau:

Phương pháp dao vòng; – Phương pháp rót cát hoặc nước;

Phương pháp bọc paraphin;- Phương pháp đồng vị phóng xạ.

Khi cần đánh giá cường độ và biến dạng nền đất đắp thì kiểm tra thêm:

Nén t nh bằng bàn nén cứng(trên mặt hoặc theo chiều sâu);

Xuyên t nh/động;

Lấy mẫu để thí nghiệm nén cắt ở phòng thí nghiệm(đối với đất dính).

Đối với công trình quan trọng và khối lượng lớn cần tiến hành thí nghiệm để xây dựng các quan hệ sau:

Lực dính và độ chặt (thông qua khô hay hệ số đầm chặt kc);

Góc ma sát và độ chặt;

Mô đun biến dạng/cường độ và độ chặt.

3. Giám sát công tác lu lèn tại hiện trường (máy lu t nh/động hoặc thủ công)

Khối lượng phúc tra của tư vấn xem bảng 7 và tham khảo độ ẩm tốt nhất ứng với độ chặt lớn nhất ở bảng 8 và bảng 9.

Bảng 7. Số lượng mẫu cần phúc tra độ chặt của tổ chức tư vấn

Chú thích: 1) Nhà thầu phải có trách nhiệm tự kiểm tra chất lượng đầm nén theo quy định cụ thể của thiết kế

Chú thích :

Khi dùng phương pháp động để lèn chặt thì khống chế sai khác giữa độ ẩm thi công và độ ẩm tối ƣu thay đổi trong  2%;

Khi thi công đắp đất lên vùng đất rất yếu ( cường độ bé hơn 0,3 MPa) thì phải làm các đường tạm để máy móc đi lại. Lúc này cần phải có biện pháp ổn định đường ( đắp lớp đất thoát được nước như cát, đá dăm …. hoặc vật liệu vải / lưới địa kỹ thuật );

Chế độ đắp ( bề dày và tốc độ đắp …. ) do thiết kế qui định để tránh nền mất ổn định do vượt tải. Khi cần nên đặt mốc quan trắc lún theo độ sâu và trên mặt đất yếu để khống chế tốc độ gia tải lúc thi công.

4. Giám sát thi công làm chặt sâu

Thi công đầm chặt sâu bao gồm như thi công cọc cát, cọc đá dăm, đầm nặng rơi từ cao xuống, nổ mìn, chấn rung..

Các thông số kiểm tra:

Xử lý bề mặt đất tự nhiên trước khi đắp;

Phạm vi gia cố (rộng x dài x sâu); khi đầm rơi cao thì Hgc  50

Trong đó :

Hgc – độ sâu cần đầm chặt;

w – trọng lượng quả rơi;

h – độ cao rơi.

Lát cắt điển hình các lớp đất đầm chặt kèm theo vị trí điểm rơi hoặc cọc;

Cốt cao của đất trước và sau khi đầm;

Trọng lượng,đường kính,chiều cao rơi, số lần rơi tại mỗi điểm (2-3 lần);

Tính chất cơ lý đất nền sau khi làm chặt(cường độ,môđun biến dạng,hệ số thấm…);

Khoảng cách và phạm vi ảnh hưởng lèn chặt giữa các cọc và cọc với công trình ở gần ( theo thiết kế).

Phương pháp kiểm tra:

Nén tĩnh cọc đơn/ nhóm cọc;

Nén tĩnh trên mặt và theo độ sâu;

Xuyên tĩnh,xuyên động,cắt cánh;

Lấy mẫu thử;

Thí nghiệm ép nước tại hiện trường.

w.h

CHUYÊN ĐỀ 8: GIÁM SÁT THI CÔNG KẾT CẤU BÊ TÔNG, BÊ TÔNG CỐT THÉP, KẾ CẤU GẠCH, ĐÁ

I. TỔNG QUAN

1. Vật liệu sử dụng trong công trình xây dựng rất đa dạng về chủng loại. Việc giám sát chất lượng khi đưa chúng vào sử dụng được thực hiện theo các bước sau:

Kiểm tra chất lượng trước khi thi công;

Giám sát sử dụng vật liệu trong quá trình thi công;

Nghiệm thu vật liệu trong công trình sau khi thi công.

Bước 1 áp dụng cho tất cả các loại vật liệu. Bước 2 và 3 áp dụng cho các loại vật liệu có thay đổi hoặc có tính chất thử hình thành hoàn chỉnh trong và sau quá trình thi công.

Tài liệu này đề cập tới các loại vật liệu chính, thường sử dụng trong các công trình xây dựng, sau đây:

Bê tông nặng thông thường (mác C10-40)

Bê tông đặc biệt:

Loại mác cao (C50-60);

Bê tông chống thấm;

Bê tông chịu uốn;

Bê tông bơm;

Bê tông kéo dài thời gian ninh kết;

Bê tông cho kết cấu cần tháo đà giáo sớm.

Khối xây thông thường;

Vữa đặc biệt;

Thép cốt bê tông;

Ngói lợp, tấm lợp;

Sơn, vôi.

II. GIÁM SÁT CHẤT LƯỢNG BÊ TÔNG NẶNG THÔNG THƯỜNG (C10 – 40)

1. Căn cứ để giám sát

Các căn cứ chính về kỹ thuật mà người kỹ sư lấy làm chuẩn để giám sát là: Yêu cầu của thiết kế; các tiêu chuẩn, quy phạm, tài liệu kỹ thuật được duyệt và các yêu cầu riêng của chủ đầu tư.

2. Yêu cầu của thiết kế

Các yêu cầu chính thường được thể hiện trực tiếp trên bản vẽ (ví dụ: bê tông C30 MPa, cốt thép CII Ra = 30 N/mm2 ….

2.1. Yêu cầu của thiết kế đối với vật liệu bê tông có thể gồm:

Giá trị cường độ nén của bê tông ở tuổi nghiệm thu (hay còn gọi là mác

Đối với các công trình thuỷ điện, thuỷ lợi có thể là cường độ nén của bê tông ở các tuổi 180, 90 hoặc 28 ngày. Giá trị cường độ nén của bê tông tại thời điểm thực hiện một công việc nào đó. Ví dụ : để cẩu, lắp cấu kiện, để kéo căng ứng suất, để tháo ván khuôn đà giáo, để vận chuyển vv…

Các chỉ tiêu cơ lý khác (ngoài cường độ nén) của bê tông .

Ví dụ: cường độ uốn, độ chống thấm nước, độ chịu mài mòn, khối lượng thể tích …

Các yêu cầu riêng đối với vật liệu chế tạo bê tông.

Ví dụ: Xi măng dùng loại PC40 hoặc loại ít toả nhiệt Q7ngày  75 Cal/g, loại bền sunphat …

Đá dăm Dmax = 20 mm, phụ gia loại dẻo hoá hoặc siêu dẻo, chống thấm, hạn chế tốc độ toả nhiệt …

2.2. Các yêu cầu liên quan công nghệ thi công.

Đối với một số công trình, thiết kế có thể giàng buộc yêu cầu về công nghệ. Ví dụ: sử dụng bê tông phù hợp công nghệ cốp pha trượt, bê tông có thời gian ninh kết phù hợp để không phát sinh mạch ngừng thi công vv…

Tóm lại: Yêu cầu của thiết kế đối với vật liệu bê tông là tập hợp các giá trị cường độ (nén, nén/uốn), các chỉ tiêu cơ lý khác (độ chống thấm nước, độ chịu mài mòn …) ở tuổi nghiệm thu và ở các thời điểm thực hiện một công nghệ (cẩu lắp, kéo ứng suất trước …); các yêu cầu riêng liên quan vật liệu và công nghệ chế tạo bê tông.

Tiêu chuẩn, quy phạm, tài liệu kỹ thuật

+ Tiêu chuẩn, quy phạm.

Khi thiết kế chỉ định trực tiếp trên bản vẽ.

Ví dụ: Thép CIII TCVN 1651-85; thép SD 490 JIS G 3112 – 91

Khi thiết kế không chỉ định trực tiếp trên bản vẽ.

Thiết kế kết cấu theo tiêu chuẩn quốc gia nào thì vật liệu bê tông được giám sát khống chế theo tiêu chuẩn nước đó.

Ví dụ: Kết cấu được thiết kế theo tiêu chuẩn Việt nam thì kích thước viên mẫu chuẩn được lấy theo TCVN 3105-93 (150x150x150 mm), thí nghiệm ép mẫu theo TCVN 3118- 93 …

Kết cấu được thiết kế theo tiêu chuẩn Mỹ thì kích thước viên mẫu chuẩn được lấy theo tiêu chuẩn Mỹ ASTM C 172 – 69 (xH = 150×300 mm), thí nghiệm ép mẫu theo tiêu chuẩn Mỹ ASTM C39- 72.

+ Tài liệu kỹ thuật.

Ở một số công trình lớn, người thiết kế có thể soạn thảo các tài liệu kỹ thuật riêng dưới dạng trích yếu các nội dung, yêu cầu chính từ các tiêu chuẩn, quy phạm. Tài liệu này có lượng thông tin lớn về yêu cầu của người thiết kế. Cách làm này tránh được việc ghi quá nhiều yêu cầu trên một bản vẽ và lặp lại một thông tin trên nhiều bản vẽ.

Một vài ví dụ:

Specification for concrete work (điều kiện cho công tác bê tông)

Specification for grouting (điều kiện cho công tác vữa rót)

Điều kiện kỹ thuật công tác sản xuất bê tông thuỷ điện Hoà bình …

Thực chất tài liệu kỹ thuật cũng là sự tập hợp các tiêu chuẩn quy phạm xây dựng dưới dạng rút gọn. Đây cũng là yêu cầu bắt buộc của thiết kế.

2.3. Yêu cầu riêng của chủ đầu tư.

Tóm lại: Căn cứ kỹ thuật để giảm sát là tập hợp các yêu cầu kỹ thuật của thiết kế, các tiêu chuẩn, quy phạm hoặc tài liệu kỹ thuật cần được áp dụng và một số yêu cầu riêng của chủ đầu tư.

Trình tự và nội dung giám sát

Kiểm tra chất lượng vật liệu trước khi thi công.

Bao gồm kiểm tra vật liệu chế tạo bê tông và thành phần bê tông thí nghiệm.

Kiểm tra vật liệu chế tạo bê tông.

Mục tiêu cần đạt: Sự phù hợp của các vật tư cung ứng trên công trường và các phiếu kiểm tra chất lượng chúng với các căn cứ kỹ thuật được yêu cầu phải đảm bảo.

2.4. Đối với các công trình áp dụng TCVN:

+ Xi măng: Trong phiếu kiểm tra cần có các chỉ tiêu: Loại; lô sản phẩm; độ mịn; thời gian bắt đầu, kết thúc ninh kết; tính ổn định thể tích; cường độ nén. TCVN 2682 – 99, TCVN 6260 đối với xi măng pooc lăng hỗn hợp.

+ Cát: Trong phiếu kiểm tra cần có các chỉ tiêu: nguồn gốc, khối lượng riêng, khối lượng thể tích, lượng tạp chất hữu cơ, cấp phối hạt, môđun độ lớn, lượng hạt trên sàng 5 mm, độ bẩn. TCVN 1770 – 86.

+ Đá (sỏi): Trong phiếu kiểm tra cần có các chỉ tiêu: nguồn gốc, khối lượng thể tích, khối lượng thể tích xốp, đường kính hạt lớn nhất, độ bẩn, lượng hạt hoi dẹt, cấp phối, độ nén dập.

Đá (sỏi) được chấp thuận cho sử dụng khi các chỉ tiêu kiểm tra phù hợp TCVN 1771- 87.

Đối với bê tông Rb < 30MPa khi có đủ luận chứng kinh tế – kỹ thuật có thể linh hoạt chấp thuận cho sử dụng nếu dá dăm (sỏi) có 1-2 chỉ tiêu không hoàn toàn phù hợp TCVN 1771-87.

Các loại sỏi nước biển, nước lợ cần được khống chế thêm hàm lượng Cl-  0,01%.

+ Nước trộn và bảo dưỡng: Trong phiếu kiểm tra cần có các chỉ tiêu: loại, nguồn gốc; độ pH; lượng muối hoà tan, lượng ion Cl-, lượng ion SO4=.

Nước được chấp thuận cho sử dụng nếu các chỉ tiêu kiểm tra phù hợp TCVN 4506-87.

Thận trọng khi cho phép sử dụng các nguồn nước nhiễm mặn. Công trình bê tông cốt thép thông thường xây ở vùng biển nên khống chế Cl-  500mg/l.

+ Phụ gia bê tông: Chứng chỉ của nhà sản xuất hoặc phiếu kiểm tra cần có các chỉ tiêu : loại; hãng sản xuất; năng lực và tính chất (khả năng giảm nước, khả năng kéo dài ninh kết, …); tỷ lệ phụ gia khuyến cáo sử dụng theo % so với xi măng.

Phụ gia được chấp thuận cho sử dụng khi phù hợp với các yêu cầu kỹ thuật hoặc thi công của công trình, đúng hướng dẫn sử dụng của hãng sản xuất, có kết quả so sánh đối chứng bê tông có và không có phụ gia trên loại phụ gia đưa về công trình.

Không nên sử dụng phụ gia có chứa Cl- cho kết cấu bê tông cốt thép trong điều kiện Việt nam.

2.5. Kiểm tra thành phần bê tông thí nghiệm.

Mục tiêu cần đạt: Sự phù hợp vật liệu thí nghiệm và vật liệu thi công, độ tin cậy của quá trình đúc, ép mẫu thí nghiệm và phiếu thành phần bê tông do phòng thí nghiệm lập.

Thành phần bê tông được chấp thuận cho sử dụng khi đồng thời đảm bảo các yêu cầu sau:

Vật liệu thí nghiệm được lấy từ nguồn vật tư đã được chuẩn bị đủ cung ứng cho một hạng mục công trình cần đổ, đạt chất lượng theo kết quả kiểm tra nêu ở 1.2.1.1

Có độ sụt phù hợp dạng kết cấu và biện pháp thi công chúng. Tham khảo bảng 1.

Bảng 1. Độ sụt hỗn hợp bê tông nên dùng cho các dạng kết cấu.

Ghi chú: Bảng này áp dụng cho thời gian thi công 45 phút ở thời tiết nóng (T 30oC) 60 phút cho thời tiết mát (T< 30oC).

Cường độ nén của thành phần bê tông thí nghiệm là trung bình số học của cường độ nén các viên mẫu (chi tiết xem TCVN 3118-93)

Thành phần bê tông thí nghiệm được coi là đạt khi có mức dự phòng cho thi công như sau:

Trong trường hợp đong bằng xô, xe cải tiến, trộn bằng xẻng, đầm bằng tay: cường độ nén trung bình vượt mác bê tông thiết kế 18-20%;

Trong trường hợp đong bằng xe cải tiến vạch mức chính xác, hộc đong thể tích chính xác, trộn bằng máy, đầm bằng máy: cường độ nén trung bình vượt mác thiết kế 13-15%;

Trong trường hợp cân tự động, trộn máy, đầm máy: cường độ nén trung bình vượt mác bê tông thiết kế 10-12%.

Đạt mác theo các chỉ tiêu khác nếu thiết kế có yêu cầu: cường độ chịu uốn, mác chống thấm, cường độ ở các tuổi công nghệ …

Sau khi kiểm tra đầy đủ thấy đạt tất cả các yêu cầu kể trên (từ a-e) có thể tiến hành chấp nhận cho sử dụng thành phần đã thí nghiệm để chế tạo bê tông kết cấu.

3. Giám sát thi công

Bao gồm giám sát các công đoạn trộn, vận chuyển, đổ đầm, bảo dưỡng, lấy mẫu thử cơ lý và sử lý khuyết tật (nếu có).

Giám sát trộn hỗn hợp bê tông

Mục tiêu cần dạt: Sử dụng đúng vật liệu, phù hợp thành phần bê tông thí nghiệm đã chấp thuận.

Trộn bê tông theo các công nghệ khác nhau: thủ công (cân đong thủ công), bán cơ giới (cân đông thủ công, trộn may), cơ giới (cân đong tự động, trộn máy) ảnh hưởng tới mức đồng đều các tính chất cơ lý của bê tông dao động ở mức 7-20%.

3.1. Các nội dung giám sát chính:

3.1.1. – Thành phần mẻ trộn:

– Nếu trong thành phần thiết kế, lượng sỏi trong cát đã được tính bù vào cát thì cần so sánh lượng sỏi trong cát thực tế hiện trường Shs với lượng sỏi ở thành phần thí nghiệm Ss.

Khi đó giá trị Shs trong các công thức 13 và 14 được thay bằng (Shs – Ss).

Giám sát vận chuyển hỗn hợp bê tông.

Mục tiêu cần đạt: đảm bảo hỗn hợp bê tông tại cửa máy bơm và tại vị trí đổ bê tông có độ sụt phù hợp yêu cầu ghi ở mục 1.2.1.2 (b).

Từ các yêu cầu ghi ở mục 1.2.1.1.b và mức tổn thất độ sụt trung bình 2-3 cm cho 30 phút mùa hè và 45 phút về mùa đông cho phép sử dụng thành phần thí nghiệm điều chỉnh độ sụt tại trạm trộn theo nguyên tắc:

Đồng thời tăng nước và tăng xi măng (giữ nguyên tỷ lệ N/X và lượng cốt liệu).

Một thông số khác cần giám sát trong quá trình vận chuyển là sự phân ly của hỗn hợp bê tông, tức hiện tượng cốt liệu lớn chìm xuống hoặc tách khỏi mẻ trộn, xi măng nước nổi lên trên. Điều này thường xảy ra với hỗn hợp bê tông có độ sụt lớn, vận chuyển bằng xe ben trên đường xóc hoặc bê tông ít xi măng (180 – 220 kg/m3). Khi đó hỗn hợp bê tông cần được yêu cầu đảo lại bằng xẻng trước khi đổ vào kết cấu.

3.1.2. Giám sát đổ, đầm bê tông kết cấu.

Mục tiêu cần đạt : Không để bê tông trong kết cấu bị rỗ hoặc phân tầng

Giới hạn cho phép thi công không bị rỗ

Độ sụt:

– Đầm dùi:DSmin = 2-3 cm với kết cấu lớn hoặc ít cốt thép;

DSmin = 4-5 cm với kết cấu mảnh hoặc dày cốt thép

– Đầm tay:DSmin = 5-6 cm với kết cấu lớn hoặc ít cốt thép;

DSmin = 7-8 cm với kết cấu mảnh hoặc dày cốt thép

Kích thước đá:

Đường kính hạt lớn nhất của đá (sỏi), Dmax, để thi c ông một kết cấu cụ thể cần đảm bảo đồng thời các điều kiện:

Không vượt quá 1/5 kích thước nhỏ nhất giữa các mặt trong của ván khuôn;

Không vượt quá 1/3 chiều dày tấm, bản;

Không vượt quá 3/4 kích thước thông thuỷ giữa các thanh cốt thép liền kề.

Đổ, đầm theo từng lớp, đúng quy định của TCVN 4453-95

Lưu ý:

– Tránh xả hỗn hợp bê tông trực tiếp từ bunke hoặc vòi bơm vào kết cấu cao ( cột, …);

-Tránh dùng đầm để san bê tông;

-Tránh đầm sót hoặc đầm quá lâu, lặp lại nhiều lần ở 1 vị trí (bê tông bị phân tầng).

Chủ động xử lý các mạch ngừng.

Đối với các kết cấu lớn về khối tích hoặc diện tích cần căn cứ năng lực thi công thực tế chủ động đặt các mạch ngừng. Để tránh rỗ cho các mạch ngừng này nên rải 1 lớp vữa XM:C mỏng (2-3cm) có tỷ lệ tường tự như XM:C trong thnàh phần bê tông vào mạch ngừng trước khi đổ lớp bê tông mới.

Có dự phòng thời tiết: nắng gắt, mưa, gió lớn.

Giám sát bảo dưỡng bê tông.

Mục tiêu cần đạt: Bê tông phát triển cường độ thuận lợi, chống nứt do co ngót.

+ Hình thức bảo dưỡng:

Phủ ẩm hặc phun phủ chất chống mất nước;

Phun nước theo chu kỳ;

Ngâm nước.

Thời gian bảo dưỡng ẩm cần thiết theo qui định TCVN 5592-

Giám sát thí nghiệm thử độ sụt, lấy mẫu thử cường độ:

+ Thử độ sụt:

– Kiểm tra độ sụt của hỗn hợp bê tông nhằm giám sát sự phù hợp của chúng đối với công nghệ yêu cầu.

– Dụng cụ thí nghiệm độ sụt: côn hình nón và que chọc theo yêu cầu TCVN 3106: 1993.

– Lưu ý khi thực hiện: Côn thử phải được giữ cố định, không lắc ngang

Nhắc côn phải nhẹ nhàng, theo phương thẳng đứng.

Chấp nhận bê tông đã đổ

– Bê tông được sản xuất đúng vật liệu thành phần đã thiết kế (hoặc phù hợp nếu có điều chỉnh)..

– Các công đoạn thi công vận chuyển, đổ, đầm, bảo dưỡng đã được thực hiện đúng yêu cầu.

– Cốp pha, gông định vị, các chi tiết chờ không bị xê dịch.

– Bề mặt bê tông sau khi đổ nhẵn phẳng, không bị rỗ, không bị phân tầng. Các khuyết tật nếu có đã được sử lý : Rỗ mặt ngoài: Trám vá

Rỗ sâu bên trong: khoan, bơm ép hồ xi măng

3.2. Nghiệm thu

Công việc nghiệm thu vật liệu bê tông được dựa trên các căn cứ:

– Chấp thuận vật liệu, thành phần trước khi thi công;

– Chấp thuận chất lượng bê tông đã sản xuất và đổ;

– Chấp thuận phiếu thử nghiệm cường độ (và một số chỉ tiêu khác thiết kế yêu cầu) bê tông của khối đổ;

– Bê tông được xử lý hết khuyết tật sau khi tháo cốp pha:

III. BÊ TÔNG LẮP GHÉP VÀ BÊ TÔNG DỰ ỨNG LỰC

Trong các kết cấu bê tông lắp ghép và bê tông dự ứng lực người thiết kế hay sử dụng bê tông đặc biêt, đó là bê tông cường độ cao và có độ sụt nhỏ nhưng độ linh hoạt lớn… Khi sử dụng bê tông này cần lưu ý giám sát thi công các vấn đề sau.

1. Bê tông cường độ cao (C50-80)

Ngoài các yêu cầu như bê tông nặng thông thường, đối với bê tông cường độ cao cần lưu ý bổ sung các vấn đề sau:

1.1. Kiểm tra trước khi thi công.

Mác xi măng: Thông thường xi măng dùng cao hơn một cấp về cường độ so với bê tông là tốt nhất. Trong trường hợp chỉ có xi măng PC40, PC 50 theo TCVN 2692:1999 thì để chế tạo bê tông C(50-60) cần dùng kết hợp một loại phụ gia có khả năng giảm nước (xem Chỉ dẫn kỹ thuật thiết kế thành phần bê tông các loại).

+ Cường độ đá cần đảm bảo lớn gấp 2 lần mác bê tông yêu cầu thiết kế, riêng đá dăm có nguồn gốc đá vôi lớn gấp ít nhất 1,5 lần.

Chỉ dùng đá dăm, không nên dùng sỏi. Sỏi tuy có cường độ cao nhưng bề mặt trơn nhẵn nên lực liên kết giữa sỏi và đá xi măng thấp dẫn đến cường độ thường không đạt yêu cầu

(Sỏi chỉ dùng chế tạo BT mác  40 MPa).

+ Chất lượng của cát, đá

* Đá: Chọn loại chất lượng cao

– Thành phần hạt nằm trong biểu đồ cấp phối chuẩn TCVN 1771:1986

– Nên dùng đá sạch hoặc rửa sạch trước khi dùng (hàm lượng bùn, bụi, sét dưới 0,5%).

Khử sạch sét bám trên bề mặt các viên đá.

– Lượng hạt thoi dẹt dưới 15%. Các yêu cầu khác theo TCVN 1771: 1986

* Cát – Chọn loại chất lượng cao.

Chỉ nên dùng cát có cấp phối hạt nằm trong biểu đồ chuẩn TCVN 1770 :1986 Nên chọn cát Mdl = 2,4  2,7 khi chế tạo bê tông mác cao.

2. Bê tông chịu uốn

Ngoài các yêu cầu như bê tông nặng thông thường, đối với bê tông chịu uốn cần lưu ý bổ sung các vấn đề sau:

Kiểm tra trước khi thi công.

+ Ký hiệu Rn/Ru: cường độ nén/ cường độ uốn của bê tông cần thiết kế. Bê tông thông thường có thể đạt các giá trị tương đường cấp 1 ghi trên bảng 6.

Bảng 6. Tương quan về mác theo cường độ nén và uốn.

Để bê tông đạt cấp 2:

Tỷ lệ Cát/cát + đá trong thành phần bê tông chịu nén/uốn thường tăng 10-15% so với bê tông thông thường (chỉ có yêu cầu về cường độ nén). Cát, đá phù hợp tiêu chuẩn, nên hạn chế dùng sỏi.

Nên dùng loại hỗn hợp bê tông có độ sụt thấp (hợp lý ĐS = 24 cm, max ĐS =8 cm), hạn chế dùng phụ gia.

Được khẳng định qua kết quả thí nghiệm Rn/Ru : thử theo TCVN 3118 và 3119: 1993.

2.1. Giám sát thi công:

– Công tác đầm chặt cần được làm tốt hơn;

– Lấy mẫu thử nén, uốn đồng thời;

– Bảo dưỡng chu đáo đối với kết cấu bề mặt lớn.

2.2. Nghiệm thu

Công tác nghiệm thu được hoàn tất khi có các chấp thuận như bê tông thông thường và phiếu thử Rn/Ru đạt yêu cầu

3. Bê tông chống thấm nước

Cần lưu ý bổ xung:

3.1. Kiểm tra vật liệu trước khi thi công.

Ký hiệu Rn/W: Tương quan mác bê tông theo cường độ nén (Rn) và độ chống thấm nước (ký hiệu là W) thường đạt các giá trị ghi trên bảng 7.

Bảng 7. Tương quan cường độ nén – độ chống thấm nước.

Ghi chú: Độ chống thấm nước của bê tông là cấp áp lực nước lớn nhất mà 4 trong 6 viên mẫu thử chưa bị nước thấm qua. Độ chống thấm nước của bê tông được thử theo TCVN 3116:1993.

Mạch ngừng thi công cần được sử lý chủ động bằng các băng cách nước. Công tác bảo dưỡng phải thực hiện theo đúng TCVN 5592:1991.

3.2. Nghiệm thu

Các yêu cầu như bê tông thông thường.

Khi phiếu thử Rn/W thực tế ở tuổi thiết kế đạt yêu cầu .

4. Bê tông bơm

Cần lưu ý bổ xung:

4.1. Kiểm tra trước khi thi công:

Độ sụt phù hợp khả năng của máy bơm từ 1218cm. Độ sụt tối thiểu cho bê tông dùng để bơm 8cm.

4.2. Giám sát thi công:

Độ sụt hỗn hợp bê tông tại phễu chứa ở cửa máy bơm.

Di chuyển vòi bơm để rải đều bê tông, không dùng đầm để san hỗn hợp bê tông.

Bảo dưỡng chống nứt co ngót:

Xoa lại mặt sau 1-2 giờ (mùa hè sau 1-1,5 giờ, mùa đông sau 1,5-2 giờ);

Bảo dưỡng ban đầu ngay sau khi xoa mặt;

Bảo dưỡng ẩm tích cực sau 2-4 giờ xoa mặt

5. Bê tông kéo dài thời gian ninh kết

Cần lưu ý bổ xung:

Thông tin cần biết:.

5.1. Kiểm tra trước khi thi công

Cần biết mức kéo dài thời gian ninh kết của hỗn hợp bê tông để chọn phụ gia phù hợp.

Khẳng định thông qua phiếu thử tổn thất độ sụt theo thời gian.

Giám sát thi công:

– Kiểm tra độ sụt tại vị trí đổ để chắc chắn là phù hợp theo yêu cầu công nghệ.

– Hạn chế tác động của nắng, gió bằng che phủ khối đổ, kết hợp thêm các biện pháp công nghệ khác như tưới ướt trước cốt liệu, che chắn nắng và gió tránh làm mất nước và hun nóng hỗn hợp bê tông.

6. Bê tông tháo cốt pha, đà giáo sớm

6.1. Kiểm tra trước khi thi công:

Thời gian cần tháo ván khuôn đà giáo, phụ thuộc vào các thông số: dạng, khẩu độ và cường độ bê tông kết cấu ở tại thời điểm tháo. Các thông số này được lấy theo qui định của thiết kế hoặc chỉ dẫn của TCVN 4453 : 1995.

6.2. Giám sát thi công:

Chấp nhận thời điểm tháo cốp pha, đà giáo khi mẫu đúc từ khối đổ đạt cường độ phù hợp yêu cầu này. Có thể lắp lại một số chống lại phục vụ thi công các kết cấu bên trên.

6.2.1. Giám sát lắp dựng, thi công dự ứng lực.

Phải lựa chọn các thiết bị nâng phù hợp. Các thiết bị dự ứng lực phải được hiệu chuẩn.

Công tác an toàn lao động trên cao cần được kiểm tra. Vùng thi công dự ứng lực phải được rào chắn và có người cảnh giới, bảo vệ.

Công nhân thao tác thiết bị dự ứng lực phải được đào tạo, được trang bị quản áo và mũ bảo hộ đặc biệt.

Tổ chức thiết bị quan trắc, định vị trước – trong và sau khi lắp dựng. Các sai số phải được cập nhật và TVGS phải quyết định nghiệm thu các sai số này trước khi lắp dựng tiếp các công việc sau.

Các vật liệu chèn khe lắp ghép, chèn ống luồn thép dự ứng lực đều được tổ chức nghiệm thu theo quy định trong tiêu chuẩn của dự án. Vữa đặc biệt được đề cập trong mục IV của bài này.

IV. GIÁM SÁT THI CÔNG KẾT CẤU GẠCH, ĐÁ

1. Thông tin cần biết

Loại vữa: theo chất kết dính sử dụng phân ra các loại : vữa vôi (vôi + cát), vữa xi măng (xi măng + cát), vữa tam hợp( xi măng-vôi – cát). Ngoài ra còn dùng chất kết dính khác (vữa vôi – xỉ; vôi – puzôlan…).

Mác vữa: Là cường độ nén trung bình tối thiểu của tổ 3 viên mẫu (kích thước 7,07×7,07×7,07 cm), dưỡng hộ trong điều kiện tiêu chuẩn có nhiệt độ 2720C, độ ẩm 95 – 100 % và thử ở tuổi 28 ngày. Mác vữa được xác định theo TCVN 3121:1979.

Có các mác vữa sau: 4,10,25,50,75,100,150,200.

Mác gạch: thường ghi theo giá trị là cường độ nén trung bình của tổ mẫu gạch.

Đối với gạch đất sét nung ngoài yêu cầu về cường độ nén còn cần đạt các yêu cầu về kích thước cường độ uốn và độ hút nước.

Gạch đặc đất sét nung có các mác: 50,75,100,150 và 200 (TCVN 1451- 86)

Gạch rỗng đất sét nung có các mác: 50,75,100 và 125 (TCVN 1450-86)

Ví dụ:

Các điều kiện tiên quyết để khối xây đạt chất lượng

– Qui tắc khi chấp nhận mác gạch xây.

Gạch chỉ đạt cường độ nén không đủ, phải đúng loại và đồng thời đạt kích thước, cường độ nén, cường độ uốn và độ hút nước.

– Qui tắc về thành phần vữa xi măng và xi măng-vôi:

+ Lượng xi măng trong vữa.

+ Lượng hồ vôi hoặc hồ sét trong vữa.

Các yếu tố ảnh hưởng mạnh tới mác vữa là mác và lượng xi măng. Kiểm tra thông qua định mức và mẫu thử.

– Thi công khối xây: Thi công theo bản vẽ thiết kế được duyệt.

+ Chuẩn bị mặt bằng và nền móng;

+ Chuẩn bị gạch hợp chuẩn, pha trộn vữa;

Giám sát: Độ dẻo vữa phù hợp, độ no nước của gạch (khi xây vữa xi măng), mạch đầy, chống chồng mạch, độ phẳng và thẳng của khối xây.

2. Kiểm tra trước khi thi công

+ Vật liệu: Các loại vật liệu sử dụng cho công tác xây trát ở công trường cần được kiểm nghiệm và có phiếu kiểm nghiệm chất lượng . Xi măng, cát, vôi, nước, phụ gia, gạch phải đáp ứng các yêu cầu theo căn cứ kỹ thuật qui định.

+ Thành phần vữa: Phải có thiết kế thành phần vữa đúng bằng vật liệu dược cung ứng phù hợp yêu cầu về độ lún côn và cường độ vữa, đồng thời đảm bảo sản lượng vữa. Dự phòng về cường độ vữa cho sai số thi công nên lấy 10-15%.

+ Chấp nhận vật liệu, thành phần vữa : khi các biên bản thử nghiệm cho kết luận là phù hợp.

3. Giám sát thi công

+ Thành phần mẻ trộn vữa : Từ thành phần cấp phối cho 1 m3 vữa, tính các mẻ trộn thực tế, chú ý tới các điều kiện độ ẩm vật liệu. Khi vữa được tính theo thể tích ở công 90 trường, cần tính cho mẻ trộn tương ứng với số nguyên bao xi măng. Giám sát để đạt được độ dẻo vữa thích hợp.

+ Đảm bảo gạch no nước khi xây bằng vữa xi măng.

+ Khối xây gạch phải đảm bảo nguyên tắc: Ngang – bằng; đứng- thẳng; mặt -phẳng; góc

– vuông; mạch không trùng; thành một khối đặc chắc.

+ Thời gian vữa sống: vữa xi măng; vữa xi măng – vôi phải được dùng hết trước lúc bặt đầu đông cứng; không dùng vữa đã đông cứng, vữa đã bị khô trộn thêm nước. Nếu vữa bị phân tầng, trước khi dùng phải trộn lại cẩn thận tại chỗ thi công

+ Khối xây, mặt trát bằng vữa xi măng phải được bảo dưỡng như với khối đổ bê tông.

+ Mẫu thử nghiệm cường độ vữa được lấy ngay tại chỗ xây. Độ dẻo của vữa phải được kiểm tra trong quá trình sản xuất và ngay trên hiện trường xây.

4. Nghiệm thu

+ Kiểm tra hồ sơ : phiếu chấp nhận vật liệu ( xi măng, cát, gạch vôi), phiếu thành phần vữa, phiếu thử cường độ vữa thi công.

+ Phiếu nghiệm thu khối xây: Khi không vi phạm các yêu cầu nêu ở 3.4.

+ Tình trạng bề mặt trát: đạt yêu cầu.

V. VỮA ĐẶC BIỆT

1. Vữa trát chống thấm

Vữa chống thấm thường được chỉ định trát láng bao bọc kết cấu chịu nước không có độ ăn mòn hoặc độ ăn mòn không đáng kể. Vữa chống thấm thường dùng là vữa xi măng hoặc vữa xi măng có thêm phụ gia chống thấm.

Các yêu cầu đối với vữa trát chống thấm trước hết bao gồm các yêu cầu như đối với vữa trát xi măng thông thường và các yêu cầu bổ sung sau:

Kiểm tra trước khi thi công

– Vật liệu và thành phần vữa:

* Xi măng PCB30, PCB 40 (theo TCVN 6260:1997) hoặc PC30, PC40, PC50 (TCVN 2682:1998).

* Cát : mô đun độ lớn thích hợp nhất từ 1,0 tới 2,0. Có thể dùng cát trung hoặc thô sàng bớt hạt trên 2,5mm..

* Phụ gia: phải tuân theo qui định của thiết kế và chỉ dẫn của nhà sản xuất.

* Phải có phiếu thiết kế thành phần vữa và kết quả thử nghiệm.

1.1. Giám sát thi công

– Thời gian thi công: phải đảm bảo trong thời gian sống của vữa, mà yếu tố này phụ thuộc vào loại và tỉ lệ phụ gia sử dụng trong vữa.

– Mạch ngừng : khi thi công tiếp phải có lớp kết nối, thường là xi măng pha phụ gia dạng Latex.

– Lớp tô màu:

* Dùng xi măng nguyên chất, xi măng pha phụ gia

* Dùng vữa chế tạo sẵn

Đối với công tác chống thấm, lớp tô màu quyết định nhất tới chất lượng chống thấm nước.

1.2. + Nghiệm thu :

Bề mặt sau khi trát chống thấm phải đồng đều, không có khuyết tật bề mặt. Trong một số trường hợp cần tiến hành thử nước.

2. Vữa chèn không co

2.1. Yêu cầu bổ sung

+ Kiểm tra trước thi công

– Phiếu thử: thành phần pha trộn, độ chảy, sản lượng, cường độ, độ co

– Công nghệ thi công phù hợp :

* Rót

* Bơm

2.1.1. – Giám sát thi công:

Tỉ lệ Nước/ Chất khô, độ đồng đều của vữa sau khi trộn Độ đầy khối đổ chèn

Lấy mẫu thử cường độ (theo ngày thi công hoặc theo cấu kiện khi có khối đổ lớn)

2.1.2. + Nghiệm thu :

– Chấp nhận thành phần và công nghệ thi công

– Độ đầy khối đổ chèn

– Phiếu thử cường độ, độ co ngót

3. Vữa phun khô

Thường dùng xi măng + cát khô trộn nước ngay đầu vòi phun và dùng áp lực khí nén bắn dính lên bề mặt.

3.1. Yêu cầu bổ sung

+ Kiểm tra trước thi công

– Vật liệu,thành phần vật liệu đáp ứng chất lượng theo yêu cầu TCVN hiện hành.

– Công nghệ, thiết bị thi công, an toàn điện, khí nén.

3.2. Giám sát thi công

– Độ ẩm phù hợp vật liệu, cấp phối vữa khô, độ trộn đồng đều;

– Vận hành thiết bị, chuẩn bị bề mặt phun, giáo sàn công tác;

– Độ đặc chắc của lớp vữa phun, chiều dày lớp phun;

– Bảo dưỡng ẩm theo thời gian.

3.3. Nghiệm thu:

– Chấp nhận thành phần, công nghệ.

– Độ đặc chắc đều của lớp vữa phun, chiều dày phun theo thiết kế.

– Phiếu thử cường độ vữa phun. Lấy mẫu vữa phun thực tế, kiểm tra độ hút nước, cường độ nén… và các chỉ tiêu thiết kế yêu cầu.

VI. THÉP CỐT BÊ TÔNG

1. Thông tin cần biết

1.1. Phân loại

a) Thép cốt bê tông do Việt Nam sản xuất

Tiêu chuẩn Sản phẩm: TCVN 1651-85);

Phương pháp thử: TCVN197-85(thử kéo);

TCVN 198-85(thử uốn).

– Gồm 2 loại: Phân theo cường độ

+ Tròn trơn, là nhóm CI (có cường độ thấp);

+ Tròn gai, là nhóm CII (cường độ trung bình) và CIII (cường độ nâng cao)

– Cách nhận biết:

+ Theo ký hiệu nổi in trên cây thép (cứ cách khoảng 0.8 mét đến 1.2 mét ký hiệu lại được lặp lại)

+ Ký hiệu thép của một số Công ty thép VN đạt tiêu chuẩn ISO-9002 xem bảng 2.

 Các chỉ tiêu chất lượng xem bảng 3

– Kích cỡ: 6, 8, 10, 12, 14, 16, 18, 20, 22, 25, 28, 32, 36,

40.

b) Thép cốt bê tông nhập ngoại:

Tiêu chuẩn Sản phẩm và Phương pháp thử: Bảng 1.

Bảng 1. Tiêu chuẩn sản phẩm và tiêu chuẩn phương pháp thử của một số nước cho thép cốt bê tông

– Gồm các nguồn:

+ Nhật, Nga, Thổ Nh Kỳ, Hàn Quốc, Italia, Sinhgapo, Hồng Kông, Pháp, Malaixia, Indonexia…;

– Gồm các loại: Phân theo cường độ

+ Số loại thép của các nước đều có thép tròn trơn và tròn gai;

+ Số nhóm thép của các nước có khác nhau (từ 2 đến 10 nhóm với kích cỡ từ 6 đến 40 và to hơn);

+ Cường độ của một số nhóm thép tương đường với thép VN, có một số nhóm thép có cường độ cao hơn thép VN;

 Các chỉ tiêu chất lượng thép nhập của một số nước xem mục V.2.2 bảng 3

– Cách nhận biết:

+ Theo ký hiệu nổi (mỗi hãng SX có các ký hiệu riêng) in trên cây thép (cứ cách khoảng 0.8 mét đến 1.2 mét ký hiệu lại được lặp lại)

+ Theo quy cách gai (xem trong tiêu chuẩn sản phẩm của mỗi nước)

2. Thực tế thép cốt bê tông sử dụng ở Việt nam.

2.1. Thép sản xuất trong nước

a) Cả nước có 56 Doanh nghiệp sản xuất thép cốt bê tông (gồm các loại hình doanh nghiệp với các qui mô to, nhỏ khác nhau, từ thủ công cho đến qui mô hiện đại)

b) Thép thủ công:

Một số dấu hiệu nhận biết:

+ Không có ký hiệu trên cây thép;

+ Hoặc nhại ký hiệu của các doanh nghiệp khác đã được cấp chứng chỉ (thí dụ: VUC, VUA, VU-C là ký hiệu nhại gần như V-UC; VP nhại gần như VPS);

+ Màu sắc luyện cán: màu không đều trên cây thép, màu đỏ gạch, các cây trong cùng lô hàng không đều về hình dáng;

+ Trên dọc cây thép còn lộ nếp cuộn khi cán;

+ Độ ôvan lớn, gai không nổi hoặc quá nổi trên cây thép, đường gai không to mà mảnh hơn thép chuẩn nhiều.

2.2. Thép nhập của nước ngoài

a) Nhận biết:

+ Các ký hiệu trên cây thép khác với các ký hiệu nêu ở trên;

+ Các ký hiệu của thép ngoại đã được sử dụng ở VN: SS, SD, HK, IS, MS, TS…;

Kiểm tra chất lượng

Tiêu chuẩn chất lượng

Chứng chỉ của nhà sản xuất, phiếu thử của phòng thí nghiệm

+ Chứng chỉ của nhà sản xuất.

+ Phiếu thử của phòng thí nghiệm.

Các lưu ý trong kiểm tra đường kính, sự phù hợp tính chất cơ lý và thành phần hoá, khả năng hàn

+ Kiểm tra đường kính:

L – chiều dài tính bằng cm của đoạn thép đã cân ở trên, yêu cầu kiểm tra trên LMin.=50cm

+ Sự phù hợp tính chất cơ lý và thành phần hoá, khả năng hàn:

• Thông thường, thép cốt chỉ kiểm tra cơ lý tính. Tuy nhiên khi có nghi ngờ về chất lượng (cường độ quá cao, thép không chảy, độ dẻo kém), thì bổ sung phân tích thành phần hoá để khẳng định phù hợp với tiêu chuẩn.

• Theo TCVN1651-85 thép cốt bê tông có tính hàn tốt. Tiêu chuẩn thép cốt bê tông của một số nước có tính hàn ở các mức: tốt, đạt yêu cầu, kém, đặc biệt còn có nhóm thép không cho phép hàn.

CHUYÊN ĐỀ 9: GIÁM SÁT THI CÔNG KẾT CẤU THÉP VÀ KẾT CẤU KIM LOẠI KHÁC

I. Tổng quan và phân loại kết cấu thép và kết cấu kim loại khác

1. Tổng quan về kết cấu thép và kết cấu kim loại khác

1.1. Ưu điểm của kết cấu thép

Dùng vật liệu an toàn nhất: bền, chắc đáng tin cậy trong quá trình sử dụng;

Trọng lượng nhẹ nhất so với các kết cấu chịu lực khác (BTCT, gạch đá, gỗ,…);

Đạt được trình độ công nghiệp hóa cao trong sản xuất và dựng lắp;

Có tính kín cao nhất.

Nhược điểm của kết cấu thép

Là vật thể dễ bị xâm thực, oxy hóa khi tiếp xúc với không khí;

Chi phí bảo dưỡng lớn;

Thép là vật liệu phòng hỏa và chống cháy kém, mặc dù nó không cháy;

2. Phạm vi sử dụng kết cấu thép

Dùng làm kết cấu công trình dân dụng, đặc biệt là mái các công trình vượt nhịp lớn;

Làm kết cấu nhà công nghiệp;

Dùng làm kết cấu cầu, đặc biệt là cầu chịu tải trọng nặng;

Kết cấu tháp cao, trụ tải điện, truyền thông;

Dùng làm các loại kết cấu bản;

Các loại kết cấu di động.

II. GIÁM SÁT, NGHIỆM THU GIA CÔNG SẢN XUẤT KẾT CẤU THÉP

1. Giám sát nguyên vật liệu đầu vào

1.1. Các yếu tố cần kiểm tra

Mỗi lô hàng được coi là ≤ 2 tấn, mỗi lô được kiểm tra

Kiểm tra kích thước hình học tiết diện, độ ngay thẳng, độ phẳng.

Kiểm tra vết nứt, vết sẹo, nếp gấp, nếp dạn, chất dơ bẩn

Chỗ khuyết tật phải được làm sạch bằng đèn xì hoặc mài với chiều rộng ≥ 5 lần chiều sâu,

Chiều sâu chỗ làm sạch s ≤ 6 % độ dày, với thanh có tiết diện > 200, s ≤ 5 % với thanh có tiết diện từ 140 đến 200, s ≤ giá trị cho phép với thanh có tiết diện từ 80 đến 140, s ≤ nửa giá trị cho phép với thanh có tiết diện ≤ 80

Thanh có tiết diện > 140 được phép có ≤ 2 chỗ làm sạch với độ sâu lớn nhất cho phép.

Được phép có những khuyết tật sau:

Các vết xước nhỏ không tập trung trên mặt thanh;

Các vết lõm ≤ 1/2 giá trị sai lệch cho phép;

Các vết rạn ≤ 1/4 giá trị sai lệch cho phép, nhưng phải ≤ 0,2 mm.

Kiểm tra các chỉ tiêu cơ lý tại phòng thí nghiệm được chọn:

Thành phần hoá học vỡ phuơng pháp chế tạo;

Các chỉ tiêu về cường độ: giới hạn chảy, giới hạn bền;

Mô đun đàn hồi, độ giãn dài cực hạn, độ dẻo;

Khả năng hàn được.

2. Giám sát quá trình gia công chế tạo cấu kiện kết cấu thép:

2.1. Nguyên tắc chung

Kết cấu thép phải được gia công và được lắp ráp theo bản vẽ kết cấu và bản vẽ chi tiết kết cấu.

Trong quá trình gia công, lắp ráp, nghiệm thu phải tiến hành kiểm tra việc thực hiện các sơ đồ công nghệ và biện pháp thi công. Kết quả kiểm tra phải ghi vào nhật ký công trình.

Vật liệu dùng trong gia công và lắp ráp phải có chất lượng và số hiệu phù hợp với yêu cầu thiết kế.

Đối với các kết cấu cụ thể, ngoài các quy định chung của TCXD 170 còn phải tuân theo các quy định chung dành cho các kết cấu đó.

2.2. Yêu cầu về thép và vật liệu hàn

Tất cả các thép phải được kiểm tra đạt các tiêu chuẩn hoặc điều kiện kỹ thuật.Thép phải được lắp thẳng, xếp loại ghi mác và sắp xếp theo tiết diện. Trước khi đem sử dụng, thép can phải làm sạch rỉ, sạch vết dầu mỡ và các tạp chất khác.

Thép phải được xếp thành đống chắc chắn trong nhà có mái che. Trường hợp phải để ngoài trời thì phải xếp nghiêng cho ráo nước. Xếp các tấm thép kê lót phải được tạo góc lượn tránh tắc đọng nước. Khi vận chuyển thép, phải có bộ giá để thép không bị biến dạng.

Que hàn, dây hàn, thuốc hàn phải xếp theo lô, theo số hiệu và phải để ở nơi khô ráo.

Riêng thuốc hàn phải bảo quản trong thùng kín..

Tổ hợp cấu kiện hay kết cấu

Chỉ cho phép tổ hợp kết cấu khi các chi tiết và phần tử kết cấu đã được nắn sửa làm sạch gỉ, dầu mỡ và các chất bẩn khác.

Không được làm thay đổi hình dạng của kết cấu và các chi tiết khi tổ hợp nếu không được đề cập tới trong biện pháp thi công.

Không được làm thay đổi hình dạng của kết cấu và các chi tiết khi lật và vận chuyển.

Chú thích:

+ Đối với liên kết hàn tự động, hoặc nủa tự động, cho phép hàn dính bằng que hàn có độ bền bảo đảm được yêu cầu nêu tại điều 2.5.1, 2.5.12. TCXD 170

Dạng mép vát, kích thước khe hở các chi tiết và bản nối công nghệ (nếu có) theo TCVN 1961: 1975 (mối hàn hồ quang điện bằng tay, kiểu, kích thước cơ bản), riêng loại thép C60/45 theo chỉ dẫn của bản vẽ kết cấu.

Nhưng chỗ ba via và chỗ gồ ghề cản trở việc lắp ghép các chi tiết phải được tẩy phẳng bằng máy mài tròn trước khi tổ hợp.

Khi tổ hợp bằng bu lông cần phải xiết chặt các bu lông và làm trùng các lỗ còn lại bằng những chốt tổ hợp

Độ khít xiết chặt bu lông được kiểm tra bằng que có bề dày 0.3 mm, que này không được làm sâu quá 20 mm và khe hở giữa các chi tiết hoặc bằng cách gõ búa vào bu lông mà bu lông không rung rinh hoặc dịch chuyển.

Đối với liên kết có yêu cầu độ khít cao thì khe hở giữa các chi tiết không được lớn hơn 0,3 mm và que dò không lùa được vào khe hở giữa các chi tiết này.

Đối với những thép góc cặp đôi nằm trong cùng một mặt phẳng, gờ cạnh của chúng không được lệch nhau quá 0,5 mm ở chỗ gá, kẹp và các mặt của kết cấu, còn các chỗ khác không quá 1mm.

Khi tổ hợp tổng thể kết cấu có thể liên kết toàn bộ các phần tử hoặc các liên kết riêng biệt từng phần của kết cấu, trong quá trình tổ hợp tổng thể cần điều chỉnh toàn bộ liên kết kể cả việc khoét rộng các lỗ lắp ráp và đặt các dụng cụ định vị. Phải ghi rõ mã hiệu và vạch đường trục trên tất cả các phần tử kết cấu, khi tổ hợp tổng thể vỏ bao che của kết cấu tấm phải tiến hành 3 đoạn vành trở lên.

Kết cấu đầu tiên và kết cấu thứ 10 tiếp theo của kết cấu cùng loại được gia công trên 01 bệ gá lắp, phải được lắp thử phù hợp với bản vẽ kết cấu. Khi lắp thử phải lắp toàn bộ các chi tiết và phần tử của kết cấu với số bu lông và chốt không vượt quá 30% tổng số lỗ trong nhóm, riêng số chốt không nhiều quá 3 chiếc

Chú thích: chu kỳ lắp thử có thể khác với quy định trên và tuỳ thuộc sự tính toán truớc trong thiết kế.

III. KIỂM TRA LIÊN KẾT HÀN, LIÊN KẾT BU LÔNG

1. Liên kết hàn

Kích thước của mối hàn theo quy định của thiết kế nhưng không được vượt quá các trị số trong TCVN 1691; 1975 (mối hàn hồ quang điện bằng tay – kiểu, kích thước cơ bản), riêng đối với kết cấu làm bằng loại théo C60/45, kích thước mối hàn phải phù hợp với bản vẽ kết cấu, kích thước mối hàn góc phải đảm bảo được tiết diện làm việc của nó, tiết diện này được xác định bằng cách mối hàn ghi trong bản vẽ kết cấu và khe hở lớn nhất ghi trong tiêu chuẩn TCVN 1691; 1975, những chỗ cháy khuyết trên bề mặt chi tiết do hàn, phải được làm sạch bằng máy mài, với độ sâu không nhỏ hơn 0,5 m. Chỗ khuyết sâu vào trong thép hàn không được lớn hơn 3 % bề dày thép hàn.

Thép loại C38/23 đến C52/40 khi hàn hồ quang tay nửa tự động ơ nhiệt độ môi trường xung quanh thấp hơn nhiệt độ ghi trong bảng 9 cần phải đốt nóng trước tới 1200 C với bề rộng 100 mm ở mỗi bên đường hàn.

Kiểm tra độ trắc đặc của mối hàn bằng nước xà phòng, nếu sau khi bơm khí nén (phía bên kia) hoặc hút chân không mà không thấy xuất hiện bọt khí xà phòng thì mối hàn có độ đặc chắc tốt.

Khi kiểm tra xác xuất, nếu phát hiện khuyết tật không cho phép, phải xác định giới hạn của nó bằng cách kiểm tra thêm ở gần nơi khuyết tật, nếu kiểm tra thêm lại phát hiện thấy các khuyết tật khác không cho phép thì phải kiểm tra lại tất cả các mối hàn

Không cho phép có vết nứt trong mối hàn, đoạn mối hàn có vết nứt phải được khoan chặt cách các đầu vết nứt 15 mm bằng mũi khoan có đường kính từ 5 – 8 mm sau đó gia công vát mép và hàn lại theo điều 2.5.24.TCXD 170.

Các tấm làm mẫu thử nghiệm cơ tính phải được gia công bằng loại thép làm kết cấu và được hàn trong điều kiện như khi hàn kết cấu (cùng vị trí hàn, thợ, chế độ, vật liệu và thiết bị hàn).

Kích thước tấm làm mẫu thử nghiệm, hình dạng kích thước mẫu thử và phương pháp cắt mẫu phải theo quy định của các TCVN 197: 1985 (kim loại phương pháp thử kéo); TCVN 198: 1985 (kim loại phương pháp thử uốn); TCVN 256: 1983 (kim loại phương pháp thử độ cứng Brinen); TCVN 257:1985 (kim loại phương pháp thử độ cứng rocven thang A,B,C); TCVN 258: 1985 (kim loại phương pháp thử độ cứng vicke); TCVN 312: 1984 (kim loại phương pháp thử uốn và đập ở nhiệt độ thường).

Hệ số mẫu thử nghiệm cơ lý quy định như sau:

Kéo t nh: mối hàn giáp mép – 2 mẫu kim loại mối hàn giáp mép mối hàn góc và chữ “T” – mỗi loại 3 mẫu.

Độ dài va đập kim loại mối hàn giáp mép và khu vực lân cận mối hàn theo đường cong chảy – mỗi loại 3 mẫu.

Uốn t nh mối hàn giáp mép – 2 mẫu

Độ cứng: tất cả các mối hàn làm bằng thép hợp kim thấp loại C60/45 và thép loại có cường độ nhỏ hơn với số lượng không ít hơn 4 điểm ở kim loại mối hàn cũng như ở mối hàn lân cận trong 1 mẫu.

Mối hàn có khuyết tật phải được xử lý bằng các biện pháp sau: hàn đắp các mối hàn bị ngắt quãng, miệng hàn bị lõm, các khuyết tật khác của mối hàn vượt quá quy định phải được tẩy bỏ với chiều dài bằng kích thước khuyết tật cộng thêm về mỗi bên 15 mm và sau đó phải hàn đắp lại những chỗ khuyết sâu vào thép vượt quá quy định phải tẩy sạch và hàn đắp, sau đó được tẩy lại để đảm bảo độ chuyển tiếp đều đặn từ kim loại sang thép cơ bản.

Mối hàn hoặc đoạn mối hàn có khuyết tật sau khi xử lý cần được kiểm tra lại.

2. Liên kết bu lông

Tất cả các lỗ lắp ráp bu lông phải được gia công tại nhà máy theo đúng đường kính thiết kế, trừ những lỗ được bản vẽ kết cấu quy định cho phép gia công với dường kính lỗ nhỏ
hơn, sau đó có thể khoan để mở rộng lỗ theo đúng đường kính thiết kế.

Đường kính bu lông độ chính xác thấp, trung bình đường kính bu lông cường độ cao và đường kính lỗ tương ứng được quy định trong bảng 4. Đường kính bu lông độ chính xác cao, được quy định bằng đường kính thân bu lông và cho phép có độ sai lệch .

3. Sơn lót, sơn phủ, đánh dấu nghiệm thu và giao hàng

Toàn bộ kết cấu thép phải được sơn lót và sơn phủ ở xí nghiệp gia công theo chỉ dẫn của thiết kế.

Khi sơn lót và sơn phủ cần giám sát những vấn đề sau:

Trước khi sơn lót phải làm sạch các vết bẩn và dầu mỡ trên kết cấu;

Chỉ tiến hành sơn lót sau khi kiểm tra độ sach của kết cấu, chỉ được sơn phủ sau khi đã kiểm tra chất lượng sơn lót, khi sơn phải tuân theo các kỹ thuật về sơn;

Không được sơn lót và sơn phủ bề rộng 180 mm về 2 phía đường hàn ở những chỗ có mối hàn lắp ráp, ở những vị trí có ghi trong bản vẽ và ở những bề mặt lắp ráp bu lông cường độ
cao;

Sơn lót và sơn phủ phải tiến hành khi nhiệt độ không khí không thấp hơn +50C;

Những phần kết cấu thép có đổ bê tông thì không sơn mà được quét một lớp vữa xi măng mỏng.

Những kết cấu cuộn được phải sơn lót ngay tại nơi gia công bằng loại sơn chống khô;

Phải sơn lót và sơn phủ với các lớp mỏng, phẳng, không bị chảy và không để sót, bề dày các lớp sơn được xác định theo chỉ dẫn kỹ thuật về sơn;

Khi sơn bằng máy thì khí nén phải được làm sạch dầu, bụi và hơi ẩm.

IV. GIÁM SÁT CÔNG TÁC LẮP DỰNG VÀ BẢO VỆ KẾT CẤU THÉP

1. Chi dẫn chung

Lắp ráp kết cấu thép cần phải theo đúng thiết kế.

Công việc thi công lắp ráp tiếp theo chỉ được phép tiến hành sau khi đã làm xong mọi việc tổ hợp, hàn và lắp bu lông.

Quá trình lắp ráp kết cấu thép nên được cơ giới hoá như vận chuyển, tổ hợp khuếch đại và lắp đặt …

Hướng dẫn lắp ráp phải do người được phép thi công lắp ráp đảm nhiệm.

Phương pháp lắp ráp chủ yếu nên lắp ráp theo blốc lớn (kể cả phương pháp lắp ráp dây chuyền), phương pháp này không chỉ dành riêng cho kết cấu thép và áp dụng cho cả lắp ráp các phần khác của nhà và công trình.

Trong lắp ráp, tất cả các công việc cắt, nắn, uốn, tổ hợp khuyếch đại, hàn, tạo lỗ phải tuân theo các quy định của tiêu chuẩn này.

Trong quá trình thi công, phải ghi nhật ký công việc lắp ráp, hàn và lắp bu lông cường độ cao.

2. Công tác chuẩn bị và các yêu cầu về móng

Chuẩn bị cần thiết cho công tác lắp ráp (dựng nhà tạm, công trình phụ, lắp đặt đường ray, đường ôtô, đường cho cẩu, đường điện, mặt bằng lắp ráp …) phải được tiến hành trước khi lắp ráp và theo đúng các yêu cầu về tổ chức thi công. Các thiết bị lắp ráp phải được tập kết và vận hành thử trước khi lắp ráp.

Chỉ cho phép bắt đầu thi công lắp ráp khi đã chuẩn bị xong mặt bằng và vị trí các gối tựa kết cấu thép của toàn bộ công trình hay từng phần kết cấu riêng biệt theo biện pháp thi công đã được duyệt.

Số hiệu trục định vị lắp ráp được ghi ở phía ngoài đường biên của trục gối kết cấu. Sự phân bố các trục định vị và các mốc chuẩn bị phải được tiến hành theo đúng yêu cầu trắc đạc trong xây dựng.

Sai lệch vị trí các trục định vị của móng và vị trí của các trụ đỡ khác so với kích thước thiết kế .

Các chi tiết đặt sẵn và các bu lông neo dùng để kẹp chặt và lắp ráp kết cấu phải được đặt và đổ bê tông đồng thời với việc làm móng.

3. Nghiệm thu kết cấu thép

Công tác nghiệm thu kết cấu thép

Công tác nghiệm thu kết cấu thép được tiến hành ngay sau khi kiểm tra các quá trình gia công tổ hợp và lắp ráp kết cấu ở các giai đoạn:

a) Gia công chi tiết kết cấu

b) Tổ hợp các phần tử và tổ hợp kết cấu

c) Hàn và lắp bu lông

d) Tổ hợp tổng thể hoặc lắp thử

e) Tạo ứng suất trong kết cấu

f) Đánh gỉ bề mặt kết cấu để sơn

g) Sơn lót và sơn phủ

h) Tổ hợp khuếch đại và lắp đặt

i) Thử nghiệm kết cấu

Hồ sơ nghiệm thu kết cấu thép

a) Bản vẽ kết cấu và bản vẽ kết cấu chi tiết

b) Văn bản thay đổi thiết kế khi gia công và lắp ráp

c) Danh sách và số hiệu thợ hàn có chứng chỉ hợp cách đã hàn kết cấu

d) Danh sách và số hiệu thợ lắp ráp có chứng chỉ hợp pháp đã lắp ráp bu lông R cao

e) Văn bản nghiệm thu về móng, gối đỡ kết cấu và chi tiết đặt sẵn

f) Các chứng chỉ về vật liệu thép, vật liệu hàn sơn

g) Văn bản về tổ hợp và hàn đính lắp ráp

h) Văn bản đánh giá gỉ trước khi hàn

i) Văn bản kiểm tra chất lượng hàn

j) Văn bản đánh giá trước khi sơn

k) Văn bản hoàn công (sai lệch kích thước, độ cong vênh, độ võng của kết cấu)

l) Văn bản thử nghiệm kết cấu (nếu có)

m) Văn bản tạo ứng xuất trước kết cấu (nếu có)

n) Văn bản kiểm tra chất lượng sơn

o) Nhật kí thi công (ghi rõ sự thay đổi về thiết kế, diễn biến thi công và công tác hàn, lắp ráp.v.v.).

V. CÁC TIÊU CHUẨN KỸ THUẬT, PHƯƠNG PHÁP, QUAN TRẮC, ĐO ĐẠC ÁP DỤNG TRONG THI CÔNG VÀ NGHIỆM THU

1. Các tiêu chuẩn về vật liệu và thiết kế kỹ thuật

TCVN 5575: 1991 Kết cấu thép – Tiêu chuẩn thiết kế.

TCXDVN 338: 2005 Kết cấu thép – Tiêu chuẩn thiết kế.

TCVN 5672: 1992: Hệ thống tài liệu thiết kế xây dựng. Hồ sơ thi công. Yêu cầu chung

TCVN 5709-93 Thép cacbon dùng trong xây dựng

TCVN 1765-85 Thép cacbon thấp

TCVN 3107-7909 Thép hợp kim thấp

2. Các tiêu chuẩn về quản lý chất lượng

TCVN 5637: 1991: Quản lý chất lượng xây lắp công trình xây dựng. Nguyên tắc cơ bản.

TCVN 5638: 1991: Đánh giá chất lượng công tác xây lắp. Nguyên tắc cơ bản

TCVN 5817: 1994 Quản lý chất lượng và đảm bảo chất lượng.

TCVN 5951: 1995: Hướng dẫn xây dựng sổ tay chất lượng.

TCVN ISO 9001-1:1996: các tiêu chuẩn về quản lý chất lượng đảm bảo chất lượng.

Hướng dẫn lựa chọn và sử dụng.

TCVN ISO 9001: 1996: Hệ thống chất lượng. Mô hình đảm bảo chất lượng trong thiết kế, triển khai, sản xuất, lắp đặt và dịch vụ kỹ thuật.

TCVN ISO 9002: 1996: Hệ thống chất lượng. Mô hình đảm bảo chất lượng trong sản xuất lắp đặt và dịch vụ kỹ thuật.

TCVN ISO 9003: 1996: Hệ thống chất lượng. Mô hình đảm bảo chất lượng trong kiểm tra và thử nghiệm cuối cùng.

TCVN ISO 9004-1: 1996: Quản lý chất lượng và các yếu tố của hệ thống chất lượng.

Hướng dẫn chung.

TCVN ISO 9004-2: 1996: Quản lý chất lượng và các yếu tố của hệ thống chất lượng

Hướng dẫn cho dịch vụ.

TCVN ISO 9004-3: 1996: Quản lý chất lượng và các yếu tố của hệ thống chất lượng

Hướng dẫn đối với vật liệu chế biến.

TCVN ISO 9004-4: 1996: Quản lý chất lượng và các yếu tố của hệ thống chất lượng.

Hướng dẫn cải tiến chất lượng

3. Các tiêu chuẩn về thi công và nghiệm thu

TCVN 4055: 1985: Tổ chức thi công

TCVN 4091: 1985: Nghiệm thu các công trình xây dựng

TCVN 4087: 1985: Sử dụng máy xây dựng. Yêu cầu chung.

TCVN 4252: 1988: Quy trình lập thiết kế tổ chức xây dựng và thiết kế thi công. Quy phạm thi công và nghiệm thu.

TCVN 4516: 1988: Hoàn thiện mặt bằng xây dựng. Quy phạm thi công và nghiệm thu.

TCXD 170: 1989 Kết cấu thép. Gia công lắp ráp và nghiệm thu.

TCVN 4091: 1985 Quy phạm nghiệm thu các công trình xây dựng

TCVN 9262 -2: 2012, ISO 7976 -1:1989 – Dung sai trong xây dựng công trình;

CHUYÊN ĐỀ 10: GIÁM SÁT THI CÔNG LẮP ĐẶT THIẾT BỊ CÔNG TRÌNH

I. TỔNG QUAN VÀ PHÂN LOẠI CÁC HỆ THỐNG TRANG THIẾT BỊ CÔNG TRÌNH

1. Giới thiệu tổng quan và phân loại các hệ thống thiết bị trong công trình.

Các thiết bị trong công trình dân dụng khá đa dạng về lĩnh vực, trong mỗi lĩnh vực lại có rất nhiều chủng loại. Cấu tạo của chúng có loại rất đơn giản nhưng cũng có loại hết sức tinh vi, phức tạp. Nhiều thiết bị hiện nay có lúc được xem như thuộc lĩnh vực này, nhưng cũng có lúc được xem như thuộc lĩnh vực kia. Sự đa dạng của các thiết bị và tốc độ phát triển nhanh chóng của khoa học – kỹ thuật đòi hỏi kỹ sư tư vấn giám sát trưởng phải thường xuyên cập nhật kiến thức để không bị lạc hậu, nhanh chóng nắm bắt tính năng, công dụng cũng như cách lắp đặt, sử dụng các thiết bị tiên tiến, cùng với kỹ sư tư vân giám sát chuyên ngành làm tròn trách nhiệm giám sát thi công và nghiệm thu công tác lắp đặt thiết bị công trình.

1.1. Trong công trình dân dụng, các thiết bị có thể được phân theo lĩnh vực sử dụng thành các hệ thống sau:

1.1.1. Hệ thống điện
1.1.2. Hệ thống cấp nước
1.1.3. Hệ thống thoát nước
1.1.4. Hệ thống thông gió, tạo áp
1.1.5. Hệ thống điều hoà không khí
1.1.6. Hệ thống phòng cháy chữa cháy
1.1.7. Hệ thống thang máy
1.1.8. Các thiết bị khác
1.1.9. Hệ thống truyền số liệu bằng cáp.
1.1.10. Hệ thống tự động: đóng mở cửa, thông báo.
1.1.11. Hệ thống an ninh: quan sát, báo động.

II. GIÁM SÁT THI CÔNG HỆ THỐNG CẤP ĐIỆN, HỆ THỐNG CHỐNG SÉT.

1. Giám sát thi công hệ thống cấp điện

Những vấn đề chung về hệ thống điện trong công trình dân dụng

Hệ thống điện trong nhà ở và nhà dân dụng bao gồm các thành tố sau đây:

– Nguồn cung cấp điện

– Các thiết bị quản lý và điều hành hệ thống điện

– Mạng lưới dây dẫn điện

– Các dạng phụ tải tiêu thụ điện ngoài nhà, trong nhà

– Mạng tiếp địa

Hiện nay các đơn vị tư vấn thiết kế thường thiết kế điện theo các tiêu chuẩn sau đây:

+ Chiếu sáng nhân tạo cho các công trình dân dụng (TCXD 16-1986)

+ Đặt đường dây dẫn điện trong nhà ở và công trình dân dụng (TCXD 25-1991)

+ Chống sét cho các công trình dân dụng (TCXD 46-1984)

+ Thiết kế đường dây hạ áp trên không đến 1000V (Quy phạm trang bị điện 11 TCN- 84 Điện lực)

+ Quy phạm nối đất và nối không các thiết bị điện (TCVN 4756-89).

Bộ Xây dựng mới ban hành TCXDVN319: 2004 “Lắp đặt hệ thống nối đất thiết bị cho các công trình công nghiệp – Yêu cầu chung “để thay thế TCVN 4756-89.

Hầu hết những tiêu chuẩn này dịch từ tiêu chuẩn của Liên Xô cũ.

Tại cuộc hội thảo quốc tế về tiêu chuẩn thiết kế và lắp đặt điện IEC 60364 ngày 2-12- 2003, Bộ Xây dựng khuyến khích các đơn vị tư vấn nên thiết kế điện theo IEC 60364 đã được hầu như các nước trên thế giới sử dụng.

Tiêu chuẩn IEC 60364 do Hội đồng Kỹ thuật Điện Quốc tế (International

Electrotecnical Commission) ban hành theo tinh thần chung là mạng điện sử dụng trong công trình phải đáp ứng các quy định về an toàn cho con người và trang thiết bị.

Đây là tiêu chuẩn mới đối với thị trường nước ta mà rất nhiều dự án đầu tư, nhất là các dự án của nước ngoài và liên doanh yêu cầu thực hiện.

Sau đây là khái quát về sử dụng tiêu chuẩn này:

Cần xác định rõ mục đích của hệ thống điện là:

+ Phải bảo đảm an toàn

+ Phải đảm bảo các tính năng sử dụng theo yêu cầu

Muốn bảo đảm an toàn thì hệ thống điện phải đáp ứng các yêu cầu:

+ Bảo vệ chống điện giật

+ Bảo vệ chống các tác động nhiệt

+ Bảo vệ chống quá dòng

+ Bảo vệ chống rò điện

+ Bảo vệ chống nhiễu loạn điện áp.

Khi xây dựng điện cần lựa chọn và lắp đặt các thiết bị:

+ Dây dẫn

+ Thiết bị đóng cắt và điều chỉnh

+ Thiết bị bảo vệ

Trong hệ thống điện có thể lựa chọn dây và cáp điện: một, hai, ba, bốn, năm lõi.

Những thiết bị có thể được sử dụng trong hệ thống điện:

Thiết bị đóng cắt và điều khiển như loại không có bảo vệ gồm cầu dao, công tắc, ổ cắm, loại có bảo vệ như áptômát, khởi động từ.

Thiết bị bảo vệ được sử dụng gồm cầu chảy, rơ le bảo vệ, dụng cụ theo dõi, phát hiện, chỉ thị, báo hiệu.

Những thiết bị khác như thiết bị nối dây, thiết bị luồn dây, thiết bị nối đất.

Khi thiết kế và lắp đặt mạng điện hiện nay đang sử dụng các tiêu chuẩn sau đây mà không ảnh hưởng tới việc sử dụng tiêu chuẩn IEC 60364 là:

TCVN về sản phẩm dây và cáp điện:

TCVN 5064:1994 Dây trần dùng cho đường dây tải điện trên không bao gồm các loại dây đồng, dây nhôm, dây nhôm lõi thép.

TCVN 6483: 1999 (tương ứng với IEC 1089) Dây trần sợi tròn xoắn thành các lớp đồng tâm, tiêu chuẩn này thay thế các phần dây nhôm và dây nhôm lõi thép trong TCVN 5064: 1994.

TCVN 6610:2000 (tương ứng với IEC 227) cáp cách điện bằng PVC điện áp danh định 400/750 V

TCVN 6614: 2000 (IEC 811) về phương pháp thử với vật liệu cách điện và vỏ bọc

TCVN 6447:1998 Cáp vặn xoắn cách điện bằng XLPE điện áp 0,6/1 KV

Về nhóm thiết bị đóng cắt và điều khiển:

TCVN 6188:1996 (IEC 884-1:1994) ổ cắm và phích điện

TCVN 6190:1991 (IEC 83) ổ cắm và phích điện. Kích thước và kiểu dáng

2. Về thiết bị đóng cắt và bảo vệ:

TCVN 6480:1999 (IEC 669-1: 1993) Thiết bị đóng cắt cho hệ thống điện cố định trong gia đình và các hệ thống tương tự dòng điện đến 63A điện áp đến 440V.

TCVN 6592-1:2000 (IEC 947-1:1999) Thiết bị đóng cắt và điều khiển hạ áp.

TCVN 6592-2:2000 (IEC 947-2:1999) Thiết bị đóng cắt và điều khiển hạ áp.

TCVN 6434-1:1998 (IEC 898:1995) Khí cụ điện. áptômát bảo vệ quá dòng

TCVN 6592-4-1:2001 (IEC 947-4-1:1990) Thiết bị đóng cắt và điều khiển hạ áp.

TCVN 6615-1:2000 (IEC 1058-1:1996) Thiết bị đóng cắt dùng cho thiết bị.

TCVN 6950-1:2001 (IEC 1008-1:1996) Aptômát tác động bằng dòng dư không có bảo vệ quá dòng (RCCB) dùng trong gia đình

TCVN 6951-1:2001 (IEC 1009-1:1996) Aptômát tác động bằng dòng dư có bảo vệ quá dòng (RCBO) dùng trong gia đình

TCVN 5926:1995 (IEC 269/1:1986 Cầu cháy hạ áp, yêu cầu chung

TCVN 5927:1995 (IEC 269/3:1987 Cầu cháy hạ áp, yêu cầu bổ sung

Tiêu chuẩn IEC 60364 là tiêu chuẩn tiên tiến được rất nhiều nước trên thế giới áp dụng. Triển vọng tiêu chuẩn này sẽ được chấp nhận thành tiêu chuẩn Việt Nam. Tuy nhiên nếu áp dụng ngay từ bây giờ vẫn được, không sai với tinh thần của theo thông tư số 12/ BXD –KHCN ngày 24 tháng 4 năm 1995, và điều 1.6 của phần 1 chương 1 trong bộ Quy chuẩn xây dựng Việt Nam.

Theo quan điểm nhân văn và tiết kiệm, trong việc phối hợp tiến độ cần tiến hành đồng bộ để ngay từ khi xây dựng móng đã cần có mặt của những người xây lắp điện. Trong quá trình làm cốp pha móng, có những đường cáp xuyên qua móng cần được bố trí những ống qua dầm móng. Những ống luồn cáp phải được đặt vào móng trước khi đổ bê tông. Trước khi lấp đất vào móng, những đường cáp, đường dây tiếp địa phải đặt xong trong lòng nhà.

Cần đôn đốc những người tiến hành xây lắp điện thực hiện các công việc về điện nằm trong phần ngầm công trình. Khi chưa kiểm tra và ký biên bản nghiệm thu công trình khuất bao gồm cả công tác xây dựng điện, lưới chống sét thì chưa lấp đất móng.

Trình tự hợp lý với hệ thống điện là công trình, hạng mục ở xa cần thi công trước. Thí dụ như hệ cung cấp nguồn thường được cấp điểm đấu xa công trường, cần phải xây dựng tuyến tải nguồn đến công trường.

Tiếp đó là xây dựng trạm biến áp cung cấp. Mạng dẫn điện vào từng hạng mục xây dựng sẽ thi công sau khi đào đất làm phần ngầm xong và trước khi đổ bê tông móng và lấp đất móng. Sự phối hợp trong trình tự thi công nhằm tránh đục đẽo sau khi đã làm phần ngầm và tránh đào bới sau khi đã lấp đất.

Những tiêu chí cần lưu tâm khi kiểm tra chất lượng phần xây và lắp hệ thống điện cho công trình dân dụng như sau:

* Kiểm tra và thẩm định các tiêu chí của vật liệu và thiết bị dựa vào yêu cầu kỹ thuật trong thiết kế và catalogues.

* Kiểm tra vị trí lắp đặt

* Kiểm tra sự gắn kết của vật liệu và thiết bị vào vị trí và các dụng cụ neo giữ.

* Kiểm tra mức cách điện và dẫn điện và độ nhạy vận hành của thiết bị điện.

* Kiểm tra các yêu cầu của phần xây đi kèm phần lắp.

* Vận hành thử nghiệm và các tiêu chí, chế độ cần đạt khi vận hành.

Mạng lưới dây dẫn điện

Cơ sở để kiểm tra và nghiệm thu mạng lưới dây điện trong xây dựng dân dụng và nhà ở là các yêu cầu ghi trong Điều kiện kỹ thuật thi công hệ thống điện trong bộ Hồ sơ mời thầu và TCXD 25: 1991: Đặt đường dẫn điện trong nhà ở và nhà công cộng. Tiêu chuẩn thiết kế.

Quá trình xây lắp điện, tư vấn bảo đảm chất lượng phải chứng kiến việc thi công của nhà thầu lắp điện. Phải đối chiếu với thiết kế để kiểm tra vật liệu điện vì sau này những vật liệu điện này phần lớn bị chôn lấp dưới đất hay nằm bên trong lớp vữa.

Dây dẫn điện được lựa chọn theo dòng điện mà dây phải tải, mức độ an toàn mà lưới phải thoả mãn, độ vượt tải khả d có thể xảy ra, độ cách điện phải đảm bảo, sự chịu lực cơ học mà dây phải chịu trong quá trình lắp đặt và sử dụng. Quan hệ giữa nhiệt độ và cường độ dòng điện tải đã được phản ánh qua tiết diện dây.

Cơ quan tư vấn thiết kế điện đã giúp chủ đầu tư lập bản thiết kế cung cấp điện bao gồm cung cấp nguồn điện, mạng lưới dây, các trang thiết bị điện đến từng phụ tải. Những điều lưu ý khi kiểm tra là sự đảm bảo tuân theo đúng thiết kế hoặc khi thay đổi tại chỗ phải đảm bảo các tiêu chí sử dụng được đề ra khi thiết kế. Thông thường cần đối chiếu giữa sự lựa chọn của thiết kế ban đầu và khi thay thế. Muốn vậy, cần dữ liệu để so sánh. Sau đây là những dữ liệu cơ bản để quyết định khi lựa chọn:

Dòng điện liên tục cho phép lớn nhất của dây dẫn ruột đồng được cách điện bằng vỏ cao su, nhựa tổng hợp khi nhiệt độ không khí là 25oC.

Dòng điện liên tục cho phép lớn nhất của dây dẫn ruột nhôm cách điện bằng vỏ cao su đặt trong nhà nhiệt độ không khí môi trường 25oC.

Dòng điện liên tục cho phép lớn nhất của dây dẫn ruột đồng được cách điện bằng vỏ cao su, nhựa tổng hợp đặt trong ống khi nhiệt độ không khí là 25oC.

Dòng điện liên tục cho phép lớn nhất của dây dẫn ruột nhôm cách điện bằng vỏ cao su đặt trong ống nhiệt độ không khí môi trường 25oC.

Khi số lượng dây tải điện nhiều hơn số qui định trên các bảng nêu trên thì điều chỉnh bằng các hệ số giảm cường độ dòng điện theo các hệ số:

* Nếu 5~6 dây trong một ống, hệ số giảm cường độ là 0,68

* Nếu 7~9 dây trong một ống thì hệ số giảm cường độ là 0,63

* Nếu 10 ~12 dây trong một ống thì hệ số giảm cường độ là 0,60.

Để bảo đảm độ bền cơ học tiết diện của dây dẫn và dây cáp không được chọn nhỏ hơn số liệu trong bảng sau đây:

Chọn dây có tiết diện cho phép nhỏ nhất theo điều kiện bền cơ học

Ống luồn dây điện phải tròn. Vì lý do gì đó mà ống thành bầu dục thì đường kính nhỏ không bé hơn đường kính lớn 10% thì còn được sử dụng. Nếu độ chênh mà lớn hơn 10% thì phải loại bỏ. Chỉ luồn dây vào ống khi lớp vữa trát đã khô. Không được có chỗ nối dây hay phân nhánh dây bên trong ruột ống.

Dây cáp điện đi trên và trong tường phải được gắn chặt vào tường tại các điểm cố định cáp mà khoảng cách như sau:

Cáp đặt hở trong nhà không dùng cáp có vỏ bọc ngoài bằng lớp đay tẩm nhựa. Trong các phòng không cháy, khó cháy mà ẩm ướt và không có vật nguy hiểm khi cháy thì có thể dùng cáp có bọc ngoài là sợi đay tẩm nhựa. Cáp đi vào nhà, đường hầm hoặc cáp chuyển từ thẳng sang ngang cần đặt dự trữ một đoạn dài hơn 1 mét. Cáp đặt trong nhà không cần có đoạn dự trữ nhưng không được để cáp căng quá.

Khi đặt ngầm cáp dưới nền nhà thì khoảng cách giữa dây cáp và đường ống nước giao nhau dưới đất không nhỏ hơn 0,5 mét. Khi không đủ không gian đảm bảo khoảng cách như vậy, phải có biện pháp bảo vệ chỗ giao nhau như đặt tấm chắn, tấm chắn này phải kéo dài về mỗi bên của dây cáp là 0,5 mét đề phòng ẩm ướt hay hư hỏng do nguyên nhân cơ lý.

Khi cần treo dây cáp bằng sợi dây thép thì sức làm đứt dây cáp phải lớn gấp 4 lần sức chịu khi treo dây cáp. Đầu cuối của cáp không đấu vào đâu cần hàn bịt kín. Giữa cáp và giá đỡ cần cách điện. Chiều dày lớp cách điện phải lớn hơn 2 mm. Khi cáp có vỏ bọc bên ngoài là chất hữu cơ và kim loại đỡ cáp không có cạnh sắc có thể không cần dùng lớp lót cách điện, nhưng nếu có thể thì nên làm.

Đặt dây dẫn trong tầng giáp mái rất hay được người thiết kế sử dụng nhưng biện pháp này cũng là đầu mối hoả hoạn nên phải tuân theo những điều sau đây:

Luồn dây dẫn trong ống thép, đặt kín trong tường, trần và mái với nhà sử dụng vật liệu

không cháy. Nếu dùng puli sứ đỡ đường dây trong tầng này thì khoảng cách giữa các sứ đỡ không được xa quá 0,6 mét. Khi đi hai dây song song thì khoảng cách giữa hai sợi phải xa hơn 0,5 mét. Khi bắt dây đi thấp hơn 2 mét kể từ mặt sàn lên phải có biện pháp chống hư hỏng do các tác nhân cơ lý. Dây dẫn sử dụng trên tầng mái là dây đồng. Dây dẫn nhôm chỉ dùng trong mái nhà mà vật liệu xây dựng là loại không cháy.

Hộp nối và hộp phân nhánh phải bằng kim loại. Các thiết bị đóng mạch, thiết bị điều khiển và thiết bị bảo vệ không được đặt ở tầng giáp mái.

Đặt dây điện ngoài nhà phải chú ý đến qui hoạch. Mọi nơi, nhất là những nơi có người qua lại, phải đảm bảo an toàn, không để con người đụng chạm vào dây điện.

Dây dẫn và dây cáp không đi trong ống phải đảm bảo tuân theo các qui định về khoảng cách an toàn sau đây:

* Theo phương ngang:

+ Trên bậc tam cấp, ban công cũng như mái nhà: 2,5 mét.

+ Trên cửa sổ: 0,5 mét.

+ Dưới ban công: 1 mét.

+ Dưới cửa sổ (tính từ khung cửa): 1mét.

* Theo phương đứng: khoảng cách từ dây dẫn đến:

+ Cửa sổ: 0,75 mét.

+ Ban công: 1 mét.

* Dây dẫn cách mặt đất: 2,75 mét.

Dây dẫn đặt trên cột điện, phải đảm bảo khoảng cách từ dây đến ban công và cửa sổ không gần hơn 1,5 mét. Không cho đặt dây dẫn điện ngoài nhà trên mái nhà. Khi chạm vào dây có cách điện để ở ngoài trời coi như chạm vào dây trần và phải tuân theo các điều kiện của dây trần.

Dây điện vượt qua đường, khi dây đi trên không thì phải cao hơn:

+ Đường xe qua: 6 mét.

+ Đường không có xe qua: 3,50 mét.

Khi dây điện xuyên qua tường phải đặt ống cho dây đi qua và đảm bảo ống không tích tụ nước.

Sau khi lắp xong đường dây, cần tiến hành kiểm tra:

* Độ thông của từng sợi dây theo từng mạch. Cần tháo từng lộ để kiểm tra độc lập từnglộ.

* Độ cách điện của từng dây với vỏ, với các dây khác trong ống và với môi trường chứa đựng dây.

Lắp đặt trang thiết bị điện trong nhà dân dụng và nhà ở

Việc lắp đặt và nghiệm thu trang thiết bị điện trong nhà dân dụng và nhà ở phải tuân theo các yêu cầu của bộ Hồ sơ mời thầu, Điều kiện kỹ thuật trong Hợp đồng giao nhận thầu lắp đặt điện và TCXD 27: 1991, Tiêu chuẩn thiết kế: Đặt thiết bị điện trong nhà ở và nhà công cộng.

Mọi ổ cắm điện phải đặt cao hơn mặt nền, mặt sàn tối thiểu là 1,50 mét. Nếu ổ cắm để trong hốc tường có thể tháo phích cắm ra, hốc tường có nắp đóng lại có thể đặt ở độ cao 0,4 mét trở lên so với mặt sàn. Mọi ổ cắm đều phải đặt xa các bộ phận kim loại có tiếp xúc với đất như ống dẫn nước, chậu tắm, các miếng kim loại ít nhất là 0,50 mét.

Yêu cầu đối với ổ cắm và phích cắm như sau:

+ Phích và ổ phải thích hợp về điện thế và lựa chọn chủng loại sao cho nếu có nhầm cũng không thể nhầm được, thí dụ điện áp 110 V dùng ổ thanh cắm dẹt, điện áp 220 V dùng ổ thanh cắm tròn hay là loại ba chân chẳng hạn.

+ Hợp bộ về số cực. Phích một cực không thể cắm vào ổ nhiều cực. Phích hai cực không thể cắm vào ổ ba cực…

Điện áp lưới 127~220 V, mỗi ổ cắm phải có một cầu chì bảo vệ.

Thiết bị tắt dòng đèn phải đặt cao trên 1,5 mét tính từ mặt sàn trở lên. Để an toàn trong sử dụng điện, không đặt thiết bị đóng, tắt đèn ở buồng tắm, phòng giặt, phòng vệ sinh.

Mạch điện chính hay nhánh đều phải đặt một cầu dao. Nhiều mạch chỉ do một dòng chính cung cấp thì dòng điện tối đa ở dòng đó chỉ được 5A.

1.4. Lắp đặt bảng điện chiếu sáng

Bảng điện chiếu sáng đặt trong nhà ở để phân phối, tính toán điện năng, đồng thời bảo vệ quá tải dòng ngắn mạch trong mạng điện 3 pha xoay chiều điện áp 380 V có trung hoà nối đất trực tiếp.

Bảng điện thường được tổ hợp theo các cách lắp đặt như sau:

(1) Loại bảo vệ ở các tầng nhà (cầu thang) có khí cụ điện bảo vệ.

(2) Loại bảo vệ cùng ở các tầng nhà (cầu thang) có khí cụ phân phối điện năng, bảo vệ và công tơ điện.

(3) Loại phối hợp dùng ở các tầng nhà (cầu thang) có khí cụ phân phối điện năng, bảo vệ và công tơ điện.

(4) Loại dùng trong phòng ở, có khí cụ phân phối điện năng (cho loại bảng đặt ở hốc tường), bảo vệ và công tơ điện.

Các thiết bị điện trong nhà ở và công trình công cộng phải được nối đất và nối ở trên không khí theo Quy phạm nối đất các thiết bị điện QPVN 13-78 và Quy phạm trang bị điện QTĐ 11 TCN 18-1984.